Mề đay Cholinergic thường xuất hiện khi cơ thể tăng thân nhiệt, vận động hoặc đổ mồ hôi gây các sẩn ngứa nhỏ và cảm giác khó chịu trên da. Tình trạng có thể tái phát nhiều lần nếu không xác định đúng yếu tố kích hoạt và kiểm soát phù hợp. Bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ giúp mọi người nhận biết dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả tình trạng này.

I. Mề đay Cholinergic có triệu chứng như thế nào?

Mề đay Cholinergic thường khởi phát khi thân nhiệt tăng, kích hoạt quá trình giải phóng các chất trung gian gây viêm và hình thành triệu chứng trên da. Cơ chế sinh bệnh cụ thể như sau:

Tăng thân nhiệt: Khi thân nhiệt tăng, hệ thần kinh kích hoạt tuyến mồ hôi hoạt động
Giải phóng Acetylcholine: Chất dẫn truyền thần kinh Acetylcholine được phóng thích ra bên ngoài
Hoạt hóa dưỡng bào: Những tế bào miễn dịch mast phản ứng quá mẫn với Acetylcholine hoặc protein trong mồ hôi, giải phóng histamin gây phù nề và mẩn đỏ trên da

Những triệu chứng điển hình của bệnh lý này thường gặp gồm:

Triệu chứng trên da: Những nốt sẩn phù nhỏ nổi gồ, có quầng đỏ bao quanh. Da ngứa râm ran, châm chích hoặc có cảm giác nóng rát
Triệu chứng toàn thân: Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, tăng tiết nước bọt, khó thở, co thắt phế quản nếu bị nặng

Bệnh lý này thường xuất hiện ở vùng ngực và cổ, lan rộng ra lưng, cánh tay, cẳng tay cùng những nếp gấp như nách, khuỷu tay, khoeo chân. Bệnh sẽ dễ gặp phải ở những đối tượng sau:

Người trẻ trong độ tuổi 10 – 30 tuổi, thanh thiếu niên
Người thường xuyên vận động với cường độ cao gây tăng thân nhiệt, tăng tiết mồ hôi
Người dễ căng thẳng, thường xuyên lo âu, xúc động mạnh khiến tim đập nhanh, tăng thân nhiệt

II. Nguyên nhân gây mề đay Cholinergic

Trên thực tế, chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra bệnh mề đay Cholinergic. Tuy nhiên, những yếu tố sau đây sẽ là tác nhân chính kích thích bệnh bùng phát:

Tăng tiết mồ hôi: Vận động mạnh, tắm nước nóng, xông hơi, ăn đồ cay nóng gây tăng tiết mồ hôi
Tăng thân nhiệt: Sự chênh lệch nhiệt độ giữa bên trong và bên ngoài cơ thể khiến thân nhiệt bị tác động, nồng độ histamin trong máu tăng lên
Di truyền: Gia đình có người mắc bệnh mề đay Cholinergic thì các thành viên khác cũng có nguy cơ cao gặp phải tình trạng tương tự
Nhiễm ký sinh trùng: Cơ thể nhiễm ký sinh trùng, giun sán di chuyển đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Khi này, cơ thể sinh ra kháng thể chống lại kháng nguyên, giải phóng chất gây dị ứng và khiến cơ thể nổi mề đay
Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc chống viêm, kháng sinh gây ra tác dụng phụ nổi mề đay trên cơ thể
Căng thẳng kéo dài: Stress kéo dài làm ảnh hưởng đến miễn dịch cơ thể khiến mề đay dễ bùng phát

III. Mề đay Cholinergic có nguy hiểm và chữa được không?

Mề đay Cholinergic thường không nguy hiểm và có thể kiểm soát được nếu được chẩn đoán, điều trị đúng cách. Tình trạng này xảy ra khi cơ thể tăng nhiệt và tiết mồ hôi do tập thể dục, căng thẳng, tắm nước nóng hoặc môi trường nhiệt độ cao, từ đó xuất hiện các sẩn phù nhỏ, ngứa và châm chích trên da.

Triệu chứng thường giảm khi cơ thể được làm mát và tránh yếu tố kích thích. Tuy nhiên, ở một số trường hợp hiếm gặp, mề đay Cholinergic có thể đi kèm khó thở, phù mạch, tụt huyết áp hoặc phản vệ cần được cấp cứu kịp thời.

Hiện chưa có phương pháp đảm bảo điều trị khỏi hoàn toàn cho mọi trường hợp, nhưng việc kiểm soát tác nhân kích hoạt, sử dụng thuốc kháng histamine theo chỉ định và điều trị chuyên khoa khi cần có thể giúp giảm đáng kể tần suất và mức độ tái phát.

