Cẩm nang toàn diện để chăm sóc người bị vảy nến

Ngoài phác đồ điều trị y khoa, chăm sóc người bị vảy nến đúng cách đóng vai trò quyết định trong việc làm dịu triệu chứng, ngăn ngừa bùng phát và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vậy cụ thể người bị vảy nến cần được chăm sóc như thế nào? Đọc ngay bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia để biết thêm thông tin chi tiết.

I. Lý do người bị vảy nến cần chú trọng chăm sóc da

Vảy nến là bệnh mạn tính có xu hướng tái phát từng đợt và gây ra các mảng da đỏ, khô, bong vảy và ngứa. Chăm sóc người bị vảy nến đúng cách sẽ giúp:

• Giảm nhanh các triệu chứng ngứa ngáy, châm chích, sưng đỏ và hạn chế tình trạng bong vảy da
• Giúp các loại thuốc bôi thẩm thấu sâu hơn và phát huy tối đa công dụng
• Ngăn ngừa bệnh tái phát hoặc chuyển biến nặng thành các thể vảy nến đỏ da toàn thân, vảy nến thể mủ
• Cải thiện tâm lý giúp người bệnh tự tin hơn trong giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày

Chăm sóc tại nhà hướng đến việc duy trì độ ẩm tối ưu, phục hồi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Đồng thời kiểm soát phản ứng viêm và ngăn chặn sự tăng sinh quá mức của tế bào sừng. Người bệnh cần lưu ý không nên tự ý cạy vảy, chà xát mạnh hoặc sử dụng các sản phẩm chưa được kiểm chứng với mục đích muốn bệnh nhanh khỏi hơn.

II. Hướng dẫn cách chăm sóc người bị vảy nến tại nhà

Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định, một số thói quen chăm sóc da hằng ngày dưới đây cũng giúp người bệnh duy trì làn da khỏe hơn:

• Dưỡng ẩm thường xuyên: Sử dụng kem dưỡng ẩm chuyên sâu dạng mỡ hoặc kem đặc không mùi, không chứa hương liệu nhân tạo. Người bệnh nên thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm và lặp lại từ 2 – 3 lần mỗi ngày để khóa ẩm, làm mềm lớp vảy sừng 
• Tắm rửa vệ sinh: Tắm bằng nước ấm vừa phải với thời gian ngắn từ 5 – 10 phút. Khi tắm nên ưu tiên sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, độ pH trung tính, không chứa xà phòng mạnh
• Kiểm soát cơn ngứa: Tuyệt đối không cào gãi vì có thể gây trầy xước dẫn đến tổn thương lan rộng và nhiễm trùng da thứ phát. Để giảm ngứa, người bệnh có thể chườm mát, dùng kem dưỡng ẩm để lạnh hoặc sử dụng thuốc kháng histamine theo chỉ định của bác sĩ khi ngứa dữ dội
• Hạn chế làm tổn thương da: Tránh mọi va đập mạnh, cắt móng tay gọn gàng để tránh việc vô tình cào xước da khi ngủ; đồng thời hạn chế các kích thích cơ học lên da 
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên quần áo rộng rãi, làm từ chất liệu thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt như cotton, lụa tự nhiên. Tránh mặc đồ bó sát hoặc vải len, sợi tổng hợp gây ma sát và kích ứng da
• Giữ không gian sống phù hợp: Giữ không gian sống sạch sẽ, thoáng mát, đủ độ ẩm, có thể dùng máy tạo độ ẩm trong phòng điều hòa. Đồng thời tránh tiếp xúc với các hóa chất tẩy rửa mạnh, thuốc trừ sâu hoặc khói thuốc lá 

Phải xem: Kem dưỡng ẩm cho người bị vảy nến nào tốt? Cách sử dụng

III. Cách chăm sóc theo từng vị trí bị vảy nến

Vảy nến có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể và mỗi vùng da lại có đặc điểm riêng. Vì vậy, cách chăm sóc cần được điều chỉnh phù hợp với từng khu vực tổn thương. Cụ thể: 

