Triệu chứng, cách chữa và phòng ngừa tái phát bệnh mề đay

Nhiều người bị nổi mề đay gây ngứa ngáy, khó chịu và làm ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Trong trường hợp nghiêm trọng, bệnh có thể gây sốc phản vệ, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Cùng tìm hiểu thêm về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh lý này qua bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Dấu hiệu nhận biết khi mắc bệnh mề đay

Khi mắc bệnh mề đay, người bệnh thường xuất hiện các nốt sẩn hoặc mảng phù nổi cao trên bề mặt da, có màu hồng hoặc đỏ, kích thước và hình dạng đa dạng. Các tổn thương này gây ngứa dữ dội, đôi khi kèm cảm giác nóng rát hoặc châm chích, có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể như mặt, cổ, tay, chân hoặc lan rộng toàn thân.

Đặc điểm điển hình của bệnh mề đay là các nốt ban có thể xuất hiện đột ngột, tồn tại trong vài phút đến dưới 24 giờ rồi tự biến mất mà không để lại sẹo, nhưng những nốt mới vẫn có thể tiếp tục xuất hiện ở vị trí khác.

Trong một số trường hợp, người bệnh còn bị phù mạch với biểu hiện sưng môi, mí mắt, lưỡi hoặc cổ họng. Nếu phù mạch gây khó thở, khò khè, khàn tiếng, chóng mặt hoặc tụt huyết áp, đây có thể là dấu hiệu bị sốc phản vệ và cần được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức.

II. Các dạng nổi mề đay thường gặp

Mề đay được chia thành 2 dạng phổ biến, mỗi dạng lại có những đặc điểm riêng mà người bệnh cần nhận biết.

1, Mề đay cấp tính

Mề đay xuất hiện đột ngột, biến mất sau vài ngày và tình trạng không kéo dài quá 6 tuần. Đặc điểm của mề đay cấp tính là da nổi những nốt sẩn đỏ, sưng phù và ngứa dữ dội trên cơ thể. Mề đay cấp tính liên quan nhiều tới thức ăn, ký sinh trùng, thuốc sử dụng.

2, Mề đay mạn tính

Đây là tình trạng các nốt sẩn phù và ngứa kéo dài hoặc tái phát liên tục trên 6 tuần. Các triệu chứng có thể xuất hiện hằng ngày hoặc theo từng đợt khiến người bệnh ngứa ngáy kéo dài, mất ngủ, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Phần lớn các trường hợp bị mề đay mạn tính đều là tự phát, tức không xác định được nguyên nhân cụ thể. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn là ở người trưởng thành và có tỷ lệ mắc ở nữ giới cao hơn nam giới.

III. Nguyên nhân gây mề đay mẩn ngứa

Mề đay mẩn ngứa xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau khi hệ miễn dịch phản ứng lại với những tác nhân gây dị ứng, giải phóng histamin gây ra triệu chứng sưng và ngứa trên da. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này gồm:

