Mề đay vật lý là tình trạng khởi phát khi da chịu tác động của các yếu tố vật lý như lạnh, nóng, ma sát, áp lực,… Các triệu chứng này có thể tái đi tái lại nhiều lần làm ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Vậy tình trạng này có nguy hiểm không và điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Tình trạng mề đay vật lý là như thế nào?

Mề đay vật lý là tình trạng nổi các sẩn phù màu hồng hoặc đỏ khi da tiếp xúc với một hoặc nhiều tác nhân vật lý từ môi trường. Khi bị kích thích, các tế bào mast trong da giải phóng histamine và nhiều chất trung gian gây viêm khác khiến mao mạch giãn nở, tăng tính thấm thành mạch và hình thành các sẩn phù ngứa ngáy đặc trưng.

Đặc điểm điển hình của thể bệnh này là tổn thương da thường khởi phát rất nhanh, chỉ sau vài chục phút tại vùng da bị kích thích. Thông thường, các nốt mề đay này sẽ tự biến mất trong vòng 1 – 2 giờ sau khi các yếu tố kích thích được loại bỏ.

Tùy thuộc vào tác nhân kích thích, mề đay vật lý được chia thành các thể lâm sàng phổ biến sau:

Mề đay do nhiệt nóng: Khởi phát khi nhiệt độ cơ thể tăng lên do tập thể dục, căng thẳng, tắm nước nóng hoặc ăn đồ cay nóng
Mề đay do da vẽ nổi: Xảy ra khi gãi, cào hoặc viết lên da, da sẽ nổi lên các vệt gờ dài, sưng đỏ đúng theo hình dạng của vệt cọ xát đó
Mề đay lạnh: Da bị nổi mẩn ngứa, sưng tấy khi tiếp xúc với không khí lạnh, gió lạnh, nước đá hoặc sau khi tắm nước lạnh
Mề đay do năng lượng mặt trời: Thường được gọi là “dị ứng ánh nắng mặt trời”, các vùng da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời bị bùng phát mẩn đỏ, ngứa rát chỉ sau vài phút
Mề đay do áp lực: Xuất hiện sẩn phù và đau nhức tại các vùng da chịu áp lực đè nén liên tục trong thời gian dài (ví dụ: vết hằn do đeo balo nặng, quai áo ngực, thắt lưng hoặc lòng bàn chân sau khi đi bộ đường dài). Dạng này thường xuất hiện muộn sau vài giờ
Mề đay do rung động: Thể hiếm gặp, xảy ra khi da tiếp xúc với các thiết bị có độ rung liên tục như máy khoan, tay lái xe máy, máy massage…

II. Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ mắc mề đay vật lý

Về mặt cơ chế sinh học, mề đay vật lý xuất hiện khi các yếu tố ngoại lực tác động vào da, kích thích các tế bào mast giải phóng ồ ạt histamin và các chất trung gian hóa học gây viêm. Hoạt chất này làm giãn mạch máu, thoát dịch dưới da, dẫn đến hiện tượng sưng phù và kích thích các đầu dây thần kinh gây ra cảm giác ngứa.

Ngoài ra, một số yếu tố làm tăng nguy cơ khiến bệnh rõ rệt hơn gồm:

Cơ địa dị ứng: Người có tiền sử sinh lý gia đình hoặc bản thân mắc các bệnh dị ứng như viêm da cơ địa, hen suyễn, viêm mũi dị ứng…
Độ tuổi: Bệnh có xu hướng gặp nhiều hơn ở người trẻ tuổi và người trưởng thành từ 20 – 40 tuổi
Trạng thái tinh thần: Căng thẳng, lo âu kéo dài làm rối loạn hệ miễn dịch và hạ thấp ngưỡng kích ứng của tế bào mast
Mắc các bệnh lý nền: Người có hệ miễn dịch suy yếu, nhiễm ký sinh trùng hoặc đang mắc các bệnh tự miễn như tuyến giáp

III. Phương pháp chẩn đoán và điều trị mề đay vật lý

Để điều trị hiệu quả, trước tiên mọi người cần xác định chính xác thể mề đay vật lý và tác nhân gây kích thích. Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhằm kiểm soát triệu chứng và giảm nguy cơ tái phát.

1, Bác sĩ chẩn đoán

Mề đay vật lý thường có biểu hiện tương tự nhiều bệnh da liễu khác, vì vậy bác sĩ sẽ kết hợp các cách sau để phân biệt:

Khai thác tiền sử bệnh: Hỏi về thời điểm xuất hiện triệu chứng và yếu tố khởi phát, đánh giá thời gian tồn tại của tổn thương và khám toàn thân để loại trừ các bệnh lý da khác
Thực hiện các bài test thử nghiệm: Thực hiện nghiệm pháp cào da nếu nghi ngờ mề đay do vẽ nổi; test lạnh, test nhiệt hoặc test áp lực khi cần thiết và chỉ định xét nghiệm máu hoặc các xét nghiệm khác nếu nghi ngờ bệnh lý nền

2, Biện pháp điều trị

Mục tiêu chính trong điều trị mề đay vật lý là kiểm soát triệu chứng ngứa ngáy, làm xẹp các nốt sẩn phù nhanh chóng và hạn chế tối đa số lần tái phát. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

Tránh tác nhân khởi phát: Hạn chế tiếp xúc với lạnh, nóng, ánh nắng, áp lực hoặc các yếu tố kích thích đã xác định
Dùng thuốc kháng histamine: Là lựa chọn đầu tay giúp giảm ngứa và giảm nổi mề đay, thường được kê thuốc thế hệ 2 để ít gây buồn ngủ
Thuốc ổn định tế bào mast hoặc corticoid đường uống: Chỉ được bác sĩ cân nhắc sử dụng trong các đợt bùng phát cấp tính dữ dội, không đáp ứng với thuốc kháng histamin thông thường và dùng ngắn ngày
Các loại kem bôi làm dịu da: Dùng thêm các loại kem bôi chứa menthol hoặc calamine giúp làm mát da, giảm cảm giác châm chích tức thì

IV. Bị mề đay vật lý nên thăm khám và điều trị ở đâu?

Khi đối mặt với tình trạng mề đay diễn tiến nhanh, việc lựa chọn cơ sở y tế uy tín để được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa là vô cùng quan trọng nhằm tìm ra đúng nguyên nhân và có phác đồ điều trị an toàn.

Với hơn 15 năm hình thành và phát triển, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ uy tín trong việc điều trị các bệnh lý về da nói chung và mề đay vật lý nói riêng với ưu điểm:

Uy tín lâu năm: Với hơn 15 năm phát triển vững mạnh, Maia&Maia được Sở Y Tế cấp phép hoạt động chính thức, sở hữu đầy đủ danh mục kỹ thuật và giấy phép quảng cáo theo quy định
Đội ngũ bác sĩ: Khách hàng đến với phòng khám sẽ được trực tiếp đội ngũ bác sĩ chuyên khoa da liễu giàu kinh nghiệm thăm khám, soi da và lên phác đồ điều trị cá nhân hóa
Công nghệ hiện đại: Phòng khám không ngừng ứng dụng các trang thiết bị, máy móc công nghệ cao giúp chẩn đoán chính xác dị nguyên và tối ưu hóa thời gian điều trị
Dịch vụ tận tâm: Quy trình khám chữa bệnh chuyên nghiệp, bảo mật thông tin và không gian phòng khám vô trùng, hiện đại
Quy trình điều trị nhẹ nhàng: Nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại khi điều trị nên sẽ giảm thiểu tối đa nguy cơ đau rát và tác dụng phụ cho khách hàng. Đồng thời còn được theo dõi đáp ứng điều trị và hướng dẫn phòng ngừa tái phát

V. Cách phòng ngừa mề đay vật lý tái phát

Để chủ động ngăn chặn mề đay vật lý quay trở lại, mọi người nên lưu ý thực hiện các biện pháp chăm sóc tại nhà như sau:

Xác định và tránh các yếu tố kích thích gây nổi mề đay
Tránh mặc đồ quá chật, các loại vải thô ráp hoặc có đường may dày cứng gây cọ xát và tạo áp lực lên da
Tắm nước ấm vừa phải, khi lau người nên dùng khăn bông mềm thấm nhẹ, không chà xát mạnh lên da
Kiểm soát nhiệt độ cơ thể, hạn chế các bài tập thể thao quá sức làm đổ mồ hôi nhiều và ăn đồ cay nóng
Tránh mang vác nặng hoặc tạo áp lực kéo dài lên một vùng da
Dưỡng ẩm da đều đặn mỗi ngày bằng các sản phẩm lành tính để củng cố lớp màng lipid bảo vệ da
Kiểm soát căng thẳng, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh
Tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ
Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có chỉ định

Mề đay vật lý hoàn toàn có thể kiểm soát và đẩy lùi nếu được chẩn đoán đúng cách và điều trị khoa học. Nếu mọi người đang gặp phải những triệu chứng phiền toái của căn bệnh này, hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được đội ngũ bác sĩ hỗ trợ, tư vấn và đặt lịch khám sớm nhất.