Dùng thuốc chữa mề đay là cách điều trị phổ biến giúp kiểm soát triệu chứng ngứa ngáy, giảm sẩn phù, hạn chế các đợt bùng phát và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ tổng hợp cho mọi người những loại thuốc trị được bác sĩ chỉ định sử dụng phổ biến hiện nay.
I. Khi nào nên sử dụng thuốc chữa mề đay
Thuốc điều trị bệnh mề đay thường được chỉ định khi các triệu chứng gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc không cải thiện sau khi loại bỏ yếu tố nghi ngờ. Dưới đây là những trường hợp phổ biến mà người bệnh nên thăm khám và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ:
- Khi mề đay có triệu chứng nhẹ và khu trú: Điều trị bằng thuốc bôi làm dịu, giảm viêm và giảm ngứa tại chỗ
- Mề đay nặng, lan rộng: Dùng thuốc nhằm ức chế quá trình dị ứng toàn thân, kiểm soát bệnh, tránh mề đay lan rộng và thuyên giảm cảm giác ngứa dữ dội
- Mề đay cấp tính tiến triển nặng, sốc phản vệ: Can thiệp y tế kịp thời với thuốc tiêm Epinephrine để thuyên giảm triệu chứng, tránh nguy hiểm đến tính mạng
- Mề đay mạn tính kéo dài trên 6 tuần: Dùng thuốc liều duy trì dài ngày hoặc các liệu pháp tiêm truyền sinh học để kiểm soát bệnh, tránh bệnh bùng phát theo đợt
Mục tiêu chính của việc dùng thuốc đó là cắt đứt nhanh chóng những phản ứng dị ứng, ức chế histamin. Qua đó làm giảm tình trạng viêm sưng, tổn thương da do việc cào gãi.

II. Các nhóm thuốc trị mề đay phổ biến hiện nay
Hiện nay có những nhóm thuốc chính được bác sĩ chỉ định dùng điều trị bệnh lý mề đay đó là:
1, Thuốc kháng histamin thế hệ 1
Được chỉ định điều trị triệu chứng mề đay cấp tính, ngứa nặng. Thuốc hoạt động bằng cách ngăn ngừa tác dụng của histamin (chất trung gian hóa học được giải phóng do phản ứng dị ứng), giảm nhanh tình trạng mề đay nhẹ đến trung bình, giảm mẩn đỏ và ngứa đáng kể. Thuốc chỉ kiểm soát triệu chứng, không điều trị được tận gốc nguyên nhân gây mề đay.
Dùng thuốc kháng histamin thế hệ 1 có nguy cơ gặp phải một số tác dụng phụ không mong muốn như buồn ngủ, chóng mặt, giảm sự tập trung. Ngoài ra thuốc còn dễ gây kháng cholinergic với triệu chứng điển hình như khô miệng, khô mũi họng, mắt nhìn mờ, bí tiểu và táo bón.

2, Thuốc kháng histamin thế hệ 2
Là nhóm thuốc ưu tiên khi trị mề đay, ít tác dụng phụ hơn thuốc kháng histamin thế hệ 1. Thuốc được chỉ định dùng điều trị mề đay cấp tính và mạn tính cùng những phản ứng dị ứng khác như viêm mũi, viêm da, ngứa do dị ứng…
Thuốc kháng histamin thế hệ 2 cũng giống như thế hệ 1, có tác dụng ức chế thụ thể H1, ngừa tác dụng histamin gây viêm ngứa, giảm nổi ban đỏ do mề đay, giảm cảm giác ngứa dữ dội. Thuốc khắc phục những triệu chứng mề đay mức độ nhẹ đến trung bình, nhưng không thể điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh.
Thuốc có tính an toàn cao hơn thế hệ 1, ít hoặc không gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Tuy nhiên thuốc vẫn gây buồn ngủ nhẹ (tỷ lệ thấp), nhức đầu hoặc các triệu chứng tiêu hóa (khô miệng, buồn nôn, đau dạ dày).

3, Thuốc corticosteroid
Được chỉ định điều trị mề đay cấp tính nặng, sốc phản vệ hoặc mề đay mạn tính không đáp ứng điều trị với thuốc kháng histamin thông thường. Thuốc có tác dụng giảm viêm, làm co mạch và cắt đứt nhanh chóng cơn ngứa nhờ tác dụng ức chế miễn dịch, qua đó kiểm soát tốt các triệu chứng mề đay nặng và cấp tính.
Thuốc corticosteroid có nhiều tác dụng phụ, tùy vào thời gian và liều sử dụng. Bởi vậy loại thuốc này thường được chỉ định dùng trong thời gian ngắn (dưới 1 – 2 tuần). Nếu lạm dụng dùng trong thời gian dài, thuốc có nguy cơ gây suy tuyến thượng thận, hội chứng Cushing (mặt tròn, tích mỡ bụng/lưng, rậm lông, teo cơ), viêm loét dạ dày – tá tràng, tăng đường huyết và huyết áp, loãng xương, tăng nguy cơ nhiễm trùng do hệ miễn dịch bị ức chế.

4, Thuốc bôi ngoài da
Được chỉ định dùng tại chỗ nhằm giảm ngứa và tiêu viêm tạm thời. Thuốc chủ yếu dùng để điều trị bệnh ở mức độ nhẹ với những nhóm thuốc phổ biến gồm:
- Thuốc bôi chứa corticoid: Dùng khi mề đay gây viêm nặng, mẩn đỏ nhiều. Thuốc có tác dụng mạnh, làm dịu vùng da sưng viêm, giảm ngứa tức thì. Tuy nhiên tránh bôi diện rộng, lạm dụng dễ gây teo da, rạn da, giãn mao mạch, làm da dễ nhiễm trùng hơn
- Thuốc bôi kháng histamin: Dùng khi mề đay do dị ứng tiếp xúc nhẹ, thuốc giúp ức chế thụ thể gây ngứa tại chỗ. Thuốc bôi kháng histamin (phổ biến là Phenergan) chỉ giúp hỗ trợ giảm ngứa tại chỗ. Một số tác dụng phụ có nguy cơ gặp phải đó là viêm da dị ứng tiếp xúc, khô da, kích ứng da khiến da nhạy cảm với ánh sáng
- Kem bôi giảm ngứa tại chỗ (menthol, kẽm oxyd): Dùng trị mề đay cấp tính, nổi sẩn ngứa ở mức độ nhẹ. Thuốc giúp cung cấp độ ẩm, làm dịu da, giảm cảm giác ngứa nhẹ, không chứa những hoạt chất đặc trị mạnh. Các loại kem bôi giảm ngứa hầu như không có tác dụng phụ, chủ yếu là nguy cơ kích ứng da nhẹ nếu da quá nhạy cảm, thuốc an toàn với cả trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai

5, Thuốc sinh học
Được chỉ định dùng điều trị mề đay tự phát mạn tính không rõ nguyên nhân, không đáp ứng điều trị với thuốc kháng histamin liều cao. Thuốc tác động vào hệ miễn dịch cơ thể, kiểm soát mề đay mức độ trung bình đến nặng, giảm độ nhạy cảm của hệ miễn dịch với dị nguyên gây mề đay, giảm ngứa sâu và ngừa những đợt mề đay bùng phát.
Thuốc sinh học có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như phản ứng tại chỗ (đau, sưng đỏ, ngứa ở vùng tiêm dưới da), tăng nguy cơ nhiễm trùng (viêm đường hô hấp, nhiễm trùng da, viêm xoang), tác dụng phụ toàn thân (đau đầu, chóng mặt, đau khớp). Ngoài ra, nếu cơ thể không dung nạp thuốc sẽ khiến các phản ứng dị ứng, mề đay nặng hơn.

III. Những lưu ý khi sử dụng thuốc chữa mề đay
Để thuốc điều trị mề đay phát huy hiệu quả tối ưu và hạn chế nguy cơ gặp phải tác dụng không mong muốn, mọi người cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ và lưu ý một số vấn đề quan trọng dưới đây:
- Tham khảo tư vấn từ các chuyên gia y tế trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào để đảm bảo an toàn cho cơ thể
- Duy trì liệu trình điều trị bằng theo đúng chỉ định của bác sĩ, không được tự ý ngưng sử dụng hay tăng liều lượng
- Nắm rõ tác dụng phụ của thuốc đang sử dụng để dùng đúng cách, với loại thuốc gây buồn ngủ/chóng mặt cần tránh lái xe và vận hành máy móc
- Theo dõi tình trạng cơ thể, nếu có những dấu hiệu dị ứng thuốc cần thông báo ngay với bác sĩ và đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị
- Thận trọng khi dùng thuốc cho phụ nữ mang thai, người cao tuổi, trẻ nhỏ hay những người có bệnh nền
- Tái khám với bác sĩ nếu triệu chứng mề đay không thuyên giảm sau 6 tuần điều trị bằng thuốc
IV. Dấu hiệu cần đi khám bác sĩ ngay thay vì chỉ sử dụng thuốc
Mặc dù thuốc có thể giúp kiểm soát hiệu quả các triệu chứng mề đay ở nhiều trường hợp, nhưng không phải ai cũng đáp ứng tốt với việc điều trị này. Nếu các triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường, mọi người cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và xử trí kịp thời trong các trường hợp sau:
- Có dấu hiệu phù mạch, sưng to ở quanh mắt/môi/lưỡi/vùng sinh dục
- Mề đay kèm sốc phản vệ với triệu chứng chóng mặt, tụt huyết áp, tim đập nhanh, khó thở
- Mề đay kèm theo triệu chứng toàn thân như buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng dữ dội
- Mề đay mạn tính kéo dài trên 6 tuần ảnh hưởng đến tâm lý, sinh hoạt hàng ngày
- Mề đay không xác định được nguyên nhân, tái phát nhiều lần, dùng thuốc kê đơn không hiệu quả cần được chẩn đoán chính xác và điều trị theo phác đồ chuyên sâu

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người thông tin hữu ích về các loại thuốc chữa mề đay phổ biến hiện nay, cùng với đó là những lưu ý quan trọng trong quá trình sử dụng. Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị mề đay chuyên sâu cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.
TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188
Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật
Phòng khám chuyên khoa Da liễu Maia&Maia:
- Facebook: Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia
- Hotline: 18004888 và 032.845.1188
- Cơ sở 1: Số 11 Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội
- Cơ sở 2: Số 197 Lê Thánh Tông, Võ Cường, Bắc Ninh
- Cơ sở 3: Số 24 Nguyễn Khuyến, Hà Đông, Hà Nội

