Tổ đỉa á sừng là hai tình trạng da liễu với biểu hiện tương đồng dễ gây nhầm lẫn. Việc phân biệt đúng đặc điểm từng bệnh giúp mọi người lựa chọn hướng chăm sóc và điều trị phù hợp, hạn chế kéo dài hoặc tái phát. Bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ cung cấp thông tin chuyên sâu về dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý để mọi người nắm được.

I. Tổ đỉa á sừng là một hay hai bệnh khác nhau?

Tổ đỉa và á sừng là hai tình trạng da liễu khác nhau, mặc dù đều có thể ảnh hưởng đến bàn tay, bàn chân và gây ra một số biểu hiện tương đồng. Tổ đỉa thường đặc trưng bởi các mụn nước nhỏ, sâu trong da gây ngứa nhiều, sau đó có thể khô, bong vảy hoặc nứt da. Trong khi đó, á sừng liên quan đến rối loạn quá trình sừng hóa, thường khiến da khô ráp, bong tróc, nứt nẻ, dễ đau rát và kích ứng.

Sự tương đồng về vị trí tổn thương, tình trạng bong tróc, khô nứt và ngứa khiến nhiều người dễ nhầm lẫn hai bệnh lý này với nhau, đặc biệt khi tổn thương tổ đỉa đã chuyển sang giai đoạn khô và bong vảy. Để phân biệt hai bệnh lý này, mọi người hãy theo dõi thông tin chi tiết sau:

Đặc điểm	Bệnh tổ đỉa	Bệnh á sừng
Nguyên nhân	Yếu tố di truyền, cơ địa dị ứng, bùng phát bởi các tác nhân như mồ hôi, stress, hóa chất, kim loại gây dị ứng	Di truyền, cơ địa dị ứng, bùng phát khi thời tiết hanh khô, hóa chất và xà phòng, nguồn nước bẩn
Triệu chứng	Da nổi mụn nước nhỏ khoảng 1 – 2mm sâu dưới da, ngứa và khó vỡ, khi khô sẽ bong vảy	Da khô và bong tróc, dày sừng, nứt nẻ gây chảy máu, thường không có mụn nước
Cảm giác trên da	Ngứa dữ dội, đau rát khi mụn nước vỡ hoặc bội nhiễm	Da khô căng, nứt nẻ gây đau rát, đặc biệt là khi co duỗi, đi lại
Vị trí tổn thương	Chủ yếu xuất hiện ở lòng bàn tay/bàn chân, rìa ngón tay/ngón chân	Xuất hiện ở đầu ngón tay, ngón chân, gót chân, lòng bàn tay/bàn chân
Tính chất/tiến triển bệnh	Bệnh kéo dài dai dẳng, dễ bùng phát và nặng hơn khi thời tiết nóng, cơ thể đổ nhiều mồ hôi	Bệnh mạn tính, dễ tái phát và nặng hơn khi trời hanh khô, da nứt nẻ và thiếu độ ẩm

II. Cách chẩn đoán tổ đỉa và á sừng

Để phân biệt hai tình trạng bệnh này, bác sĩ sẽ tiến hành:

Chẩn đoán tổ đỉa

Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát các tổn thương ngoài da (da đầu ngón tay, ngón chân, gót chân), thăm hỏi về triệu chứng đi kèm, tiền sử bệnh gia đình/cá nhân và yếu tố tiếp xúc để đưa ra chẩn đoán ban đầu
Soi tươi tìm nấm: Cạo vảy da ở vùng tổn thương sau đó soi tươi để phân biệt tổ đỉa với bệnh nấm da khác
Test áp da: Bác sĩ sử dụng miếng dán chứa chất nghi ngờ gây dị ứng lên lưng của người bệnh rồi theo dõi phản ứng trong 48 giờ. Phương pháp này sẽ xác định được tổ đỉa có phải do kích ứng/dị ứng với dị nguyên cụ thể hay không
Nuôi cấy vi khuẩn: Bác sĩ lấy dịch mủ từ mụn nước khi có dấu hiệu sưng đỏ, đau nhức, nhằm xác định được vi khuẩn khiến da bội nhiễm, qua đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp

Chẩn đoán á sừng

Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ thực hiện quan sát các tổn thương trên da, thăm hỏi về những triệu chứng bệnh, yếu tố bệnh lý liên quan để đưa ra chẩn đoán
Soi tươi tìm nấm: Phương pháp lấy mẫu bệnh phẩm, nhỏ thêm dung dịch KOH và sau đó quan sát dưới kính hiển vi để phát hiện vi nấm gây bệnh. Đây là phương pháp áp dụng để phân biệt á sừng với bệnh nấm da
Xét nghiệm định lượng IgE trong máu: Bác sĩ lấy mẫu máu mang đi xét nghiệm để xác định nồng độ kháng thể IgE trong máu, qua đó xác định được thể dị ứng nếu á sừng là biểu hiện của viêm da cơ địa
Sinh thiết da: Bác sĩ lấy mẫu da ở vùng tổn thương sau đó quan sát dưới kính hiển vi. Nếu là bệnh á sừng, kết quả sẽ cho thấy hình ảnh những tế bào sừng còn sót nhân

