Trị vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng tốt không? Cơ chế điều trị và quy trình

Trị vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng là phương pháp quang trị liệu được ứng dụng trong kiểm soát nhiều thể vảy nến giúp cải thiện tổn thương và giảm các triệu chứng khó chịu trên da. Vậy hiệu quả của phương pháp này ra sao? Quy trình thực hiện thế nào? Đọc ngay bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia để biết thêm thông tin chi tiết về kỹ thuật điều trị này.

I. Cơ chế điều trị vảy nến bằng công nghệ ánh sáng

Điều trị vảy nến bằng công nghệ ánh sáng (quang trị liệu) sử dụng tia cực tím (UV) với tần số được kiểm soát để tác động lên vùng da tổn thương giúp làm chậm quá trình tăng sinh tế bào da, đồng thời hỗ trợ giảm viêm và cải thiện các triệu chứng bệnh. Cơ chế tác động cụ thể gồm:

• Ức chế phân chia tế bào: Tia UV tác động vào DNA của tế bào da đang phát triển nhanh nhằm giảm tốc độ sản sinh lớp sừng gây ra mảng bám
• Giảm phản ứng miễn dịch: Ánh sáng sẽ làm giảm hoạt động của tế bào miễn dịch làn da, ngăn ngừa quá trình viêm và sưng đỏ
• Tiêu hủy tế bào viêm: Liệu pháp ánh sáng giúp các tế bào bất thường tự hủy nhanh hơn, mỏng dần những mảng vảy bám trên da

II. Các loại liệu pháp ánh sáng điều trị vảy nến phổ biến hiện nay

Hiện nay, biện pháp điều trị này có nhiều phương pháp khác nhau được lựa chọn dựa trên thể bệnh, mức độ tổn thương và vùng da cần điều trị. Mỗi liệu pháp sử dụng loại tia UV và phác đồ chiếu khác nhau, trong đó gồm:

• UVB phổ rộng: Sử dụng tia cực tím B với bước sóng rộng chiếu lên vùng da bị bệnh để làm chậm sự tăng trưởng của tế bào da
• UVB phổ hẹp: Chiếu tia UVB với bước sóng cụ thể 311 – 312nm để giảm viêm, loại bỏ vảy sừng. Phương pháp cho hiệu quả cao hơn và ít tác dụng phụ so với tia UVB phổ rộng
• PUVA: Kết hợp thuốc psoralen làm da nhạy cảm hơn với tia UVA, từ đó tăng tác động của ánh sáng lên các tế bào da và tế bào miễn dịch liên quan
• Điều trị vảy nến khu trú bằng Laser Excimer: Dùng tia laser cường độ cao để giảm viêm ngứa, làm mỏng mảng vảy trên da. Phương pháp phù hợp để điều trị vảy nến trên vùng da nhỏ hoặc vùng da khó điều trị (da đầu, khuỷu tay và đầu gối)

III. Ưu và nhược điểm của biện pháp quang trị liệu

Những ưu điểm nổi bật khi trị vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng đó là:

• Hiệu quả cao, giảm nhanh triệu chứng mẩn ngứa, làm chậm sự phát triển của tế bào da
• Ít tác dụng phụ toàn thân, không ảnh hưởng nhiều đến cơ quan nội tạng so với việc dùng thuốc uống, thuốc tiêm
• Tiện lợi khi điều trị vảy nến diện rộng cùng lúc
• Giảm lạm dụng thuốc trong thời gian dài

Tuy nhiên, liệu pháp này vẫn tồn tại những nhược điểm mà mọi người nên cân nhắc trước khi thực hiện:

• Tác dụng phụ ngắn hạn khiến da đỏ, bỏng rát nhẹ, châm chích và sạm da tại vùng điều trị
• Nguy cơ lão hóa da nhanh hơn, tăng nhẹ tổn thương da nếu tiếp xúc với tia UV thời gian dài
• Tốn nhiều thời gian và chi phí cao vì liệu trình điều trị cần thực hiện nhiều lần

IV. Đối tượng chỉ định và chống chỉ định thực hiện

Quang trị liệu là phương pháp phù hợp với những đối tượng sau:

• Người bị vảy nến mảng bám nặng, lan rộng toàn cơ thể
• Người bị vảy nến không đáp ứng điều trị hoặc hiệu quả chậm khi dùng thuốc bôi corticosteroid
• Người có nhu cầu kiểm soát viêm ngứa, làm chậm quá trình tăng sinh tế bào da với phương pháp an toàn, ít tác dụng phụ
• Hiệu quả cao với dạng vảy nến cụ thể như vảy nến thể giọt, vảy nến ở bàn tay, bàn chân

Phương pháp chống chỉ định với những đối tượng sau để đảm bảo an toàn:

• Người mắc ung thư da, ung thư tế bào hắc tố
• Người có bệnh lý rối loạn di truyền có nguy cơ ung thư da (hội chứng Gorlin, khô da sắc tố…)
• Người có cơ địa da nhạy cảm với ánh sáng, mắc bệnh lupus
• Người đang điều trị với các loại thuốc khiến da nhạy cảm ánh sáng (kháng sinh, thuốc kháng nấm, thuốc lợi tiểu, thuốc trị mụn…)

V. Chữa vảy nến bằng ánh sáng có hiệu quả không?

Đây là phương pháp cho hiệu quả cao được áp dụng phổ biến tại hầu hết các cơ sở y tế. Phương pháp giúp làm chậm sự tăng trưởng quá mức của tế bào da, ức chế hệ miễn dịch họat động quá mức, qua đó giúp làm mỏng vảy sừng, giảm viêm ngứa, giảm tổn thương trên diện rộng.

Liệu pháp ánh sáng còn hỗ trợ kiểm soát vảy nến và kéo dài thời gian bệnh ổn định. Khi bệnh tái phát, mức độ tổn thương được kiểm soát tốt hơn nếu người bệnh tiếp tục tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.

Tuy nhiên, biện pháp này sẽ không điều trị dứt điểm được bệnh vảy nến mà mục tiêu ban đầu của phương pháp là kiểm soát triệu chứng bệnh, giảm viêm, làm sạch tổn thương da giúp bệnh được ổn định hơn. Hiệu quả của liệu trình sẽ tùy thuộc vào ánh sáng sử dụng, tần suất chiếu cũng như mức độ bệnh, cơ địa của mỗi người:

• Sau 2 – 4 tuần đầu: Mảng vảy nến bớt đỏ, giảm ngứa, lớp vảy sừng mỏng dần
• Sau 4 – 8 tuần: Giai đoạn hiệu quả rõ rệt, các mảng vảy nến sẽ dần biến mất trên diện rộng, tổn thương trên da giảm đáng kể

VI. Chi phí chữa vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng

Chi phí chữa vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng trong khoảng 200.000 – 500.000 VNĐ/buổi. Mức giá này có thể thay đổi tùy thuộc vào liệu pháp ánh sáng được chỉ định, diện tích tổn thương và cơ sở y tế thực hiện. Do đó, mọi người nên thăm khám trực tiếp tại các cơ sở y tế để bác sĩ trực tiếp được đánh giá tình trạng bệnh, lựa chọn phương pháp phù hợp và dự toán chi phí cho toàn bộ liệu trình.

VII. Quy trình thực hiện liệu pháp ánh sáng trong điều trị vảy nến

Biện pháp quang trị liệu cần thực hiện theo đúng phác đồ đã được bác sĩ cá thể hóa dựa trên thể bệnh, mức độ tổn thương và khả năng đáp ứng của từng trường hợp. Quy trình thường gồm các bước sau:

• Thăm khám và kiểm tra: Bác sĩ thăm khám, xác định diện tích vùng da bị bệnh, mức độ tổn thương, kiểm tra tiền sử nhạy cảm ánh sáng/thuốc đang dùng. Sau đó, xác định liều khởi đầu (liều hồng ban tối thiểu, liều chiếu ban đầu) để điều trị. Trường hợp chiếu PUVA sẽ cần thoa chất cảm quang (thuốc psoralen)
• Chuẩn bị trước khi chiếu ánh sáng: Đeo kính bảo vệ chống tia UV cho mắt. Ngoài ra, bác sĩ sẽ hỗ trợ người bệnh che những vùng da không bị bệnh/vùng da nhạy cảm, bôi thoa kem chống nắng
• Tiến hành chiếu sáng: Người bệnh sẽ đứng hoặc ngồi trong buồng chiếu ánh sáng. Sau đó, bật máy và chiếu tia tử ngoại theo thời gian, liều lượng đã được điều chỉnh phù hợp. Thông thường, thời gian chiếu sẽ từ vài giây đến vài phút, tăng dần ở những buổi liệu trình tiếp theo tùy theo phản ứng của da
• Chăm sóc và theo dõi sau liệu trình: Bác sĩ bôi dưỡng ẩm cho vùng điều trị để giảm khô da. Sau đó, người bệnh được hướng dẫn cách chăm sóc tại nhà và hẹn lịch cho buổi liệu trình tiếp theo

VIII. Biểu hiện bình thường và rủi ro có thể gặp phải

Sau khi thực hiện liệu pháp ánh sáng, vùng da được điều trị có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ. Đây thường là những biểu hiện tạm thời và có xu hướng giảm dần trong thời gian ngắn:

• Da đỏ hồng nhẹ ở vùng điều trị
• Da ngứa nhẹ khi bắt đầu thích nghi và phục hồi
• Da khô hoặc sạm màu (tương tự như khi phơi nắng nhiều)

Tuy nhiên, phương pháp cũng tồn tại những rủi ro, tác dụng phụ mà mọi người nên lưu ý đó là:

• Tác dụng phụ ngắn hạn: Phản ứng đỏ/căng da như bỏng nắng, nổi chấm đen trên da, da châm chích và có bọng nước (hiếm gặp)
• Tác dụng phụ dài hạn: Xuất hiện tàn nhang, tăng nguy cơ lão hóa da sớm, nguy cơ ung thư da

IX. Chế độ chăm sóc da trong thời gian chiếu ánh sáng trị vảy nến 

Trong thời gian chiếu ánh sáng trị vảy nến, làn da có thể trở nên nhạy cảm và dễ kích ứng hơn, đặc biệt tại vùng được điều trị. Vì vậy, việc chăm sóc da đúng cách giúp duy trì hàng rào bảo vệ da, hạn chế kích ứng và hỗ trợ quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn. Cụ thể:

• Bôi kem dưỡng ẩm đều đặn cho da, nên dùng kem dưỡng dịu nhẹ, không mùi sau khi tắm để làm mềm lớp vảy sừng, giảm khô và bong tróc da
• Tắm nước ấm hàng ngày, kết hợp thêm xà phòng và sữa tắm dịu nhẹ, không dùng nước quá nóng khi tắm bởi dễ làm da kích ứng
• Không tự ý bôi thuốc lạ, mỹ phẩm/hóa chất khi chưa có chỉ định từ bác sĩ
• Hạn chế để vùng điều trị tiếp xúc với ánh nắng, tránh làm da kích ứng, cháy nắng
• Dùng kem chống nắng phổ rộng ở những vùng da xung quanh không bị vảy nến theo chỉ định
• Ăn uống lành mạnh, đủ chất, nên ăn nhiều rau xanh và trái cây để hỗ trợ quá trình phục hồi da
• Ngủ sớm, không thức khuya, hạn chế căng thẳng để tránh tình trạng bệnh bùng phát trở lại
• Thông báo cho bác sĩ nếu có bất thường trên da (da đỏ rát, bỏng, châm chích dữ dội, vảy nến lan rộng…)
• Duy trì liệu trình điều trị theo chỉ định của bác sĩ, tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá tình trạng và điều chỉnh phác đồ điều trị tùy theo diễn tiến của bệnh

Trị vảy nến bằng liệu pháp ánh sáng mang lại hiệu quả tích cực khi được thực hiện đúng chỉ định và người bệnh tuân thủ phác đồ của bác sĩ. Nếu muốn nhận thêm thông tin về liệu trình trị vảy nến chuyên sâu, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.

[recaptcha]

Δ

TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188

Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật