Vảy nến thể mảng là dạng phổ biến nhất của bệnh vảy nến, chiếm phần lớn trong các trường hợp mắc bệnh. Bệnh có diễn biến mãn tính, bùng phát xen kẽ thời kỳ thuyên giảm. Đọc bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia để biết về dấu hiệu nhận biết, mức độ nguy hiểm cũng như phác đồ điều trị chuẩn y khoa.

I. Đặc điểm và dấu hiệu nhận biết vảy nến thể mảng

Vảy nến thể mảng có những biểu hiện lâm sàng rất đặc trưng mà người bệnh có thể dễ dàng nhận biết bằng mắt thường với những đặc điểm sau:

Mảng da đỏ hoặc hồng, nổi cao so với vùng da xung quanh
Bề mặt phủ vảy trắng bạc, thường bong thành từng lớp, đặc biệt khi da khô hoặc bị cọ xát
Vùng da bị tổn thương thường khô ráp, có cảm giác ngứa hoặc khó chịu
Nếu người bệnh vô tình gãi mạnh hoặc vảy nến xuất hiện ở những vị trí thường xuyên vận động, cọ xát, có thể sẽ gây nứt, chảy máu và đau rát

Vảy nến thể mảng thường có xu hướng phân bố ở những vùng da chịu nhiều áp lực tì đè hoặc ma sát thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày. Các vị trí thường gặp nhất bao gồm khuỷu tay, đầu gối, da đầu, cẳng chân và vùng thắt lưng. Dưới đây là một số hình ảnh về tình trạng này để mọi người nhận biết:

vảy nến thể mảng ở khuỷu tay — Mảng da đỏ, dày, ranh giới rõ và phủ lớp vảy trắng bạc tại vùng khuỷu tay

vảy nến thể mảng ở đầu gối — Mảng tổn thương khô, nổi cao, phủ vảy trắng bạc tập trung trên vùng đầu gối

bị vảy nến ở da đầu — Mảng da đỏ phủ vảy khô, lan rộng trên da đầu và có thể vượt qua đường chân tóc

vảy nến toàn thân rải rác — Nhiều mảng đỏ phủ vảy xuất hiện rải rác trên vùng thân, với kích thước không đồng đều

II. Các mức độ vảy nến thể mảng

Các mức độ của vảy nến thể mảng không chỉ dựa vào diện tích vùng da bị tổn thương mà còn được đánh giá dựa trên độ dày, mức độ đỏ, độ bong vảy, triệu chứng và ảnh hưởng của bệnh đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống. Bác sĩ có thể sử dụng các thang điểm BSA, PGA hoặc PASI tùy mục đích đánh giá:

Vảy nến thể mảng mức độ nhẹ: Diện tích tổn thương da nhỏ, chiếm dưới 10% tổng diện tích bề mặt cơ thể (1 bàn tay người bệnh ~ 10%), chưa gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt nhưng gây mất thẩm mỹ
Vảy nến thể mảng mức độ trung bình: Vùng da tổn thương lan rộng hơn từ 10 – 30% cơ thể, các mảng dày hơn, bắt đầu gây ngứa ngáy nhiều và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ
Vảy nến thể mảng mức độ nặng: Diện tích da bị bệnh bao phủ trên 30% cơ thể, các mảng lan rộng toàn thân kèm theo nguy cơ biến chứng khớp hoặc chuyển sang các thể nặng nguy hiểm khác

III. Đối tượng có nguy cơ mắc vảy nến mảng bám

Bệnh vảy nến thể mảng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai. Tuy nhiên, nếu nằm trong các trường hợp dưới đây sẽ làm tăng khả năng khởi phát hoặc bùng phát bệnh:

Người có tiền sử gia đình mắc vảy nến: Người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc bệnh vảy nến có nguy cơ cao mang gen bệnh và khởi phát sớm so với người không có tiền sử gia đình
Người có hệ miễn dịch suy giảm: Những người thường xuyên căng thẳng kéo dài, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá hoặc mắc các bệnh mạn tính làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh
Người thừa cân, béo phì: Tình trạng thừa cân có liên quan đến mức độ và phạm vi tổn thương của vảy nến, đồng thời đi kèm nhiều yếu tố chuyển hóa cần được kiểm soát
Người từng mắc một số bệnh nhiễm trùng: Một số tình trạng nhiễm trùng như nhiễm liên cầu khuẩn đóng vai trò là yếu tố khởi phát hoặc bùng phát bệnh ở người có cơ địa nhạy cảm

IV. Nguyên nhân và cơ chế hình thành bệnh

Hiện nay, y học hiện đại vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây nên vảy nến thể mảng. Đây là tình trạng viêm da liên quan đến hệ miễn dịch, trong đó các yếu tố sau được cho là tác nhân khiến quá trình tăng sinh và biệt hóa tế bào da bị rối loạn:

Rối loạn hệ thống miễn dịch: Cơ chế tự miễn khiến các tế bào bạch cầu gửi nhầm tín hiệu tấn công các tế bào da lành làm hệ miễn dịch hoạt động quá mức
Tăng sinh tế bào sừng đột ngột: Do tín hiệu sai lệch từ hệ miễn dịch, chu kỳ tái tạo tế bào da bị rút ngắn từ 28 – 30 ngày xuống chỉ còn vài ngày. Tế bào da mới sản sinh liên tục chưa kịp rụng đã đẩy lên bề mặt, chồng chất tạo thành các mảng vảy dày
Tác động của môi trường và lối sống: Căng thẳng kéo dài, thời tiết lạnh khô, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc tổn thương da đều là các tác nhân kích hoạt hoặc làm bệnh bùng phát
Một số loại thuốc: Các loại thuốc như Lithium, prednisone và hydroxychloroquine được ghi nhận có thể làm khởi phát hoặc làm bệnh nặng hơn ở một số trường hợp

V. Vảy nến thể mảng có lây không? Có nguy hiểm không?

Vảy nến thể mảng là bệnh lý tự miễn và rối loạn chuyển hóa da, không phải do virus hay vi khuẩn gây ra. Vì thế bệnh không thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp hay dùng chung đồ đạc.