III. Biện pháp điều trị tổ đỉa và á sừng

Tùy thuộc vào đặc điểm tổn thương, mức độ bệnh và nguyên nhân liên quan mà bác sĩ sẽ chỉ định biện pháp điều trị phù hợp như sau:

Điều trị tổ đỉa

Kem bôi chứa corticosteroid: Kem bôi giảm viêm ngứa cấp tính phổ biến là Betamethasone, Clobetasol. Tuy nhiên chỉ nên bôi khi có chỉ định của bác sĩ, dùng đợt ngắn từ 2 – 4 tuần để tránh tác dụng phụ
Thuốc ức chế calcineurin: Dùng thay thế hoặc kết hợp với thuốc corticoid để điều trị tổ đỉa kéo dài, hạn chế tác dụng phụ so với việc dùng thuốc corticoid
Dung dịch sát khuẩn/làm khô mụn nước: Dùng dung dịch tím pha loãng, đắp gạc sát khuẩn vùng tổn thương nếu tổ đỉa có mụn nước tiết dịch, xuất hiện triệu chứng bội nhiễm
Quang trị liệu: Phương pháp sử dụng tia cực tím (UVB phổ hẹp), liệu pháp PUVA (kết hợp thuốc bôi/uống nhạy cảm ánh sáng Psoralen cùng tia UVA), laser Excimer để giảm viêm ngứa, ức chế miễn dịch tại chỗ và phục hồi hàng rào bảo vệ da

Điều trị á sừng

Thuốc bôi bạt sừng, làm mềm da: Dùng kem bôi chứa acid salicylic, thuốc bôi chứa urea để làm mềm lớp sừng dày thô ráp giúp da mềm mịn hơn. Lưu ý, không sử dụng khi có tổn thương hở, vết nứt sâu đang chảy máu
Kem bôi chứa corticoid: Kem bôi ức chế phản ứng viêm, giảm nhanh tình trạng da viêm đỏ, ngứa rát và sưng tấy. Các loại kem bôi corticoid phổ biến là Betamethasone, Clobetasol. Lưu ý, mọi người chỉ dùng thuốc ngắn hạn trong khoảng 2 tuần liên tục để tránh tác dụng phụ gây teo da, mỏng da hoặc bùng phát triệu chứng nặng hơn
Kem bôi kháng sinh/kháng nấm: Bác sĩ chỉ định dùng các loại kháng sinh bôi (Fucidin), kem bôi kháng nấm (Nizoral) để diệt vi khuẩn, nấm men nếu vùng da á sừng bị bội nhiễm
Thuốc uống kháng histamin: Khi bệnh á sừng nặng và lan rộng, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc uống kháng histamin như Cetirizine, Loratadine để giảm ngứa, tránh việc cào gãi làm tổn thương da
Quang trị liệu: Bác sĩ sẽ chiếu tia UVB phổ hẹp hoặc laser Excimer, liệu pháp PUVA để kiểm soát viêm ngứa tại chỗ, phương pháp an toàn và không gây ảnh hưởng đến vùng da lành xung quanh

Xem thêm: Tổng hợp các loại thuốc trị á sừng hiệu quả và lưu ý khi sử dụng

IV. Mắc bệnh lý về da nên thăm khám và điều trị ở đâu?

Để lựa chọn cơ sở phù hợp, người mắc các bệnh lý về da nên ưu tiên địa chỉ có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, quy trình thăm khám bài bản và phương pháp điều trị phù hợp với từng tình trạng. Trong đó, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia là một trong những cơ sở chuyên khoa da liễu uy tín được đông đảo khách hàng lựa chọn nhờ những thế mạnh sau:

Địa chỉ được cấp phép hoạt động bởi Sở Y Tế
Có đội ngũ bác sĩ da liễu chuyên môn tốt, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và điều trị
Hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất khang trang đầy đủ tiện nghi
Phác đồ điều trị bệnh kết hợp thuốc và công nghệ cao mang lại hiệu quả nhanh chóng, đảm bảo an toàn, rút ngắn thời gian điều trị
Quy trình thăm khám và điều trị đảm bảo an toàn, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn y khoa
Đội ngũ tư vấn viên tận tâm giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng trong suốt quá trình điều trị

Hy vọng những chia sẻ trong bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị tổ đỉa á sừng hiệu quả. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.