Tìm hiểu ngay: Mề đay phong nhiệt là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách trị

IV. Cách điều trị mề đay Cholinergic bùng phát

Khi mề đay Cholinergic bùng phát, mọi người cần nhanh chóng ngừng các hoạt động làm tăng thân nhiệt, làm mát cơ thể và theo dõi sát các triệu chứng đi kèm. Tùy mức độ biểu hiện, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp để giảm ngứa, kiểm soát sẩn phù và hạn chế nguy cơ tái phát. Cụ thể:

1, Biện pháp xử lý tại chỗ

Kiểm soát tác nhân kích thích: Ngừng việc tập thể dục, vận động mạnh hoặc những hoạt động thể chất, căng thẳng làm thân nhiệt tăng, đổ mồ hôi
Mặc quần áo rộng thoáng: Mặc trang phục rộng thoáng, thấm hút mồ hôi tốt, tránh mặc đồ bó sát, chất liệu dày gây nóng bí cho da
Chườm lạnh làm dịu da: Dùng khăn sạch bọc đá viên hoặc khăn lạnh chườm lên vùng da bị mề đay trong 10 – 15 phút để làm dịu da, giảm ngứa tại chỗ
Tắm/lau người với nước mát: Dùng nước mát để hạ nhiệt bề mặt da, làm sạch mồ hôi tích tụ. Tránh dùng nước nóng bởi có nguy cơ làm giãn nở mao mạch khiến tình trạng mề đay bùng phát nặng hơn
Tránh cào gãi: Cố gắng không cào gãi bởi đây là hành động làm tổn thương, rách da, kích thích tế bào mast giải phóng histamin làm mề đay bùng phát mạnh hơn
Uống nhiều nước: Để hạ thân nhiệt từ bên trong giúp cơ thể cân bằng trở lại, làm thuyên giảm triệu chứng bệnh

Xem thêm: Mề đay do tập thể dục: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý

2, Sử dụng thuốc theo chỉ định

Thuốc kháng histamin thế hệ mới: Thuốc kháng histamin thế hệ 2 (ít gây buồn ngủ) được ưu tiên sử dụng để ngừa giải phóng histamin, kiểm soát các triệu chứng mề đay. Các loại thuốc phổ biến đó là Loratadine, Cetirizine, Fexofenadine
Thuốc kiểm soát mồ hôi: Dùng thuốc Montelukast (kháng leukotriene) hoặc Methantheline Bromide dùng cho người đổ nhiều mồ hôi
Thuốc sinh học và ức chế miễn dịch: Trường hợp nặng, điều trị với thuốc kháng histamin liều cao không hiệu quả sẽ được chỉ định dùng thuốc sinh học Omalizumab hoặc thuốc ức chế miễn dịch Cyclosporine
Tiêm Epinephrine: Trường hợp có dấu hiệu sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng sẽ cần tiêm Epinephrine tại cơ sở y tế chuyên khoa hoặc dùng bút tiêm tự động

V. Cách phòng ngừa mề đay Cholinergic tái phát

Để phòng ngừa mề đay Cholinergic tái phát, mọi người nên chủ động hạn chế các yếu tố khiến thân nhiệt tăng và kích thích tiết mồ hôi, đồng thời duy trì thói quen chăm sóc cơ thể phù hợp như sau:

Dùng thuốc dự phòng (thuốc kháng histamin) trước khi tham gia các hoạt động dễ gây đổ mồ hôi, tăng thân nhiệt theo chỉ định của bác sĩ
Kiểm soát thân nhiệt bằng cách tránh tập quá sức, không vận động mạnh, giữ không gian sống mát mẻ
Dùng quạt, điều hòa vào mùa hè để giữ mát cơ thể
Tránh tắm nước quá nóng, xông hơi hoặc đứng dưới ánh nắng mặt trời quá lâu khiến nhiệt độ cơ thể tăng cao làm bùng phát mề đay
Tắm rửa sạch sẽ với nước mát hàng ngày, vệ sinh sạch da sau khi đổ mồ hôi để tránh khiến da kích ứng, mẩn ngứa
Mặc quần áo rồng thoáng, chất vải cotton thấm hút mồ hôi tốt
Hạn chế ăn đồ cay nóng, uống đồ nóng hoặc dùng chất kích thích, rượu bia làm tăng phản ứng viêm, tăng nhiệt độ cơ thể
Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài bởi stress dễ kích hoạt phản ứng mề đay trong cơ thể
Tham khảo ý kiến bác sĩ về các loại thuốc kiểm soát tuyến mồ hôi, kết hợp thăm khám da liễu định kỳ

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị mề đay Cholinergic hiệu quả. Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị mề đay chuyên sâu với đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.