Mề đay phong hàn là tình trạng dị ứng phổ biến bùng phát khi thời tiết chuyển mùa hoặc nhiệt độ giảm thấp. Vậy dấu hiệu đặc trưng nhận biết tình trạng này là gì, nguyên nhân gốc rễ do đâu và cách xử lý ra sao? Cùng Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tìm hiểu thông tin chi tiết qua nội dung bài viết sau.

I. Dấu hiệu nhận biết đặc trưng của mề đay phong hàn

Mề đay phong hàn là thuật ngữ dùng để mô tả tình trạng nổi mề đay khi tiếp xúc với không khí lạnh, nước lạnh hoặc nhiệt độ thấp. Các biểu hiện đặc trưng của tình trạng này như sau:

Sẩn, mẩn đỏ: Trên da xuất hiện các nốt hoặc mảng nổi gồ, màu hồng hoặc đỏ, có ranh giới tương đối rõ
Ngứa ngáy, nóng rát: Người bệnh có cảm giác da bị châm chích, lăn tăn như kim châm, ngứa dồn dập khi gãi hoặc tiếp xúc gió lạnh kèm theo triệu chứng rùng mình, sợ gió, sợ lạnh
Sưng nề, phù cục bộ: Vùng da tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ thấp (tay cầm đồ lạnh, môi uống nước đá) có biểu hiện sưng húp, căng cứng
Triệu chứng xuất hiện nhanh rồi tự biến mất: Mề đay có thể xuất hiện sau vài phút tiếp xúc với lạnh và thường giảm dần khi không còn tiếp xúc với tác nhân kích thích hoặc khi da bắt đầu được làm ấm trở lại

II. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng mề đay do lạnh

Nổi mề đay phong hàn xuất phát từ phản ứng quá mẫn của cơ thể trước tác động của yếu tố nhiệt độ thấp và gió lạnh:

Giải phóng histamin đột ngột: Khi gặp lạnh, tế bào mast dưới da kích thích giải phóng một lượng lớn histamin và các chất trung gian hóa học gây thoát dịch mạch máu dẫn đến sưng phù và ngứa
Cơ địa nhạy cảm: Những người có tiền sử gia đình bị dị ứng thời tiết, hen suyễn hay viêm mũi dị ứng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn
Hệ miễn dịch suy yếu: Cơ thể mệt mỏi, suy nhược, mới ốm dậy hoặc mất ngủ kéo dài khiến khả năng thích ứng với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột bị giảm sút
Chức năng tạng phủ suy giảm: Theo Y học cổ truyền, do chính khí suy yếu, tạng Phế và Tỳ kém khiến vệ khí bên ngoài bị tổn thương, tạo điều kiện cho phong hàn xâm nhập vào kinh lạc

Phải xem: Mề đay phong nhiệt là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách trị

III. Phác đồ điều trị nổi mề đay khi trời lạnh chuẩn y khoa

Để kiểm soát và loại bỏ mề đay phong hàn, mọi người cần kết hợp giữa việc cải thiện triệu chứng tức thời và điều trị căn nguyên gốc rễ:

1, Sơ cứu và làm dịu cơn ngứa tại nhà

Khi vừa xuất hiện mề đay do lạnh, người bệnh nên:

Nhanh chóng rời khỏi môi trường lạnh và đưa cơ thể về nhiệt độ dễ chịu
Giữ ấm cơ thể bằng quần áo phù hợp, chăn hoặc các biện pháp làm ấm nhẹ
Không tắm nước lạnh hoặc gãi mạnh vùng da đang nổi mề đay
Tắm bằng nước ấm vừa phải để tránh làm da kích ứng
Theo dõi các dấu hiệu bất thường như chóng mặt, khó thở, sưng môi hoặc lưỡi

2, Chữa bệnh từ gốc bằng bài thuốc Đông y

Trong Đông y, tình trạng nổi mề đay khi gặp lạnh được tiếp cận theo các thể bệnh khác nhau và thường chú trọng vào các yếu tố phong, hàn, khí huyết hoặc cơ địa. Y học cổ truyền chú trọng điều trị mề đay phong hàn theo nguyên tắc tán phong – hài hòa vinh vệ – bình hòa tạng phủ.

Mục tiêu của phương pháp này là sử dụng các vị thuốc có tính ấm, vị cay để trừ tán phong hàn, kích thích lưu thông khí huyết và tăng cường chức năng giải độc của gan, thận. Nếu muốn điều trị bằng Đông y, người bệnh nên thăm khám bác sĩ y học cổ truyền có chuyên môn để được đánh giá và kê đơn phù hợp.

Xem chi tiết: Các bài thuốc chữa mề đay bằng đông y và lưu ý khi áp dụng

3, Can thiệp bằng thuốc Tây y

Thuốc Tây y được sử dụng nhằm kiểm soát triệu chứng mề đay và giảm nguy cơ tái phát khi người bệnh phải tiếp xúc với tác nhân lạnh. Cụ thể gồm:

Thuốc kháng Histamin H1 thế hệ 2: Các loại thuốc đường uống như Cetirizine, Loratadine, Fexofenadine… giúp chặn thụ thể Histamin, giảm nhanh cơn ngứa và mẩn đỏ, đồng thời ít gây buồn ngủ hơn một số thuốc thế hệ cũ
Thuốc bôi làm dịu da: Sử dụng các loại kem bôi chứa menthol nhẹ, Zinc oxide hoặc Calamine để giảm châm chích
Corticoid đường uống/tiêm: Chỉ sử dụng trong trường hợp mề đay bùng phát nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu phù mạch, phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ chuyên khoa

IV. Cách phòng ngừa mề đay tái phát vào mùa lạnh

Để chủ động bảo vệ cơ thể khỏi mề đay phong hàn, người bệnh cần tuân thủ:

Luôn đeo khẩu trang, quàng khăn, đeo găng tay và mặc đủ ấm khi ra ngoài trời lạnh hoặc khi đi đường dài
Tránh tắm nước lạnh đột ngột, không uống nước đá nhiều hoặc cầm nắm trực tiếp vào vật lạnh trong thời gian dài
Bôi kem dưỡng ẩm thường xuyên để củng cố hàng rào bảo vệ da, giảm tình trạng da khô bóc tách dễ bị kích ứng
Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C, ăn các món ăn có tính ấm (gừng, tỏi, sả), uống đủ nước và duy trì tập luyện thể thao đều đặn để tăng sức đề kháng
Dùng thuốc dự phòng theo đúng hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán mề đay do lạnh

V. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Mề đay phong hàn đa phần là lành tính, tuy nhiên người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:

Sưng phù nghiêm trọng ở vùng môi, lưỡi, mắt hoặc cổ họng
Cảm thấy khó thở, thở khò khè, tức ngực hoặc vướng ở cổ họng
Hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh, tụt huyết áp hoặc ngất xỉu
Tình trạng mẩn ngứa kéo dài trên 6 tuần không giảm dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà

Mề đay phong hàn thường liên quan đến việc tiếp xúc với nhiệt độ lạnh gây nổi sẩn phù, ngứa và có thể tái phát khi thời tiết thay đổi. Chủ động giữ ấm, hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích thích và điều trị đúng hướng dẫn giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.