Á vảy nến là gì? Nguyên nhân, triệu chứng & phác đồ điều trị

Á vảy nến là bệnh da liễu mạn tính có các biểu hiện tổn thương lâm sàng khá tương đồng với bệnh vảy nến và hồng ban vảy. Việc nhận biết sớm triệu chứng và nắm rõ về căn bệnh này sẽ giúp mọi người kiểm soát tổn thương da, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Cụ thể thế nào, đọc bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia để biết thông tin chi tiết.

I. Bệnh á vảy nến là tình trạng như thế nào?

Đây là bệnh da liễu đặc trưng bởi các dát hoặc mảng hồng ban phủ vảy mỏng trên bề mặt. Tổn thương thường có màu hồng, đỏ, kích thước từ vài milimet đến vài centimet; bề mặt khô, phủ vảy mỏng và có thể bong nhẹ khi cạo. Bệnh thường ít gây ngứa hoặc chỉ ngứa nhẹ, tiến triển âm thầm và kéo dài dai dẳng.

Mặc dù có tên gọi tương tự vảy nến, á vảy nến không phải là bệnh vảy nến thông thường mà là mặt bệnh riêng biệt. Do biểu hiện tương đối không đặc hiệu, người bệnh cần được thăm khám để xác định thể bệnh và loại trừ các bệnh lý về da có triệu chứng tương tự.

Á vảy nến có thể xuất hiện ở nhiều vùng da nhưng thường gặp ở thân mình, vùng quanh nếp lằn áo, ngực, bụng, lưng và mặt duỗi của tay, chân. Tùy thể bệnh, tổn thương có thể phân bố ở một vùng khu trú hoặc lan rộng trên nhiều vị trí. 

II. Những thể á vảy nến thường gặp

Dựa vào kích thước tổn thương, á vảy nến thường được chia thành hai thể lâm sàng chính với những đặc điểm tiến triển khác nhau: 

1, Á vảy nến thể mảng nhỏ

Đây là những dát hình tròn hoặc oval, có đường kính thường dưới 5cm. Ngoài ra, một số đặc điểm thường gặp gồm:

• Tổn thương có màu hồng, đỏ với bề mặt phủ vảy mỏng, mịn
• Một dạng lâm sàng đặc biệt của thể này là “bệnh da hình ngón tay”, biểu hiện bằng những dát kéo dài có hình dạng giống ngón tay, phân bố đối xứng dọc theo hai bên cung sườn
• Thể trạng của bệnh nhân thường không bị ảnh hưởng

2, Á vảy nến thể mảng lớn

Đặc trưng bởi các mảng tổn thương có kích thước trên 5cm, thường có màu đỏ nâu hoặc vàng nâu, bề mặt phủ vảy mịn và có thể kèm teo da. Kích thước mỗi tổn thương thường tương đối ổn định nhưng số lượng mảng có thể tăng dần theo thời gian. 

Tổn thương chủ yếu xuất hiện ở những vùng da ít tiếp xúc với ánh sáng như thắt lưng, mông và ngực. Một số trường hợp, bề mặt da tại vùng tổn thương trở nên nhăn nheo, tạo hình ảnh giống “giấy gói điếu thuốc lá”. Bệnh có thể xuất hiện tam chứng teo da, giãn mạch và rối loạn sắc tố , tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng có đầy đủ cả ba đặc điểm này. 

III. Nguyên nhân gây á vảy nến

Nguyên nhân chính xác gây á vảy nến cho đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh có liên quan chặt chẽ với những thay đổi bất thường của hệ miễn dịch và phản ứng viêm tại da. Cụ thể như sau:

• Rối loạn miễn dịch: Hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng quá mức, tấn công nhầm vào các tế bào da lành gây viêm và tăng sinh tế bào da bất thường
• Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc các bệnh về da liễu hoặc rối loạn miễn dịch làm tăng nguy cơ mắc bệnh
• Yếu tố môi trường và nhiễm trùng: Một số tình trạng nhiễm trùng mạn tính, sự thay đổi thời tiết đột ngột hoặc căng thẳng kéo dài có nguy cơ kích thích hoặc làm trầm trọng thêm triệu chứng bệnh