• Thuốc: Bất cứ loại thuốc nào cũng có nguy cơ gây nổi mề đay. Tuy nhiên những loại thuốc phổ biến nhất đó là aspirin, penicillin, thuốc chống viêm không steroid, thuốc tránh thai đường uống,….
• Thực phẩm: Một số loại thực phẩm có nguy cơ gây ra tình trạng này gồm các loại hạt, trứng, hải sản, thịt, sữa bò, nấm,… khi ăn khiến cơ thể bị dị ứng nổi mề đay
• Chất gây dị ứng đường hô hấp: Một số tác nhân từ bên ngoài như phấn hoa, vảy da động vật, lông thú, bào tử nấm mốc có thể gây dị ứng đường hô hấp kèm triệu chứng mề đay trên da
• Mề đay do tiếp xúc: Da tiếp xúc với các tác nhân như cao su (latex), mỹ phẩm, hóa chất hoặc chất tẩy rửa không phù hợp có thể gây phản ứng dị ứng dẫn đến nổi mề đay tại vùng tiếp xúc.
• Côn trùng cắn: Độc tố của ong, muỗi, kiến,… khi đốt gây mề đay trên da
• Yếu tố vật lý: Thời tiết thay đổi (áp lực nóng, lạnh), tác động lực kéo dài gây nổi mề đay từ vài giờ đến vài ngày
• Bệnh nhiễm trùng: Người bị nhiễm trùng như viêm xoang, áp xe răng, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm gan, nhiễm ký sinh trùng có nguy cơ gây nổi mề đay trên da
• Bệnh nền cơ thể: Một số người bị bệnh về tuyến giáp, bệnh tự miễn, bệnh bạch cầu, bệnh về gan thận, ung thư dễ gặp phải  triệu chứng nổi mề đay
• Yếu tố tâm lý: Cơ thể căng thẳng, buồn bã, trầm cảm sẽ dễ khiến triệu chứng mề đay nặng hơn, hoặc có thể khiến cơ thể nổi mề đay đột ngột
• Rối loạn nội tiết: Phụ nữ mang thai có hormone thay đổi, cơ thể rối loạn nội tiết là nguyên nhân gây mề đay mẩn ngứa
• Di truyền: Người có tiền sử hen phế quản, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa hoặc gia đình có người mắc các bệnh dị ứng có nguy cơ bị mề đay cao hơn
• Mề đay vô căn: Khoảng hơn 50% trường hợp mề đay mạn tính không tìm được nguyên nhân cụ thể và được chẩn đoán là bệnh tự phát.

IV. Ai dễ bị dị ứng nổi mề đay?

Mề đay có thể xảy ra ở bất kỳ ai, không phân biệt độ tuổi hay giới tính. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng sau có nguy cơ mắc bệnh cao hơn:

• Người bị rối loạn nội tiết: Phụ nữ mang thai, người bị rối loạn kinh nguyệt rất dễ bị nổi mề đay
• Người có tiền sử dị ứng: Những người bị hen, viêm da cơ địa, dị ứng thời tiết hay viêm mũi dị ứng rất dễ nổi mề đay khi gặp tác nhân kích thích từ bên ngoài
• Trẻ nhỏ: Có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên rất dễ bị nổi mề đay cấp tính do thức ăn, côn trùng đốt hay thời tiết thay đổi
• Người có bệnh nền: Người mắc bệnh nền như bệnh tự miễn, bệnh tuyến giáp, nhiễm ký sinh trùng, bệnh về gan thận dễ gây nổi mề đay mạn tính
• Người thường xuyên stress: Người bị căng thẳng, stress kéo dài gây ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, kích hoạt những phản ứng viêm và giải phóng histamin trong cơ thể gây mề đay
• Người nhạy cảm với thời tiết: Sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ hoặc các yếu tố thời tiết như nóng, lạnh, gió mạnh làm kích thích cơ thể giải phóng histamine gây nổi mề đay ở người có cơ địa nhạy cảm

V. Hiện tượng nổi mề đay có nguy hiểm không?

Đa số trường hợp nổi mề đay là phản ứng dị ứng lành tính và có thể tự thuyên giảm khi loại bỏ được tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, nếu mề đay kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc diễn biến nặng mà không được thăm khám và điều trị đúng cách, người bệnh có thể đối mặt với một số biến chứng sau:

• Phù mạch: Xảy ra ở những mô dưới da, niêm mạc sâu, dễ gặp ở mí mắt, môi, cơ quan sinh dục. Một số người gặp tình trạng sưng phù ở vùng lưỡi, họng gây cản trở đường thở
• Sốc phản vệ: Đây là phản ứng nguy hiểm đe dọa đến tính mạch do mề đay dị ứng nặng. Những triệu chứng điển hình như khó thở, tụt huyết áp, chóng mặt, tiêu chảy, buồn nôn
• Nhiễm trùng da: Mề đay kéo dài khiến người mắc bệnh ngứa ngáy dữ dội, việc cào gãi nhiều làm tổn thương da, vi khuẩn xâm nhập khiến da nhiễm trùng
• Ảnh hưởng tâm lý, cuộc sống: Mề đay mạn tính kéo dài trên 6 tuần dễ gây mất ngủ, mệt mỏi, cơ thể lo lắng làm ảnh hưởng nhiều đến tâm lý và chất lượng cuộc sống

