Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh là tình trạng viêm nhiễm khoang miệng thường gặp, đặc biệt trong những tháng đầu đời khi hệ miễn dịch còn non yếu. Bệnh gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bú sữa và làm chậm sự phát triển thể chất của trẻ. Cùng Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tìm hiểu thông tin chi tiết về tình trạng này qua bài viết sau.

I. Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh do đâu?

Nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh là tình trạng niêm mạc lưỡi và khoang miệng của trẻ bị nhiễm nấm Candida Albicans – loại nấm men tồn tại trong cơ thể người. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên khả năng kiểm soát vi sinh vật còn kém, từ đó vi nấm dễ phát triển quá mức, hình thành các mảng trắng bám trên lưỡi, lợi và mặt trong má.

Ngoài ra, nguy cơ trẻ sơ sinh bị nấm lưỡi còn dễ tăng cao do các yếu tố như:

Lây nhiễm từ mẹ trong quá trình sinh thường hoặc khi bú mẹ bị nấm đầu ti
Vệ sinh khoang miệng không đúng cách, bình sữa và núm ti không được tiệt trùng kỹ
Trẻ từng dùng kháng sinh hoặc mẹ dùng kháng sinh khi cho con bú làm mất cân bằng hệ vi sinh
Khoang miệng ẩm ướt, trẻ bú sữa thường xuyên nhưng không được làm sạch miệng
Chăm sóc trẻ chưa phù hợp, dùng tay hoặc vật dụng không sạch đưa vào miệng trẻ

II. Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh bị nấm lưỡi

Để can thiệp kịp thời và hạn chế biến chứng nguy hiểm, cha mẹ nên quan sát các biểu hiện thường gặp ở trẻ sơ sinh khi bị nấm lưỡi gồm:

Xuất hiện mảng trắng sữa hoặc trắng ngà bám trên lưỡi, lợi, má trong hoặc vòm miệng
Mảng trắng khó lau sạch, khi cố lau có thể gây đỏ rát, chảy máu nhẹ
Niêm mạc miệng đỏ, sưng kèm cảm giác đau rát
Miệng trẻ có mùi hôi nhẹ bất thường
Trẻ bú kém, bỏ bú hay nhả ti khi đang bú
Trẻ quấy khóc nhiều, ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giấc
Trường hợp kéo dài có thể dẫn đến chậm tăng cân hoặc sụt cân nhẹ

III. Trẻ bị nấm lưỡi khi nào cần thăm khám bác sĩ?

Mặc dù nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh thường là bệnh lý lành tính nhưng vẫn ảnh hưởng đến việc bú sữa và sự phát triển của trẻ về lâu dài. Do đó, cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

Mảng trắng trong khoang miệng không giảm hoặc lan rộng sau vài ngày chăm sóc
Nấm lan xuống họng khiến trẻ đau rát khi nuốt
Trẻ bú rất kém, bỏ bú, quấy khóc nhiều, sụt hoặc chậm tăng cân
Xuất hiện đỏ rát, chảy máu khi lau miệng cho trẻ
Trẻ có dấu hiệu sốt, mệt mỏi, nghi ngờ nhiễm trùng kèm theo
Nấm lưỡi tái phát nhiều lần dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà
Cha mẹ không phân biệt được nấm lưỡi với cặn sữa thông thường

IV. Biện pháp điều trị nấm lưỡi an toàn cho trẻ sơ sinh

Việc điều trị nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh cần được tiến hành cẩn trọng và có kiểm soát để tránh bệnh tái phát nhiều lần. Do đó, cha mẹ tuyệt đối không tự ý can thiệp khi chưa có hướng dẫn y tế hoặc áp dụng các biện pháp dân gian khi chưa có chỉ định, đồng thời cần kiên trì thực hiện đúng phác đồ để đảm bảo an toàn cho trẻ:

1, Điều trị theo chỉ định của bác sĩ

Sau khi thăm khám và xác định đúng tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng nấm lưỡi phù hợp cho trẻ sơ sinh, thường là thuốc dùng tại chỗ. Thuốc dạng bột, gel hoặc kem với thành phần kháng nấm được hướng dẫn sử dụng đúng cách để làm sạch mảng nấm, ức chế sự phát triển của Candida và phục hồi niêm mạc miệng.

Trong quá trình điều trị, trẻ cần được theo dõi sát sao để kịp thời điều chỉnh nếu có tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, sốt cao hoặc quấy khóc. Đồng thời trao đổi với bác sĩ để chọn loại thuốc bôi phù hợp với độ tuổi của trẻ.

Nếu tuân thủ đúng chỉ định và kết hợp chăm sóc đúng cách, các triệu chứng nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh sẽ thuyên giảm sau khoảng 5 – 7 ngày và có thể khỏi hoàn toàn sau 1 – 2 tuần. Tuy nhiên, thời gian hồi phục nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào mức độ bệnh và cách chăm sóc trẻ nhỏ của cha mẹ.

2, Chăm sóc hỗ trợ tại nhà

Những thói quen chăm sóc tưởng chừng đơn giản nhưng nếu được thực hiện đúng cách sẽ góp phần bảo vệ niêm mạc miệng và tăng hiệu quả điều trị:

Vệ sinh khoang miệng cho trẻ hằng ngày bằng gạc sạch thấm nước muối sinh lý
Tiệt trùng bình sữa, núm ti, ti giả sau mỗi lần sử dụng
Giữ tay người chăm sóc luôn sạch sẽ trước khi chạm vào miệng trẻ
Cho trẻ bú đúng cữ, tránh để sữa đọng lâu trong miệng
Theo dõi tình trạng miệng trẻ mỗi ngày để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường
Tuân thủ đầy đủ liều lượng và thời gian dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ

V. Phòng ngừa nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh tái phát

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ của bác sĩ, cha mẹ nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa tại nhà để bảo vệ sức khỏe răng miệng và hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ:

Vệ sinh khoang miệng cho trẻ mỗi ngày bằng gạc sạch thấm nước muối sinh lý
Tiệt trùng bình sữa, núm ti, ti giả, đồ ngậm nướu sau mỗi lần sử dụng
Giữ tay người chăm sóc luôn sạch sẽ trước khi bế và cho trẻ bú
Nếu mẹ cho con bú, cần kiểm tra và điều trị kịp thời nấm đầu ti để tránh lây nhiễm chéo
Không để trẻ ngậm ti giả quá lâu, hạn chế môi trường ẩm trong khoang miệng
Tránh tự ý cho trẻ dùng kháng sinh hoặc thuốc không cần thiết
Theo dõi khoang miệng trẻ thường xuyên, đưa trẻ đi khám sớm khi xuất hiện mảng trắng bất thường

Bài viết trên đã chia sẻ thông tin chi tiết về tình trạng nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh để giúp cha mẹ sớm phát hiện và kiểm soát bệnh lý tốt nhất. Nếu trẻ nhỏ đang gặp phải tình trạng tương tự, cha mẹ hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được tư vấn cụ thể.