IV. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh

Á vảy nến có thể xuất hiện ở mọi đối tượng tuy nhiên những trường hợp dưới đây có nguy cơ mắc bệnh cao hơn cả:

• Tỷ lệ nam giới mắc bệnh, đặc biệt là thể mảng nhỏ thường cao hơn nữ giới
• Bệnh phổ biến hơn ở nhóm tuổi từ 30 – 50 tuổi trở lên
• Những người thường xuyên căng thẳng, cơ thể mệt mỏi, sức đề kháng kém dễ làm bùng phát các triệu chứng bệnh lý ngoài da
• Người có cơ địa dễ xuất hiện các bệnh lý viêm da

V. Á vảy nến có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng của á vảy nến còn phụ thuộc nhiều vào thể bệnh của chúng. Cụ thể:

• Á vảy nến thể mảng nhỏ: Thường có diễn biến lành tính và tiến triển chậm, ít gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, tổn thương có thể kéo dài dai dẳng, tái phát và ảnh hưởng đến thẩm mỹ, đặc biệt khi xuất hiện ở những vùng da dễ nhìn thấy
• Á vảy nến thể mảng lớn: Cần được quan tâm hơn do có nguy cơ tiến triển thành u lympho tế bào T ở da. Người bệnh cần theo dõi định kỳ để phát hiện sớm những thay đổi bất thường

Đặc biệt á vảy nến thể mảng lớn nếu không điều trị kịp thời và đúng cách còn khiến da tại vùng tổn thương trở nên mỏng, teo hoặc thay đổi rõ rệt. Trong trường hợp tiến triển thành u lympho tế bào T ở da, bệnh có thể chuyển dạng ác tính thành ung thư da. Vì vậy, để tránh các biến chứng không đáng có, nếu thấy các dấu hiệu sau, người bệnh nên nhanh chóng đi thăm khám với bác sĩ:

• Dát hoặc mảng đỏ, nâu có vảy tồn tại kéo dài và không rõ nguyên nhân 
• Mảng da tổn thương lan rộng nhanh chóng, dày lên, sần sùi hoặc xuất hiện vết loét
• Xuất hiện hiện tượng nổi hạch ở nách, bẹn hoặc cổ
• Người bệnh bị sốt nhẹ, mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ lý do

VI. Phương pháp chẩn đoán bệnh á vảy nến

Để chẩn đoán chính xác bệnh á vảy nến và phân biệt với các bệnh lý khác như vảy nến thông thường hay á sừng, bác sĩ da liễu thường chỉ định:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát màu sắc, kích thước, hình dạng, vị trí, mức độ bong vảy và sự phân bố của tổn thương. Đồng thời khai thác tiền sử bệnh và diễn biến tổn thương theo thời gian để định hướng chẩn đoán
• Sinh thiết da: Khi biểu hiện lâm sàng chưa đủ để xác định bệnh hoặc cần phân biệt với các bệnh lý khác, người bệnh sẽ được chỉ định sinh thiết da. Mẫu mô được lấy từ vùng tổn thương và phân tích dưới kính hiển vi
• Các xét nghiệm khác: Trong trường hợp nghi ngờ u lympho tế bào T ở da, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá

VII. Phác đồ điều trị bệnh á vảy nến chuẩn y khoa

Vì là bệnh lý mãn tính liên quan đến cơ chế miễn dịch nên hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn. Mục tiêu điều trị nhằm kiểm soát triệu chứng, làm sạch tổn thương trên da, giảm cảm giác khó chịu, ngăn chặn bệnh chuyển biến nặng (đặc biệt là thể mảng lớn) và hạn chế tái phát bệnh dài nhất có thể. 

1, Điều trị tại chỗ

Thường được cân nhắc với trường hợp tổn thương khu trú hoặc mức độ nhẹ. Một số loại thuốc thường được sử dụng gồm:

• Kem hoặc thuốc mỡ chứa Corticosteroid: Giúp giảm viêm, giảm đỏ và ngứa nhanh chóng trong giai đoạn cấp tính
• Chất làm mềm da: Giúp loại bỏ lớp vảy sừng dày trên bề mặt, làm mềm da và giúp các loại thuốc bôi khác thẩm thấu tốt hơn
• Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ: Chẳng hạn như Tacrolimus/Pimecrolimus, thường được dùng cho các vùng da mỏng nhạy cảm

2, Thuốc điều trị toàn thân

Được cân nhắc khi bệnh lan rộng, khó kiểm soát bằng thuốc bôi hoặc không đáp ứng với điều trị tại chỗ. Các loại thuốc thường dùng bao gồm Retinoid đường uống hoặc các liệu pháp điều hòa miễn dịch theo chỉ định nghiêm ngặt từ bác sĩ chuyên khoa.

3, Quang trị liệu

Quang trị liệu, đặc biệt là UVB phổ hẹp được sử dụng trong một số trường hợp á vảy nến có tổn thương lan rộng. Phương pháp này sử dụng tia cực tím với tần số được kiểm soát nhằm tác động lên quá trình viêm và tăng sinh tế bào tại da.

Số buổi và tần số chiếu được bác sĩ điều chỉnh theo tình trạng bệnh, màu da và đáp ứng của từng người. Người bệnh cần thực hiện tại cơ sở y tế có thiết bị và quy trình kiểm soát phù hợp để hạn chế nguy cơ bỏng hoặc tổn thương da do tia UV.

VIII. Thăm khám và điều trị á vảy nến ở đâu an toàn, hiệu quả?

Trong hơn 15 năm hoạt động, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ được đông đảo khách hàng lựa chọn khi thăm khám và điều trị các bệnh lý da liễu. Với á vảy nến, việc xác định đúng thể bệnh, đánh giá đặc điểm tổn thương và theo dõi diễn biến là cơ sở để xây dựng hướng điều trị phù hợp. Maia&Maia hướng đến kiểm soát tổn thương, cải thiện triệu chứng và hạn chế nguy cơ tái phát với phác đồ được cá nhân hóa cho từng trường hợp. 

Ưu điểm nổi bật khiến Maia&Maia được khách hàng tin tưởng lựa chọn là:

• Được Sở Y tế cấp phép hoạt động, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về pháp lý và chuyên môn
• Đội ngũ bác sĩ da liễu giàu kinh nghiệm, trực tiếp thăm khám, đánh giá tình trạng và xây dựng phác đồ phù hợp
• Hệ thống máy móc hiện đại hỗ trợ đánh giá chính xác đặc điểm và mức độ tổn thương da
• Phác đồ cá nhân hóa dựa trên thể bệnh, mức độ tổn thương và tình trạng da của từng khách hàng
• Quy trình điều trị an toàn, theo dõi đáp ứng và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết
• Chăm sóc và theo dõi xuyên suốt, đồng thời hướng dẫn người bệnh chăm sóc da và duy trì lối sống phù hợp để hạn chế bệnh tái phát

IX. Chế độ chăm sóc và phòng ngừa bệnh tái phát

Á vảy nến có thể kéo dài và tái phát nên bên cạnh điều trị, người bệnh cần duy trì thói quen chăm sóc da phù hợp như sau:

• Dùng kem dưỡng ẩm lành tính, không chứa hương liệu mỗi ngày để củng cố hàng rào bảo vệ da, giảm bong tróc
• Không cào gãi, kỳ mạnh hoặc bóc vảy trên vùng tổn thương
• Ăn uống đủ chất, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây giàu vitamin, uống đủ nước và giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng
• Không tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị khi chưa trao đổi với bác sĩ
• Tuân thủ lịch hẹn tái khám của bác sĩ để theo dõi sát tiến triển của bệnh, nhất là với những người thuộc thể mảng lớn

Á vảy nến là nhóm bệnh da mạn tính, thường tiến triển chậm nhưng cần được chẩn đoán chính xác để phân biệt với các bệnh lý về da khác. Hy vọng với nội dung trong bài viết trên đã giúp mọi người hiểu rõ hơn về tình trạng bệnh lý này. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được hỗ trợ giải đáp chi tiết.