1, Da đầu

Vảy nến da đầu thường gây ra các mảng vảy dày, bong tróc kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội, dễ bị nhầm lẫn với gàu thông thường nhưng có mức độ nghiêm trọng hơn. Để chăm sóc vùng da đầu khi bị vảy nến, mọi người cần:

• Làm mềm vảy trước khi gội: Nếu mảng vảy quá dày có thể thoa một lớp dầu olive hoặc dầu dừa lên da đầu và ủ tóc trước khi gội khoảng 30 – 60 phút để làm mềm vảy, giúp việc gội rửa dễ dàng hơn
• Sử dụng dầu gội chuyên dụng: Lựa chọn các sản phẩm chứa hoạt chất điều trị theo chỉ định của bác sĩ như axit salicylic, kẽm pyrithione, than hoạt tính, selen sulfide hoặc ketoconazole
• Thao tác gội đầu đúng cách: Khi gội, tuyệt đối không dùng móng tay cào, gãi mạnh vì sẽ làm tổn thương da đầu gây chảy máu và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Thay vào đó, hãy dùng phần thịt của đầu ngón tay massage nhẹ nhàng
• Sấy tóc đúng cách: Nếu cần sấy, nên dùng nhiệt độ thấp hoặc mát và giữ máy cách da đầu một khoảng phù hợp để tránh làm da khô thêm 

2, Nếp gấp và vùng sinh dục

Đặc điểm của vùng này là da mỏng, ẩm ướt và rất dễ bị tổn thương do ma sát hàng ngày vì vậy khi chăm sóc cần lưu ý:

• Vệ sinh nhẹ nhàng: Rửa vùng tổn thương bằng nước hoặc sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, sau đó lau khô bằng khăn mềm
• Giữ vùng da khô thoáng: Đặc biệt chú ý giữ khu vực này luôn khô ráo sau khi tắm hoặc vận động ra nhiều mồ hôi
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên mặc đồ lót và quần áo rộng rãi, làm bằng chất liệu cotton mềm mại, không bó sát để giảm ma sát tối đa
• Thận trọng khi dùng thuốc bôi: Da ở nếp gấp và vùng sinh dục mỏng hơn nhiều so với khu vực khác. Vì vậy, khi sử dụng thuốc bôi cần tuân thủ tuyệt đối theo chỉ định của bác sĩ

3, Bàn tay, bàn chân và móng

Bàn tay và bàn chân thường xuyên chịu ma sát, áp lực và tiếp xúc với nước, chất tẩy rửa nên tổn thương vảy nến tại đây có thể gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt. Bên cạnh đó, vảy nến thể móng cần được theo dõi vì tổn thương có thể tiến triển kéo dài: 

• Chăm sóc bàn tay, bàn chân: Tránh để tay chân tiếp xúc trực tiếp với xà phòng, nước rửa chén, chất tẩy rửa mạnh hoặc hóa chất công nghiệp. Luôn đeo găng tay cao su có lớp lót cotton bên trong khi làm việc nhà. Đồng thời, trước khi đi ngủ cần thoa kem dưỡng ẩm đẻ khóa ẩm sâu
• Chăm sóc móng: Giữ móng tay, móng chân luôn được cắt ngắn gọn gàng, sạch sẽ bằng dụng cụ cá nhân được sát trùng. Tránh tuyệt đối việc làm móng giả, đắp bột, sơn móng chứa hóa chất độc hại hoặc cắt da quanh móng vì dễ dẫn đến tổn thương móng nặng hơn

IV. Người bị vảy nến nên tránh làm gì trong quá trình chăm sóc?

Một số thói quen vô tình có thể khiến da bị kích ứng hoặc làm tổn thương nặng hơn. Khi xây dựng chế độ chăm sóc, người bị vảy nến nên tránh:

• Hút thuốc lá và rượu bia: Các chất kích thích làm suy yếu hệ miễn dịch và khiến tình trạng viêm da trở nên trầm trọng hơn
• Chủ quan khi thời tiết thay đổi: Thời tiết lạnh, khô khiến da mất ẩm và làm triệu chứng khó chịu hơn ở một số người. Ngược lại, thời tiết nóng ẩm, đổ nhiều mồ hôi cũng làm tăng cảm giác ngứa hoặc kích ứng. Người bệnh nên chủ động dưỡng ẩm, mặc trang phục phù hợp và giữ cơ thể khô thoáng khi thời tiết thay đổi
• Tự ý dùng thuốc: Không tự ý mua thuốc bôi chứa corticoid mạnh hoặc thuốc uống toàn thân khi chưa có chỉ định của bác sĩ
• Căng thẳng: Stress là một trong những nguyên nhân hàng đầu kích thích vảy nến bùng phát
• Điều trị bằng mẹo dân gian: Một số nguyên liệu hoặc phương pháp bôi ngoài da có thể gây kích ứng, viêm da tiếp xúc hoặc khiến tổn thương khó kiểm soát hơn

V. Chế độ sinh hoạt và ăn uống hỗ trợ kiểm soát vảy nến

Bên cạnh việc chăm sóc da, duy trì lối sống lành mạnh sẽ hỗ trợ sức khỏe tổng thể và quá trình kiểm soát bệnh. 

1, Lối sống sinh hoạt

Bên cạnh việc chăm sóc da bên ngoài, cách sinh hoạt và quản lý cảm xúc hằng ngày cũng tác động trực tiếp đến tần suất bùng phát của bệnh vảy nến:

• Duy trì việc ngủ đủ từ 7 – 8 tiếng mỗi đêm và duy trì thói quen đi ngủ đúng giờ để cơ thể tự phục hồi và tái tạo tế bào da
• Tập thể dục thể thao với cường độ vừa phải giúp tăng cường lưu thông máu, cải thiện sức bền và nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cơ thể
• Quản lý căng thẳng bằng cách ngồi thiền, tập yoga, hít thở sâu hoặc đi dạo để giải tỏa áp lực
• Kiêng tuyệt đối thuốc là và rượu bia vì không chỉ làm hệ miễn dịch suy yếu mà còn khiến tình trạng viêm da trở nên trầm trọng hơn

2, Chế độ dinh dưỡng

Người bệnh nên xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và ưu tiên thực phẩm có lợi cho sức khỏe tổng thể:

• Bổ sung các nguồn protein phù hợp như cá, thịt nạc, trứng, đậu và các loại hạt
• Tăng cường chất béo lành mạnh có nhiều trong các loại cá béo, quả óc chó, hạt chia, hạt lanh để hỗ trợ khám viêm tự nhiên
• Ưu tiên các loại rau có màu xanh đậm như súp lơ, cải bó xôi và trái cây giàu chất chống oxy hóa, vitamin C, E để bảo vệ tế bào da khỏi gốc tự do
• Tích cực bổ sung thực phẩm giàu chất xơ và lợi khuẩn từ ngũ cốc nguyên hạt, sữa chua ít đường
• Hạn chế các thực phẩm dễ gây viêm như thịt đỏ, mỡ động vật, đồ ăn chiên rán dầu mỡ
• Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể

Xem chi tiết: Vảy nến kiêng ăn gì và nên ăn gì để tránh bùng phát đợt viêm?

VI. Khi nào người bị vảy nến cần đi khám bác sĩ?

Chăm sóc tại nhà đóng vai trò hỗ trợ nhưng không thay thế các biện pháp điều trị y khoa. Vì vậy, người bệnh nên đi khám bác sĩ khi: 

• Tổn thương vảy nến xuất hiện lần đầu hoặc chưa được chẩn đoán chính xác
• Các mảng vảy nến lan rộng nhanh chóng, bao phủ diện tích lớn trên cơ thể
• Vảy nến kèm theo sốt, mệt mỏi toàn thân hoặc đau nhức các khớp xương
• Các phương pháp chăm sóc tại nhà và thuốc bôi thông thường không mang lại hiệu quả cải thiện
• Bệnh thường xuyên tái phát hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống

Chăm sóc người bị vảy nến cần tập trung vào việc giữ ẩm, vệ sinh da nhẹ nhàng, kiểm soát ngứa và hạn chế những tác động gây tổn thương da. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được hỗ trợ giải đáp chi tiết.

[recaptcha]

Δ

TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188

Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật