Tình trạng nấm lưỡi HIV là dấu hiệu cảnh báo sớm về sự suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng ở người bệnh. Để hiểu rõ về biểu hiện, các phương pháp xét nghiệm và kiểm soát bệnh lý này hiệu quả, mọi người hãy tiếp tục theo dõi bài viết sau của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Thế nào là nấm lưỡi HIV?

Nấm lưỡi HIV là tình trạng nhiễm trùng niêm mạc miệng do nấm Candida phát triển quá mức. Khác với nấm lưỡi thông thường xuất phát từ vấn đề vệ sinh kém hay dùng kháng sinh, nấm lưỡi ở người nhiễm HIV thường có mật độ dày đặc, tái phát liên tục và khó điều trị dứt điểm. Mọi người có thể nhận biết tình trạng này qua các biểu hiện sau:

Xuất hiện các mảng màu trắng đục hoặc vàng nhạt bám chặt trên bề mặt lưỡi và niêm mạc má
Niêm mạc lưỡi dưới lớp mảng bám sưng đỏ, viêm nề hoặc chảy máu khi cọ xát mạnh
Đau rát trong khoang miệng gây khó khăn trong quá trình nhai và nuốt thức ăn
Hơi thở có mùi hôi khó chịu do dịch tiết từ vùng tổn thương
Mất vị giác khi ăn uống, khó cảm nhận mùi vị, chán ăn
Tổn thương có thể lan rộng xuống họng, thực quản gây đau tức ngực và nghẹn khi nuốt

II. Nấm lưỡi xuất hiện ở giai đoạn nào của HIV?

Nấm lưỡi thường xuất hiện phổ biến ở giai đoạn 2 hoặc khi HIV chuyển sang giai đoạn AIDS. Khi này, virus HIV ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho vi nấm Candida vốn thường trú trong khoang miệng bùng phát mạnh mẽ gây nên các tổn thương ở lưỡi và khoang miệng.

III. Cách chẩn đoán và điều trị nấm lưỡi HIV

Tùy theo tình trạng bệnh lý của mỗi người mà bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp. Cụ thể:

1. Phương pháp chẩn đoán

Để xác định chính xác mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ thực hiện các biện pháp kiểm tra sau:

Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ quan sát các mảng trắng, vết loét trên lưỡi và niêm mạc miệng để đánh giá sơ bộ mức độ nhiễm trùng
Soi kính hiển vi: Lấy mẫu mô bệnh soi dưới kính hiển vi để xác định loại nấm
Cấy dịch họng: Cấy dịch từ họng để chẩn đoán và xác định loại nấm
Nội soi: Nội soi họng và thực quản để đánh giá mức độ nấm lưỡi
Xét nghiệm máu: Xác định tình trạng nhiễm HIV, mức độ suy giảm miễn dịch vì nấm lưỡi là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch suy yếu

2. Cách điều trị bệnh

Quá trình điều trị cần sự phối hợp chặt chẽ giữa việc tiêu diệt mầm bệnh tại chỗ và kiểm soát nguyên nhân gốc rễ là virus HIV. Cụ thể:

Điều trị HIV: Sử dụng thuốc kháng virus HIV (ARV) để kiểm soát bệnh, nâng cao số lượng tế bào CD4 nhằm phục hồi miễn dịch giúp cơ thể chống lại nấm và các bệnh lý nhiễm trùng cơ hội. Mọi người cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả
Điều trị nấm lưỡi: Trường hợp nấm lưỡi nhẹ dùng thuốc kháng nấm tại chỗ nyastatin (súc miệng/họng), clotrimazole (viên ngậm). Trường hợp nấm lưỡi lan rộng cần dùng thuốc uống kháng nấm toàn thân (fluconazole, itraconazole). Mọi người sử dụng thuốc điều trị nấm lưỡi theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không được tự ý ngưng dùng thuốc khi thấy triệu chứng có dấu hiệu thuyên giảm

IV. Chăm sóc và phòng ngừa nấm lưỡi tái phát

Nấm lưỡi HIV gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và cần kiên trì điều trị trong thời gian dài. Để đảm bảo hiệu quả chữa bệnh và duy trì sức khỏe răng miệng, mọi người cần chú ý:

1. Trong quá trình điều trị

Tuân thủ đúng liệu trình điều trị HIV và nấm lưỡi, không tự ý ngưng điều trị hay dùng thuốc khi chưa có chỉ định
Vệ sinh răng miệng sạch sẽ, đánh răng ngày 2 lần, dùng chỉ nha khoa, nước súc miệng dịu nhẹ không cồn
Làm sạch lưỡi bằng gạc mềm hoặc dụng cụ chuyên dụng để không gây trầy xước niêm mạc
Tránh các yếu tố kích thích như thuốc lá, rượu bia, đồ ngọt, đồ cay nóng hay đồ lên men
Uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây, sữa chua để cải thiện tình trạng nấm lưỡi

2. Lưu ý ngăn ngừa tái phát

Kiểm soát bệnh HIV bằng việc điều trị, dùng thuốc duy trì để hệ miễn dịch khỏe mạnh
Giữ miệng khô sạch, đánh răng và súc miệng sau khi ăn/trước khi đi ngủ
Nếu đeo răng giả cần tháo ra ban đêm, vệ sinh răng miệng mỗi ngày
Không dùng chung vật dụng cá nhân với những người xung quanh
Uống nhiều nước để hạn chế khô miệng tạo điều kiện cho nấm phát triển
Tăng cường miễn dịch với chế độ ăn uống đủ dưỡng chất, không hút thuốc/uống rượu bia, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về bệnh nấm lưỡi HIV. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được tư vấn cụ thể.