Nhiễm ký sinh trùng, giun sán gây nổi mề đay gây ngứa ngáy khó chịu. Vậy mề đay giun sán có triệu chứng gì? Điều trị thế nào? Bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về bệnh lý này
I. Vì sao nhiễm giun sán có thể gây nổi mề đay?
Nhiễm giun sán gây nổi mề đay do hệ miễn dịch nhận diện những chất tiết, độc tố hay ấu trùng của ký sinh trùng là những kháng nguyên lạ. Từ đó cơ thể sản sinh ra kháng thể chống lại, kích hoạt phản ứng dị ứng, giải phóng lượng lớn histamin và bạch cầu ái toan gây ra triệu chứng mề đay, dị ứng gây ngứa ngáy.
Bên cạnh đó, một số loại giun sán di chuyển qua mô, máu hoặc da gây ngứa kéo dài khiến triệu chứng mề đay tái phát liên tục gồm:
- Giun đũa chó/mèo: Ấu trùng xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa gây ngứa dữ dội
- Giun lươn: Ấu trùng chui qua da, di chuyển và kích thích dị ứng, mề đay nặng trên da
- Giun móc: Xâm nhập qua da, ký sinh ở ruột gây ra độc tố kích thích hệ miễn dịch cơ thể
- Giun kim: Gây ngứa quanh hậu môn vào ban đêm do giun cái di chuyển ra để đẻ trứng
- Các loại sán: Phổ biến là sán lá gan, sán dây, chất thải và kháng nguyên của sán sẽ kích hoạt phản ứng mề đay, dị ứng toàn thân

II. Dấu hiệu nhận biết mề đay do giun sán
Những dấu hiệu, triệu chứng điển hình khi mắc mề đay giun sán đó là:
- Biểu hiện ngoài da: Da xuất hiện ban đỏ kèm đốm sần ngứa dữ dội, ngứa tăng lên về đêm, đặc biệt là ngứa hậu môn (nếu nhiễm giun kim). Ban mề đay xuất hiện ở lưng, bụng, cổ, mặt và cả tứ chi. Ngoài ra, da tái nhợt do thiếu máu, dễ quan sát được ký sinh trùng dưới da, xuất hiện tình trạng mề đay “di chuyển” từ vùng này sang vùng khác
- Triệu chứng tiêu hóa đi kèm: Rối loạn ăn uống, tiêu chảy, đầy bụng, đau bụng vùng quanh rốn, buồn nôn khó chịu
- Dấu hiệu toàn thân khác: Sụt cân, cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, trí nhớ suy giảm. Ở trẻ nhỏ bị mề đay giun sán dễ suy dinh dưỡng, còi cọc do kém ăn. Ngoài ra, cơ thể còn có triệu chứng tăng hạch bạch huyết, hạch lympho to lên do những phản ứng miễn dịch
III. Đối tượng có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này
Bất cứ ai cũng có nguy cơ nhiễm mề đay giun sán, tuy nhiên dưới đây là những đối tượng có nguy cơ cao hơn:
- Người vệ sinh không tốt: Người không có thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, uống nước chưa đun sôi
- Người hay ăn đồ sống, tái: Người thường xuyên ăn rau sống, đồ tái như tiết canh, các loại gỏi, thịt bò tái, hải sản chưa được nấu chín
- Người nuôi động vật: Người nuôi thú cưng thường xuyên ôm và tiếp xúc với chó, mèo
- Người thường xuyên làm việc với đất cát: Nông dân, người làm vườn hoặc trẻ nhỏ chơi đùa với đất cát có lẫn phân động vật dễ dàng nhiễm giun sán, ký sinh trùng gây mề đay

IV. Bị mề đay do giun sán có nguy hiểm không?
Mề đay do giun sán gây ra không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng mọi người cần được thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân. Nhiễm một số loại ký sinh trùng có thể kích thích hệ miễn dịch, làm tăng giải phóng histamine và gây nổi mẩn đỏ, sẩn phù, ngứa ngáy trên da.
Nếu tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, việc không điều trị nguyên nhân có thể khiến triệu chứng dai dẳng, ảnh hưởng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, nếu mề đay kèm sưng môi, lưỡi, cổ họng, khó thở… người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay vì có thể liên quan đến phản vệ.
Do đó, khi nghi ngờ mắc mề đay do giun sán, mọi người không nên tự ý dùng thuốc tẩy giun mà nên khám chuyên khoa để được đánh giá và có biện pháp điều trị phù hợp trong những trường hợp sau:
- Giun sán lấy đi dưỡng chất từ cơ thể gây suy dinh dưỡng, suy nhược, giảm đề kháng
- Giun lớn ở đường ruột làm tắc nghẽn, dễ gây mề đay mãn tính, tái phát thường xuyên
- Ấu trùng giun sán di chuyển trong máu, mô mềm tạo thành những khối u di động, ảnh hưởng tới hệ thần kinh, giảm thị lực, nguy cơ liệt, nặng hơn có thể hôn mê
- Giun sán không chỉ gây mề đay còn ảnh hưởng đến nội tạng (gan, phổi, hệ tiêu hóa, cơ quan hô hấp)
V. Cách chẩn đoán và điều trị nổi mề đay do nhiễm giun sán
Để điều trị tình trạng trên một cách hiệu quả, mọi người cần được thăm khám kiểm tra kỹ lưỡng để xác định nguyên nhân và có biện pháp điều trị đúng cách, chi tiết như sau:
1, Chẩn đoán tình trạng bệnh
Để chẩn đoán mề đay giun sán, bác sĩ sẽ thực hiện:
- Khai thác tiền sử, dịch tễ bệnh: Bác sĩ hỏi về thói quen ăn uống, môi trường làm việc, động vật nuôi….
- Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát tổn thương trên da, hình dạng mề đay, đường hầm dưới da do ấu trùng di chuyển (nếu có) để đưa ra chẩn đoán ban đầu
- Xét nghiệm máu: Thực hiện tổng phân tích tế bào máu (kiểm tra chỉ số bạch cầu ái toan), xét nghiệm huyết thanh (tìm kháng thể đặc hiệu với các loại giun sán)
- Xét nghiệm phân: Soi tươi dưới kính hiển vi tìm trứng/ấu trùng của ký sinh trùng trong đường ruột
- Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm, chụp CT, MRI nếu nghi ngờ ấu trùng đã tấn công vào cơ quan nội tạng
Bác sĩ sẽ nghi ngờ tình trạng mề đay do nhiễm ký sinh trùng khi thấy những dấu hiệu sau:
- Mề đay vô căn mãn tính, mẩn ngứa kéo dài trên 6 tuần, tái phát thường xuyên dù đã điều trị với thuốc dị ứng
- Mề đay gây ngứa nhiều về đêm, kèm triệu chứng ngứa hậu môn
- Có kèm các triệu chứng về hệ tiêu hóa, đau bụng âm ỉ quanh rốn, đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy, táo bón
- Xuất hiện triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, sụt cân, suy dinh dưỡng, da tái xanh do thiếu máu

2, Biện pháp điều trị
Để điều trị mề đay do nhiễm giun sán, bác sĩ sẽ căn cứ vào nguyên nhân và tình trạng cụ thể để chỉ định phác đồ phù hợp như sau:
- Thuốc đặc trị giun sán: Tùy vào loại ký sinh trùng, giun sán phát hiện qua việc thăm khám xét nghiệm mà bác sĩ sẽ kê đơn loại thuốc phù hợp gồm Albendazole và Mebendazole (trị giun đũa chó/mèo, giun lươn, giun móc), thuốc Ivermectin (trị giun lươn, giun đũa chó/mèo), Praziquantel (trị sán lá gan, sán dây)
- Thuốc điều trị mề đay: Thuốc kháng histamin thế hệ mới (ít gây buồn ngủ) như Cetirizine, Loratadine, Fexofenadine giảm sẩn phù, dịu cơn ngứa. Ngoài ra, dùng thuốc corticosteroid đường uống khi mề đay nặng, có triệu chứng phù mạch
- Thuốc hỗ trợ khác: Dùng kem bôi chứa hydrocortisone nhẹ hoặc kem dưỡng ẩm giảm ngứa, nóng rát, châm chích tại chỗ
VI. Bị nổi mề đay nên thăm khám và điều trị ở đâu tốt?
Khi xuất hiện mề đay nghi ngờ liên quan đến nhiễm giun sán hoặc cần xác định chính xác nguyên nhân, mọi người nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị. Trong đó, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ điều trị mề đay an toàn, uy tín được đông đảo khách hàng tin tưởng chọn lựa bởi:
- Địa chỉ điều trị được cấp phép hoạt động bởi Sở Y Tế
- Có đội ngũ bác sĩ da liễu chuyên môn tốt, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và điều trị
- Hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất khang trang đầy đủ tiện nghi
- Phác đồ điều trị mề đay bằng thuốc kết hợp công nghệ tiên tiến mang tới hiệu quả cao, đảm bảo an toàn giúp rút ngắn thời gian điều trị, ngừa bệnh tái phát
- Quy trình thăm khám và điều trị đảm bảo an toàn, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn y khoa
- Đội ngũ nhân viên tư vấn tận tâm, nhiệt tình giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng trong suốt quá trình điều trị

VII. Cách phòng ngừa nhiễm giun sán gây mề đay
Để phòng ngừa nhiễm giun sán và giảm nguy cơ xuất hiện các phản ứng dị ứng trên da, mọi người nên chú trọng vệ sinh cá nhân, ăn uống an toàn và hạn chế tiếp xúc với nguồn có nguy cơ chứa ký sinh trùng. Một số việc làm quan trọng gồm:
- Dùng thuốc tẩy giun định kỳ, tối thiểu 6 tháng/lần để tránh nhiễm giun sán
- Ăn chín uống sôi, nấu kỹ đồ ăn, tránh ăn đồ tái/sống
- Luôn rửa sạch thực phẩm, rau củ quả trước khi nấu, ngâm kỹ với nước muối/dung dịch rửa chuyên dụng
- Đảm bảo nguồn nước sạch, dùng nước đun sôi hoặc nước máy đạt chuẩn trong sinh hoạt hàng ngày
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với môi trường đất bẩn, nếu bắt buộc tiếp xúc cần đi ủng, găng tay, vệ sinh tay chân và cơ thể sạch sẽ
- Duy trì thói quen tắm rửa, vệ sinh tay hàng ngày trước khi ăn/sau khi đi vệ sinh
- Cắt ngắn móng tay, không đi chân đất (đặc biệt với trẻ nhỏ)
- Quản lý vật nuôi đúng cách, nên tẩy giun định kỳ cho chó mèo, dọn phân vật nuôi bằng găng tay, tránh để vật nuôi liếm lên người
Hy vọng những chia sẻ trong bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị khi mắc mề đay giun sán. Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị mề đay chuyên sâu với đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.
TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188
Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật
Phòng khám chuyên khoa Da liễu Maia&Maia:
- Facebook: Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia
- Hotline: 18004888 và 032.845.1188
- Cơ sở 1: Số 11 Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội
- Cơ sở 2: Số 197 Lê Thánh Tông, Võ Cường, Bắc Ninh
- Cơ sở 3: Số 24 Nguyễn Khuyến, Hà Đông, Hà Nội