Tình trạng này thường không gây nguy hiểm tức thời đến tình mạng nhưng là bệnh viêm mạn tính nên cần được kiểm soát lâu dài. Nếu không điều trị sớm, người bệnh có thể gặp phải các biến chứng sau:

Tổn thương da dai dẳng: Các mảng đỏ, dày, bong vảy tái phát nhiều lần và gây ngứa, khô da, thậm chí là nứt gây chảy máu và đau rát làm gây ảnh hưởng đến vận động và sinh hoạt
Viêm khớp vảy nến: Một số người mắc vảy nến có thể phát triển thành viêm khớp vảy nến nếu không kiểm soát đúng cách. Vì vậy, cần chú ý các dấu hiệu như đau, sưng khớp, cứng khớp vào buổi sáng hoặc đau tại điểm bám gân
Ảnh hưởng toàn diện: Gây tự ti, trầm cảm cho người bệnh. Ngoài ra còn tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, bệnh tim mạch và béo phì

VI. Phác đồ điều trị vảy nến thể mảng theo tiêu chuẩn y khoa

Tùy vào mức độ tổn thương, vị trí, triệu chứng, bệnh lý đi kèm và mức độ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống; bệnh vảy nến thể mảng sẽ được chẩn đoán và điều trị như sau:

Chẩn đoán: Bác sĩ quan sát các đặc điểm mảng vảy, vị trí tổn thương trên cơ thể và khai thác tiền sử gia đình, thuốc đang sử dụng. Trong trường hợp tổn thương không điển hình hoặc cần phân biệt với bệnh lý khác có thể làm thêm sinh thiết da để xác định chính xác
Điều trị tại chỗ: Sử dụng các loại kem bôi chứa corticoid, dẫn xuất vitamin D hoặc acid salicylic giúp làm mềm vảy, giảm viêm và kiểm soát tốc độ tăng sinh tế bào da
Liệu pháp ánh sáng: Chiếu tia UVB dải hẹp trực tiếp lên vùng da tổn thương giúp ức chế quá trình viêm và làm chậm sự tăng trưởng của tế bào da
Thuốc uống toàn thân hoặc thuốc sinh học: Dành cho trường hợp vảy nến mức độ trung bình đến nặng, không đáp ứng với các phương pháp khác, giúp điều hòa hệ miễn dịch từ bên trong cơ thể

VII. Điều trị và kiểm soát vảy nến mảng bám tại Maia&Maia

Với hơn 15 năm hoạt động, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia là địa chỉ được đông đảo khách hàng lựa chọn khi có nhu cầu thăm khám và điều trị các bệnh lý da liễu, trong đó có vảy nến thể mảng.

Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống công nghệ hiện đại, Maia&Maia chú trọng đánh giá đúng tình trạng da, xây dựng phác đồ phù hợp và theo dõi đáp ứng trong suốt quá trình điều trị. Phòng khám sở hữu nhiều thế mạnh nổi trội như:

Được Sở Y tế cấp phép hoạt động, đáp ứng các yêu cầu về pháp lý và chuyên môn
Đội ngũ bác sĩ da liễu giàu kinh nghiệm trực tiếp kiểm tra và định hướng phương pháp điều trị phù hợp
Hệ thống máy móc hiện đại, hỗ trợ đánh giá chính xác đặc điểm và mức độ tổn thương da
Ứng dụng công nghệ điều trị độc quyền Maitrix Laser giúp tăng cường dẫn thuốc cũng như phục hồi hàng rào bảo vệ da
Hướng điều trị được xây dựng dựa trên thể bệnh, mức độ tổn thương, vị trí xuất hiện và tình trạng da của từng khách hàng
Đáp ứng của da được theo dõi trong quá trình điều trị để bác sĩ đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phương pháp khi cần thiết

VIII. Chăm sóc và phòng ngừa vảy nến thể mảng tái phát

Để hạn chế vảy nến mảng bám tái phát, mọi người cần kiểm soát tốt các yếu tố kích hoạt và duy trì chăm sóc da đều đặn nhu sau:

Thoa kem dưỡng ẩm chuyên sâu, lành tính, không chứa hương liệu ngay sau khi tắm để khóa ẩm và ngăn ngừa tình trạng da khô nứt
Vệ sinh và tắm rửa đúng cách, tránh dùng xà phòng có chất tẩy rửa mạnh hoặc tắm nước quá nóng làm tổn thương lớp màng bảo vệ da
Ăn uống đủ chất, tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu Omega-3; hạn chế tuyệt đối rượu bia, thuốc lá và đồ ăn cay nóng
Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng, áp lực tâm lý
Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý ngừng hoặc tăng liều thuốc khi chưa có chỉ định

Vảy nến thể mảng là dạng vảy nến phổ biến, có tính chất mạn tính nhưng có thể được kiểm soát bằng phác đồ phù hợp. Nếu nghi ngờ mắc phải tình trạng trên, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được hỗ trợ tốt nhất.