Nấm thực quản có điều trị được không? Cách tránh tái nhiễm

Nấm thực quản là bệnh lý nhiễm trùng đường tiêu hóa trên thường gặp ở người có hệ miễn dịch suy giảm, nhưng cũng có nguy cơ cao xuất hiện ở người khỏe mạnh khi mất cân bằng hệ vi sinh. Tình trạng này có nguy hiểm đến tính mạng không? Cùng Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tìm hiểu thông tin chi tiết qua nội dung bài viết sau. 

I. Nấm thực quản là gì?

Đây là tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại lớp niêm mạc thực quản do sự phát triển quá mức của vi nấm, phổ biến nhất là Candida Albicans. Trên thực tế, nấm Candida luôn tồn tại sẵn trong khoang miệng và đường tiêu hóa mà không gây hại.

Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc mất cân bằng hệ vi sinh do dùng kháng sinh kéo dài, mắc bệnh mạn tính, tiểu đường, HIV/AIDS… nấm có điều kiện thuận lợi để tăng sinh và xâm lấn vào niêm mạc thực quản gây viêm, hình thành các mảng trắng bám trên thành thực quản kèm theo hiện tượng loét và phù nề.

Do đó, mọi người thường cảm thấy đau khi nuốt, khó nuốt, nóng rát sau xương ức và ăn uống kém. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nấm thực quản có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, sụt cân, thậm chí lan rộng gây nhiễm trùng toàn thân ở những người có sức đề kháng yếu.

II. Dấu hiệu nhận biết nấm thực quản thường gặp

Không ít người nhầm lẫn nấm thực quản với viêm họng hoặc trào ngược dạ dày/thực quản nên cần ghi nhớ những dấu hiệu điển hình sau đây:

• Đau khi nuốt, cảm giác rát hoặc nhói dọc theo thực quản
• Khó nuốt, cảm giác thức ăn bị mắc lại sau xương ức
• Nóng rát vùng ngực, dễ nhầm với triệu chứng trào ngược
• Đau ngực không liên quan đến tim mạch
• Buồn nôn hoặc nôn
• Sụt cân do ăn uống khó khăn kéo dài
• Xuất hiện mảng trắng trong khoang miệng hoặc nấm miệng đi kèm
• Mệt mỏi, sốt nhẹ trong trường hợp nhiễm trùng nặng

III. Ai có nguy cơ cao nhiễm nấm thực quản?

Dưới đây là những nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh do nấm cần được đặc biệt lưu ý: 

• Người nhiễm HIV/AIDS hoặc các bệnh gây suy giảm miễn dịch
• Bệnh nhân ung thư đang hóa trị hoặc xạ trị
• Người ghép tạng phải dùng thuốc ức chế miễn dịch dài ngày
• Những người sử dụng corticosteroid dạng uống, tiêm hoặc hít trong thời gian dài
• Bệnh nhân tiểu đường kiểm soát đường huyết kém
• Những người dùng kháng sinh phổ rộng kéo dài làm mất cân bằng hệ vi sinh
• Người cao tuổi có sức đề kháng suy giảm tự nhiên
• Trẻ sinh non hoặc trẻ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
• Người suy dinh dưỡng hoặc mắc bệnh mãn tính kéo dài

IV. Cách xử lý bệnh nấm thực quản chuẩn y khoa

Tùy vào mức độ tổn thương niêm mạc, tình trạng miễn dịch và bệnh nền đi kèm mà bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phù hợp cho từng người bệnh: 

1. Phương pháp chẩn đoán

Chẩn đoán nấm thực quản chủ yếu dựa vào nội soi thực quản, dạ dày để quan sát trực tiếp các mảng trắng đặc trưng bám trên niêm mạc. Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc dịch tiết để soi tươi và nuôi cấy, xác định chính xác tác nhân gây bệnh, thường là Candida Albicans.

Ở những trường hợp nghi ngờ nhiễm nấm lan rộng hoặc bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng, xét nghiệm máu có thể được chỉ định nhằm đánh giá mức độ nhiễm trùng toàn thân. Việc chẩn đoán chính xác giúp định hướng điều trị hiệu quả và rút ngắn thời gian hồi phục.

2. Phác đồ điều trị nấm thực quản

Thuốc kháng nấm đường uống hoặc truyền tĩnh mạch là phương pháp điều trị nấm thực quản chủ yếu, trong đó Fluconazole thường được lựa chọn nhờ hiệu quả cao và dễ dung nạp. Với các trường hợp kháng thuốc hoặc bệnh nặng, bác sĩ sẽ kê đơn Itraconazole, Voriconazole hoặc Amphotericin B với thời gian điều trị kéo dài từ 2 – 3 tuần.

Trong quá trình điều trị, mọi người cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian dùng thuốc, không tự ý ngưng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm. Đồng thời, cần theo dõi chức năng gan nếu sử dụng thuốc kháng nấm kéo dài và tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị cũng như điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

V. Chế độ ăn uống và sinh hoạt cho người bị bệnh

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị bằng thuốc, chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi niêm mạc thực quản bị tổn thương do nấm: 

Chế độ ăn uống 

• Ưu tiên thực phẩm mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, canh hầm
• Chia nhỏ bữa ăn trong ngày để giảm áp lực lên thực quản
• Tránh đồ cay nóng, nhiều gia vị dễ gây kích ứng niêm mạc
• Hạn chế rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas
• Giảm thực phẩm nhiều đường tinh luyện như bánh kẹo, nước ngọt tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển
• Bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C và thực phẩm giàu kẽm để tăng sức đề kháng
• Uống đủ nước nhưng tránh uống quá nhiều trong lúc ăn

Thói quen sinh hoạt 

• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh căng thẳng kéo dài
• Không hút thuốc lá làm tổn thương niêm mạc thực quản
• Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ để hạn chế nấm lan từ khoang miệng xuống thực quản
• Kiểm soát tốt bệnh nền như tiểu đường hoặc bệnh suy giảm miễn dịch
• Tuân thủ tái khám theo chỉ định của bác sĩ

VI. Cách phòng ngừa nấm ở thực quản tái phát

Để bảo vệ sức khỏe tổng quát của bản thân và những người xung quanh, mọi người hãy chủ động phòng ngừa bằng cách thực hiện các biện pháp sau:

• Tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị, không tự ý ngưng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm
• Tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và nguy cơ tái phát
• Kiểm soát tốt bệnh nền như tiểu đường, HIV/AIDS hoặc các bệnh lý suy giảm miễn dịch
• Không lạm dụng kháng sinh hoặc corticosteroid khi chưa có chỉ định y khoa rõ ràng
• Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ, điều trị triệt để nấm miệng nếu có
• Hạn chế thực phẩm nhiều đường, đồ uống có cồn – những yếu tố tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển
• Tăng cường miễn dịch bằng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và vận động hợp lý
• Tránh hút thuốc lá gây tổn thương niêm mạc thực quản

Hy vọng những thông tin chia sẻ về tình trạng nấm thực quản đã giúp mọi người hiểu rõ hơn bệnh lý này và biết cách phòng ngừa. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp cụ thể.

Δ

TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188

Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật