Mẹ bị mề đay sau sinh phải làm sao? Có để con bú được không?

Nổi mề đay sau sinh là phản ứng viêm da phổ biến khiến không ít bà mẹ bối rối và mệt mỏi trong giai đoạn ở cữ. Mặc dù đa số trường hợp không nguy hiểm và có thể kiểm soát được, nhưng việc xác định chính xác nguyên nhân và điều trị đúng cách đặc biệt quan trọng với phụ nữ đang cho con bú. Cùng tìm hiểu thông tin chi tiết trong nội dung bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Tình trạng nổi mề đay sau sinh là như thế nào?

Mề đay là phản ứng của da do các chất trung gian như histamine được giải phóng, làm giãn mạch và tăng tính thấm thành mạch. Quá trình này khiến da xuất hiện các sẩn phù nổi gồ màu hồng, đỏ hoặc nhạt hơn vùng da xung quanh với các đặc trưng sau:

• Gây ngứa từ nhẹ đến dữ dội, thường khiến người bệnh muốn gãi
• Cảm giác nóng rát, châm chích, tương tự như bị sâu róm đốt
• Thường xuất hiện ở bụng, đùi, mông, tay, cổ, sau đó có thể lan rộng ra toàn thân
• Các tổn thương thường tồn tại trong thời gian tương đối ngắn rồi biến mất mà không để lại sẹo

Tình trạng này có thể khởi phát rất sớm, ngay từ những ngày đầu sau sinh hoặc trong thời gian ở cữ. Một số trường hợp bùng phát muộn hơn cũng xuất hiện ở 2 – 3 tháng sau sinh, tùy thuộc vào nguyên nhân và cơ địa của từng người. Do đó, không có một mốc thời gian cố định để xác định khi nào phụ nữ sau sinh sẽ bị mề đay.

Các bệnh lý về da gây ngứa, phát ban thường khá phổ biến trong thai kỳ và giai đoạn hậu sản. Trong đó, một số dạng phát ban đặc hiệu liên quan đến thai kỳ có thể tiếp tục hoặc xuất hiện quanh thời điểm sinh. Vì vậy, nếu phát ban kéo dài, lan rộng hoặc tái phát nhiều lần, chị em phụ nữ nên được bác sĩ thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân.

II. Nguyên nhân khiến phụ nữ sau sinh nổi mề đay

Có nhiều yếu tố kết hợp dẫn đến tình trạng mề đay sau sinh, trong đó một số nguyên nhân và yếu tố thuận lợi thường gặp gồm:

• Sự thay đổi nội tiết tố đột ngột: Nồng độ estrogen và progesterone giảm mạnh sau khi sinh làm rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch
• Cơ thể suy nhược, tổn thương khí huyết: Quá trình sinh nở mất nhiều máu khiến sức đề kháng suy giảm, dễ bị các yếu tố bên ngoài (phong nhiệt, phong hàn) xâm nhập theo đông y
• Chế độ kiêng khem và dinh dưỡng bất hợp lý: Kiêng tắm rửa quá đà, dung nạp quá nhiều món ăn giàu đạm/chất béo hoặc dị ứng với hải sản, trứng, sữa
• Dị ứng với thuốc: Phụ nữ sau sinh thường sử dụng nhiều loại thuốc như thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các loại thuốc khác tùy tình trạng sức khỏe. Một số loại thuốc có thể gây phản ứng quá mẫn ở người đang nhạy cảm sau sinh
• Căng thẳng và thiếu ngủ: Chăm sóc trẻ sơ sinh khiến nhiều phụ nữ ngủ không đủ giấc, thường xuyên mệt mỏi và chịu áp lực. Đây là các yếu tố góp phần làm các triệu chứng ở một số người xuất hiện hoặc nặng hơn

III. Phân biệt mề đay sau sinh với các bệnh da liễu khác

Một số trường hợp phụ nữ sau sinh bị nổi mẩn đỏ, ngứa nhưng không phải do mề đay mà đến từ các bệnh có biểu hiện tương tự như sau:

Tình trạng	Đặc điểm thường gặp
Mề đay sau sinh	Sẩn phù hoặc mảng phù nổi gồ gây ngứa ngáy dữ dội, tổn thương có thể xuất hiện rồi biến mất và thay đổi vị trí
Sẩn ngứa thai kỳ	Xuất hiện các nốt mụn nước nhỏ trên nền dát đỏ, tập trung chủ yếu ở các vết rạn da vùng bụng và không lan lên mặt
Viêm da tiếp xúc	Đỏ, ngứa, có thể khô, bong tróc hoặc nổi mụn nước tại vùng tiếp xúc với chất gây kích ứng/dị ứng
Chàm	Các mảng da đỏ khô, bong tróc, nứt nẻ và ngứa dai dẳng; thường tập trung ở các nếp gấp như khuỷu tay, bẹn, cổ

IV. Mề đay sau sinh ảnh hưởng như thế nào đến mẹ và bé?

Mề đay sau sinh là phản ứng dị ứng nội sinh ở cơ thể của mẹ, hoàn toàn không lây sang em bé qua tiếp xúc da hay việc bú sữa. Mẹ hoàn toàn có thể tiếp tục cho con bú khi bị mề đay; tuy nhiên nếu cần dùng thuốc điều trị phải tuân theo chỉ định của bác sĩ để tránh các chất trong thuốc tiết qua sữa mẹ làm ảnh hưởng đến trẻ.

Mề đay không phải lúc nào cũng gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát đúng cách, người bệnh có thể gặp phải tình trạng:

• Suy nhược cơ thể, trầm cảm sau sinh: Cơn ngứa kéo dài làm mất ngủ kinh niên, kiệt sức và tăng nguy cơ trầm cảm
• Nhiễm trùng da, để lại sẹo: Gãi nhiều làm trầy xước da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây bội nhiễm, mưng mủ
• Phù mạch và sốc phản vệ: Tình trạng nặng có thể gây sưng môi, lưỡi, thanh quản dẫn đến khó thở, tụt huyết áp, đe dọa tính mạng

V. Mề đay mẩn ngứa sau sinh có tự hết được không?

Trong hầu hết các trường hợp cấp tính, mề đay sau sinh có thể tự biến mất sau vài ngày đến vài tuần khi cơ thể mẹ dần khôi phục, nội tiết tố và hệ miễn dịch ổn định trở lại. Tuy nhiên, mẹ bỉm không nên mặc định rằng mọi trường hợp mề đay đều sẽ tự hết. Nếu không chăm sóc đúng cách hoặc cơ địa nhạy cảm, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mề đay mãn tính, tái đi tái lại nhiều lần và đòi hỏi phải can thiệp y tế. 

VI. Biện pháp điều trị tình trạng sau sinh bị nổi mề đay

Việc điều trị mề đay sau sinh cần ưu tiên tính an toàn, đảm bảo vừa kiểm soát cơn ngứa hiệu quả vừa không làm ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ. Cụ thể:

1, Thăm khám và xác định nguyên nhân

Phụ nữ sau sinh nên đi khám nếu mề đay kéo dài, tái phát thường xuyên, gây ngứa nhiều hoặc ảnh hưởng đến việc chăm sóc và nghỉ ngơi. Đặc biệt, cần thăm khám sớm nếu:

• Mề đay kéo dài và tái phát liên tục trong 6 tuần
• Ngứa nhiều, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt.
• Xuất hiện các dấu hiệu bất thường như phù mạch, khó thở hoặc mề đay xuất hiện sau khi dùng loại thuốc mới

Khi đi thăm khám, bác sĩ thường khai thác thời điểm khởi phát, vị trí tổn thương, diễn biến triệu chứng và những yếu tố người bệnh đã tiếp xúc trước khi nổi mề đay. Sau đó, người bệnh sẽ được làm xét nghiệm máu hoặc làm test dị ứng để tìm nguyên nhân chính xác. 

2, Thuốc điều trị

Điều trị mề đay thường tập trung vào kiểm soát ngứa và giảm các tổn thương trên da. Thuốc cụ thể cần được bác sĩ lựa chọn dựa trên tình trạng của mẹ và việc có đang cho con bú hay không.

• Thuốc uống: Phụ nữ sau sinh thường được chỉ định thuốc kháng histamin thế hệ mới như Loratadine, Cetirizine… ít gây buồn ngủ và an toàn hơn cho phụ nữ đang cho con bú
• Thuốc bôi: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định gel làm dịu da, kem chứa menthol nhẹ hoặc corticoid nồng độ thấp (dùng ngắn ngày theo chỉ định) để hỗ trợ giảm ngứa hoặc xử lý tình trạng da đi kèm

Không phải tất cả loại thuốc trị mề đay đều chống chỉ định khi cho con bú. Một số thuốc có thể được bác sĩ sử dụng cho phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ khi lợi ích điều trị phù hợp với nguy cơ đối với trẻ.

Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên hoạt chất và liều dùng, khả năng thuốc bài tiết vào sữa mẹ cũng như tần suất và mức độ nghiêm trọng của mề đay. Do đó, mẹ nên thông báo rõ với bác sĩ rằng mình đang cho con bú trước khi sử dụng bất kỳ thuốc điều trị mề đay nào. 

3, Cách chăm sóc giúp giảm triệu chứng

Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định, mẹ có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc để giảm khó chịu như sau: 

• Chườm mát hoặc tắm nước ấm vừa phải để làm dịu vùng da bị ngứa
• Mặc quần áo rộng, mềm và thoáng, hạn xế gãi mạnh lên da
• Uống nhiều nước, bổ sung thêm nước hoa quả chứa nhiều Vitamin C
• Theo dõi và ghi lại các yếu tố xuất hiện trước mỗi lần nổi mề đay

VII. Sau sinh bị dị ứng nổi mề đay nên thăm khám ở đâu tốt?

Khi bị mề đay sau sinh, đặc biệt là tình trạng tái phát hoặc chưa xác định được nguyên nhân, người bệnh nên đến các cơ sở có chuyên khoa da liễu để được đánh giá. Với hơn 15 năm hình thành và phát triển, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ uy tín trong điều trị các bệnh lý về da nói chung và mề đay cấp tính nói riêng với ưu điểm:

• Được Sở Y tế cấp phép hoạt động, đảm bảo đầy đủ tính pháp lý và đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn
• Đội ngũ bác sĩ da liễu giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám, khai thác tiền sử dị ứng, xác định nguyên nhân gây mề đay và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng người bệnh
• Hệ thống máy móc hiện đại hỗ trợ soi da và đánh giá tình trạng tổn thương, đồng thời chỉ định các xét nghiệm cần thiết
• Phác đồ điều trị được cá nhân hóa dựa trên nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng khách hàng
• Có thể kết hợp thuốc, công nghệ hiện đại hỗ trợ và hướng dẫn chăm sóc da, tư vấn thay đổi lối sống để kiểm soát triệu chứng hiệu quả
• Quy trình thăm khám và điều trị chuẩn y khoa giúp tối ưu hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ tái phát và đảm bảo an toàn trong suốt quá trình chăm sóc
• Đội ngũ nhân viên chăm sóc khách hàng tận tâm, luôn đồng hành theo dõi tiến triển sau điều trị

VIII. Cách phòng ngừa mề đay sau sinh tái phát

Để hạn chế nguy cơ mề đay sau sinh tái phát, phụ nữ trong giai đoạn hậu sản nên:

• Ghi lại những thực phẩm, thuốc hoặc sản phẩm mới sử dụng trước khi xuất hiện mề đay
• Ăn chín uống sôi, hạn chế thực phẩm dễ gây dị ứng (hải sản lạ, nhộng tôm, đồ lên men), tăng cường rau xanh
• Không kiêng tắm rửa quá đà; duy trì không gian sống sạch sẽ, thoáng mát
• Lựa chọn mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc da dịu nhẹ
• Nhờ người thân hỗ trợ chăm bé để có thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc
• Mặc quần áo rộng rãi, thấm hút mồ hôi và hạn chế gãi khi da ngứa

IX. Giải đáp một số thắc mắc liên quan

Xoay quanh vấn đề nổi mề đay sau sinh, dưới đây là câu trả lời cho những thắc mắc phổ biến nhất của các mẹ bỉm sữa.

1, Mề đay sau sinh có tái phát ở lần sinh sau không?

Có nguy cơ tái phát. Nếu nguyên nhân xuất phát từ cơ địa dị ứng hoặc sự thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ, tình trạng này hoàn toàn có thể lặp lại ở những lần sinh nở tiếp theo. Ngược lại, nếu lần sinh trước đã xác định được tác nhân gây mề đay, mẹ bỉm nên chủ động tránh yếu tố đó trong những lần mang thai và sinh nở tiếp theo. 

2, Sinh mổ có dễ bị mề đay hơn sinh thường không?

Có. Phụ nữ sinh mổ thường có nguy cơ bị mề đay cao hơn do phải tiếp xúc với nhiều loại thuốc hơn (thuốc gây tê, gây mê, kháng sinh tiêm tĩnh mạch) và thời gian hồi phục sức đề kháng chậm hơn so với sinh thường.

Tình trạng nổi mề đay sau sinh tuy mang lại nhiều phiền toái nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và đẩy lùi nếu mẹ áp dụng đúng phương pháp chăm sóc và điều trị. Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình và chủ động thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường để bảo vệ sức khỏe toàn diện cho cả mẹ và bé. Liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp thắc mắc và tư vấn thêm về liệu trình điều trị chuyên sâu.