Mề đay có thể xuất hiện ở người nhiễm HIV do những thay đổi và suy giảm chức năng của hệ miễn dịch. Vậy mề đay do HIV có những triệu chứng gì, thường kéo dài bao lâu và cần làm gì để cải thiện tình trạng này? Bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về tình trạng này.

I. Dấu hiệu nhận biết mề đay do HIV

Người bệnh có thể xuất hiện các sẩn phù màu hồng hoặc đỏ, nổi gồ trên da gây ngứa và có thể lan ra nhiều vị trí trên cơ thể. Tổn thương thường xuất hiện đột ngột, thay đổi vị trí và mỗi nốt có thể biến mất trong vòng vài giờ mà không để lại sẹo. Trong một số trường hợp, mề đay có thể xuất hiện kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, đặc biệt khi hệ miễn dịch bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng mề đay không thể xác định người bệnh có nhiễm HIV hay không. Nếu mề đay xuất hiện dai dẳng, tái phát không rõ nguyên nhân hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường khác như sốt kéo dài, nổi hạch, mệt mỏi, sụt cân hoặc nhiễm trùng tái diễn, mọi người nên thăm khám và thực hiện xét nghiệm HIV theo chỉ định để xác định nguyên nhân.

II. Mề đay do nhiễm virus HIV khác gì với mề đay thông thường?

Mề đay liên quan đến HIV có một số đặc điểm khác với mề đay thông thường. Bảng dưới đây sẽ giúp mọi người dễ dàng so sánh và nhận biết những điểm khác biệt giữa hai tình trạng này:

	Mề đay do HIV	Mề đay thông thường
Đặc điểm	Mảng/sẩn phù màu hồng hoặc đỏ, nổi gồ trên da	Tương tự mề đay do nhiễm virus HIV
Triệu chứng đi kèm	Sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, sưng hạch bạch huyết, loét miệng	Chỉ ngứa và nổi mẩn trên da, không sốt hay sưng hạch, người bệnh khỏe mạnh nếu mề đay không chuyển nặng, không bị bệnh lý nhiễm trùng khác
Thời gian xuất hiện	Xuất hiện sau 2 – 6 tuần kể từ khi bị HIV, kéo dài dai dẳng nhiều ngày đến vài tuần, các nốt mề đay khó lặn đi nhanh	Xuất hiện bất cứ khi nào cơ thể tiếp xúc với dị nguyên gây dị ứng, có thể lan rộng tuy nhiên thường lặn sau vài giờ (dưới 24 giờ)
Vị trí	Ngực, lưng, tay chân	Toàn thân
Nguyên nhân	Do cơ thể phản ứng với sự xâm nhập của virus HIV, thuốc điều trị HIV hay những bệnh lý nhiễm trùng đi kèm	Do dị ứng thức ăn, thuốc, nhiễm trùng, thời tiết, dị nguyên khác (phấn hoa, lông động vật…), dị ứng tự phát

III. Nguyên nhân bị nổi mề đay HIV

Tình trạng nổi mề đay HIV do những nguyên nhân chính dưới đây:

Phản ứng chuyển đổi huyết thanh: Hệ miễn dịch tạo ra kháng thể chống lại virus HIV gây bệnh, qua đó gây ra những phản ứng viêm trên cơ thể, kích thích dị ứng, mề đay trên da
Tác dụng phụ của thuốc điều trị: Một số loại thuốc điều trị HIV, thuốc dự phòng sau khi phơi nhiễm bệnh (PEP, ARV) dễ gây mề đay, dị ứng trên da
Bệnh lý nhiễm trùng cơ hội: Hệ miễn dịch cơ thể suy yếu do nhiễm HIV khiến cơ thể dễ mắc những bệnh lý nhiễm trùng da, mề đay, dị ứng thứ phát gây ngứa ngáy

IV. Mề đay do HIV kéo dài bao lâu thì hết?

Mề đay do nhiễm virus HIV thường kéo dài từ 1 – 2 tuần sau đó tự biến mất, tuy nhiên sẽ còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh:

Giai đoạn sơ nhiễm: Mề đay kéo dài 1 – 2 tuần kèm sốt nhẹ, mệt mỏi, đau cơ và tình trạng sưng hạch
Mề đay do thuốc điều trị: Kéo dài vài ngày đến vài tuần từ khi mới dùng thuốc sau đó triệu chứng giảm dần
Giai đoạn suy giảm miễn dịch nặng: Mề đay tái phát liên tục không thuyên giảm, kéo dài hàng tháng hoặc lâu hơn nếu bệnh không được kiểm soát

V. Bị nổi mề đay HIV nên làm gì?

Nổi mề đay liên quan đến HIV cần được kiểm soát đúng cách để giảm nhanh các triệu chứng, hạn chế tình trạng kéo dài hoặc tái phát. Những việc cần làm gồm:

1, Thăm khám với bác sĩ

Mọi người cần khám bác sĩ càng sớm càng tốt ngay khi có dấu hiệu mề đay bất thường (sau khi có hành vi gây nguy cơ lây nhiễm HIV hoặc mới bắt đầu dùng thuốc điều trị HIV). Trường hợp mề đay lan rộng, có triệu chứng toàn thân như phù mạch hoặc sốc phản vệ, sốt cao cần cấp cứu kịp thời để tránh ảnh hưởng đến tính mạng. Bác sĩ sẽ tiến hành:

Thăm khám lâm sàng, quan sát các tổn thương trên da
Khai thác tiền sử dùng thuốc điều trị HIV (ARV, PEP, kháng sinh), lịch sử tiếp xúc với nguy cơ lây nhiễm bệnh
Chỉ định thực hiện xét nghiệm cần thiết để xác định có nhiễm HIV hay không

2, Điều trị bệnh

Điều trị mề đay ở người nhiễm HIV cần tập trung vào hai mục tiêu chính đó là kiểm soát HIV bằng phác đồ phù hợp và giảm các triệu chứng mề đay trên da. Cụ thể như sau:

Điều trị nguyên nhân gây bệnh:

Dùng thuốc kháng virus (ARV): Đây là loại thuốc giúp ức chế sự nhân lên của virus HIV trong cơ thể nhằm kiểm soát bệnh
Đối phác đồ điều trị: Nếu mề đay do tác dụng phụ của thuốc ARV, bác sĩ sẽ theo dõi và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh
Điều trị bệnh nhiễm trùng cơ hội: Mề đay, mẩn ngứa do HIV có thể xuất phát từ các bệnh lý cơ hội khác như nhiễm nấm, nhiễm virus (herpes, zona), nhiễm trùng do vi khuẩn/ký sinh trùng (viêm da mủ). Bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc chống nấm, thuốc kháng virus hay kháng sinh tùy nguyên nhân gây bệnh

Điều trị triệu chứng mề đay:

Dùng thuốc kháng histamin: Giúp giảm triệu chứng ngứa, ngăn biến chứng nhiễm trùng da khi cào gãi. Hiện nay, các loại thuốc kháng histamin thế hệ 2 được ưa chuộng sử dụng hơn bởi ít tác dụng phụ, ít gây buồn ngủ, phổ biến như Cetirizine, Loratadine, Fexofenadine
Dùng thuốc corticoid đường uống: Nhóm thuốc kháng viêm, chống dị ứng mạnh, chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ với trường hợp mề đay rất nặng. Loại thuốc này sẽ ức chế miễn dịch để giảm viêm ngứa, cần cẩn trọng khi sử dụng bởi người HIV có hệ miễn dịch yếu, dễ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội hoặc các tác dụng phụ toàn thân. Các loại thuốc corticoid đường uống phổ biến là Prednisolone, Methylprednisolone
Kem bôi làm dịu da: Dùng kem bôi chứa calamine làm dịu da hoặc thuốc bôi corticoid để giảm triệu chứng tại chỗ

3, Chăm sóc hỗ trợ tại nhà

Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo chỉ định, mọi người nên chú trọng chăm sóc da đúng cách để hỗ trợ giảm các triệu chứng, đồng thời duy trì sức khỏe và chức năng của hệ miễn dịch. Một số lưu ý gồm:

Làm dịu da bằng cách dùng khăn sạch bọc đá chườm lên vùng da bị mề đay trong khoảng 10 – 15 phút
Tắm nước mát/nước ấm hàng ngày làm sạch da, giảm kích ứng
Bôi kem dưỡng dịu nhẹ không cồn, không hương liệu, không paraben để phục hồi hàng rào bảo vệ da
Tránh cào gãi, chà xát mạnh để tránh vi khuẩn xâm nhập làm tăng nguy cơ nhiễm trùng
Mặc quần áo rộng thoáng, chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt để tránh cọ xát
Uống đủ nước để đào thải độc tố, ăn nhiều rau xanh và trái cây, thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất để cải thiện miễn dịch cơ thể
Tránh tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng, bụi bẩn hay thay đổi nhiệt độ đột ngột để hạn chế da kích ứng, bùng phát mề đay
Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng để cải thiện miễn dịch cơ thể, tránh virus HIV nhân lên khiến bệnh nặng hơn

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị mề đay do HIV. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.