Mọi người nên chủ động đi khám bác sĩ khi mề đay xuất hiện kèm theo các dấu hiệu dưới đây:

• Nổi mề đay kèm các triệu chứng toàn thân, nguy cơ sốc phản vệ
• Mề đay ngày càng lan rộng, tiến triển nặng bao phủ toàn cơ thể
• Mề đay không thuyên giảm sau 24 – 48 giờ, kéo dài liên tục trên 6 tuần
• Vùng da bị nổi mề đay có dấu hiệu nhiễm trùng, nóng rát, tiết dịch mủ

VI. Phương pháp chẩn đoán bệnh mề đay

Để chẩn đoán bệnh lý này, bác sĩ sẽ thực hiện những phương pháp sau:

• Thăm khám lâm sàng: Quan sát các tổn thương ngoài da, dấu hiệu trên cơ thể, thời gian khởi phát và tiền sử bệnh
• Công thức máu: Xét nghiệm kiểm tra công thức máu, protein phản ứng C (CRP), tốc độ lắng máu (ESR) để đánh giá được tình trạng nhiễm trùng, phản ứng viêm trên da
• Xét nghiệm lẩy da: Xét nghiệm với những dị nguyên nghi ngờ gây dị ứng (phấn hoa, mạt bụi, lông thú,..) để xác định được căn nguyên gây bệnh
• Xét nghiệm chức năng: Kiểm tra tuyến giáp, bệnh tự miễn, bệnh về gan thận nếu mề đay mạn tính kéo dài

VII. Biện pháp điều trị khi bị nổi mề đay ngứa khắp người

Việc điều trị mề đay cần được thực hiện sớm và đúng nguyên nhân để kiểm soát triệu chứng, hạn chế tái phát và giảm nguy cơ biến chứng. Dưới đây là những phương pháp điều trị mề đay thường được áp dụng:

• Thuốc kháng histamin: Dùng thuốc kháng histamin thế hệ II (Cetirizine, Levocetirizine, Fexofenadine) ít gây buồn ngủ để điều trị
• Thuốc corticoid: Dùng khi mề đay cấp tính nặng kèm phù thanh quản hoặc mề đay mạn tính không đáp ứng với thuốc kháng histamin. Thuốc chứa corticoid cần dùng theo chỉ định của bác sĩ, không dùng thuốc lâu dài, giảm liều dần trong 2 tuần sử dụng
• Thuốc bôi tại chỗ: Dùng các loại kem bôi chứa hoạt chất giảm ngứa, kháng viêm tại chỗ cho vùng da bị mề đay như Eumovate, Phenergan
• Thuốc tiêm kháng IgE: Dùng kháng thể đơn dòng tiêm dưới da gắn vào IgE trong máu, ức chế giải phóng histamin và những chất trung gian gây dị ứng. Đây là liệu pháp sinh học điều trị mề đay tự phát mạn tính
• Liệu pháp miễn dịch: Đây là phương pháp điều trị giúp cơ thể quen dần với những dị nguyên, tránh những phản ứng quá mức nếu sau này có tiếp xúc. Bác sĩ xác định tác nhân gây bệnh, sau đó đưa dị nguyên vào cơ thể với liều lượng tăng dần để tạo sự dung nạp (có kiểm soát của bác sĩ)
• Liệu pháp ánh sáng: Dùng bức xạ tia cực tím (UVA, UVB kết hợp thuốc nhạy cảm ánh sáng PUVA) để giảm phản ứng nhạy quá mức của hệ miễn dịch ở vùng da tiếp xúc. Đây là cách điều trị cần cân nhắc với người bị mề đay do ánh nắng giúp da làm quen với tia cực tím

VIII. Bị bệnh mề đay dị ứng nên thăm khám và điều trị ở đâu?

Khi có triệu chứng nổi mề đay dị ứng mọi người nên thăm khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín để nhanh chóng cải thiện tình trạng bệnh. Trong đó, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ điều trị mề đay uy tín, đảm bảo an toàn và được đông đảo khách hàng tin tưởng lựa chọn nhờ sở hữu nhiều ưu điểm nổi trội như:

• Địa chỉ được cấp phép hoạt động bởi Sở Y Tế
• Có đội ngũ bác sĩ da liễu chuyên môn tốt, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và điều trị
• Hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất khang trang đầy đủ tiện nghi
• Phác đồ điều trị mề đay với thuốc và công nghệ cao mang tới hiệu quả cao, không gây tổn thương da, rút ngắn thời gian điều trị
• Quy trình thăm khám và điều trị đảm bảo an toàn và đáp ứng theo đúng tiêu chuẩn y khoa
• Đội ngũ nhân viên tư vấn tận tâm, nhiệt tình giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng suốt quá trình điều trị

IX. Chế độ chăm sóc và biện pháp phòng ngừa nổi mề đay

Bên cạnh việc điều trị, người bệnh cần chăm sóc da đúng cách và chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ bệnh tái phát. Dưới đây là những điều được khuyến nghị:

1, Chăm sóc người bị bệnh mề đay

• Dùng thuốc đúng chỉ định: Tuân thủ phác đồ điều trị, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để giúp bệnh nhanh thuyên giảm
• Làm dịu, giảm ngứa cho da: Dùng khăn sạch bọc đá để chườm lên vùng da bị mề đay trong 10 – 15 phút nhằm giảm ngứa
• Vệ sinh và bảo vệ da: Hàng ngày tắm rửa sạch cơ thể với nước ấm, dùng sữa tắm lành tính. Chú ý chỉ thao tác nhẹ nhàng, không nên chà xát mạnh khiến da tổn thương
• Mặc quần áo rộng thoáng: Ưu tiên mặc đồ rộng thoáng, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt, tránh cọ xát vào vùng da bị mề đay
• Chế độ dinh dưỡng: Uống nhiều nước để cơ thể được thải độc, bổ sung thêm rau xanh và trái cây để tăng đề kháng, cải thiện tình trạng mề đay. Người bị mề đay nên kiêng ăn đồ dầu mỡ, thức ăn cay nóng, thực phẩm dễ gây dị ứng, không dùng chất kích thích khiến bệnh nặng hơn
• Chế độ sinh hoạt: Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng để ổn định nội tiết, tăng cường miễn dịch giúp cơ thể và làn da nhanh phục hồi

2, Cách phòng ngừa mề đay tái phát

• Tránh tiếp xúc với dị nguyên: Tránh xa những tác nhân gây dị ứng cho da như phấn hoa, lông động vật, hóa chất tẩy rửa, bụi bẩn…
• Bảo vệ cơ thể khỏi thời tiết: Với những người có cơ địa dị ứng thời tiết nên mặc ấm trong thời gian chuyển mùa. Ngoài ra cần hạn chế nằm điều hòa quá lạnh khi cơ thể đang đổ mồ hôi
• Giữ không gian sống sạch sẽ: Mọi người nên thường xuyên vệ sinh chăn ga gối, đệm, giường chiếu để loại bỏ đi nấm mốc và bụi bẩn
• Cải thiện đề kháng cơ thể: Duy trì lối sống lành mạnh, thường xuyên tập thể dục, nghỉ ngơi hợp lý để cải thiện đề kháng, giảm nguy cơ tái phát bệnh
• Thăm khám da liễu định kỳ: Nên thăm khám định kỳ để phát hiện sớm nếu có dấu hiệu bị nổi mề đay, điều trị đúng cách để giúp bệnh nhanh chóng cải thiện

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị mề đay hiệu quả. Với những ai có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị mề đay chuyên sâu cùng đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.