Bệnh hắc lào: Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị

Bệnh hắc lào là tình trạng nhiễm nấm da phổ biến gây ngứa ngáy, bong tróc và xuất hiện các mảng tổn thương hình tròn đặc trưng. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có thể lan rộng, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Cùng tìm hiểu thêm về bệnh lý này qua bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Hắc lào là bệnh như thế nào?

Hắc lào là bệnh nhiễm trùng ngoài da gây ra bởi vi nấm nông thuộc nhóm Dermatophytes như Trichophyton, Microsporum và Epidermophyton. Đây là bệnh ngoài da lành tính nhưng dễ khiến da ngứa ngáy, lan rộng và tái phát nếu điều trị sai cách.

Những vị trí thường bị hắc lào đó là vùng kẽ bẹn, nếp lằn mông, da đùi và vùng chân, thân mình (ngực, lưng, quanh thắt lưng), da đầu, cánh tay, cổ và mặt. Dưới đây là một số hình ảnh về bệnh hắc lào trên cơ thể người để mọi người dễ dàng nhận biết:

II. Dấu hiệu nhận biết bệnh hắc lào qua từng giai đoạn

Bệnh hắc lào thường khởi phát với những thay đổi nhỏ trên bề mặt da, sau đó tổn thương lan rộng và biểu hiện rõ rệt hơn nếu không được kiểm soát kịp thời. Tùy từng giai đoạn tiến triển, bệnh có những đặc điểm riêng về hình thái tổn thương, mức độ ngứa và phạm vi lan rộng. Cụ thể:

• Triệu chứng hắc lào giai đoạn đầu: Da sẽ xuất hiện những đốm/mảng da hồng, đỏ hoặc nâu. Tổn thương hình tròn, bầu dục hoặc elip với ranh giới rõ ràng so với những vùng da lành. Trung tâm tổn thương sẽ sáng màu hơn, đóng vảy khô trên da
• Biểu hiện hắc lào lan rộng, kéo dài: Các mảng tổn thương hình tròn ban đầu sẽ lớn dần, liên kết với nhau thành những mảng vảy lớn trên da. Vùng viền bao quanh mảng đỏ nổi cao rõ rệt. Da xuất hiện mụn nước nhỏ li ti và vảy cứng ở rìa. Cảm giác ngứa trên da tăng lên, đặc biệt về đêm hoặc khi thời tiết nóng, da tăng tiết mồ hôi. Việc cào gãi nhiều khiến mụn nước vỡ, làm da trầy xước và dễ bị bội nhiễm (nổi mủ, sưng đỏ, đau rát)

III. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây vết hắc lào

Bệnh hắc lào xảy ra do cơ thể nhiễm nấm sợi phổ biến là nấm thuộc nhóm Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton). Tuy nhiên, không phải ai tiếp xúc với nguồn nấm cũng mắc bệnh bởi nguy cơ nhiễm nấm còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố sau:

• Khí hậu, môi trường: Hắc lào thường bị ở vùng nhiệt đới nóng ẩm, môi trường đất ô nhiễm, ẩm ướt và việc đi chân trần sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh 
• Tiếp xúc với nguồn lây nấm: Vi nấm gây bệnh dễ lây từ người sang người, từ động vật sang người, lây qua đất bẩn, vật dụng có vi nấm 
• Vệ sinh cá nhân sai cách: Vận động mạnh gây tăng tiết mồ hôi nhưng vệ sinh cá nhân kém, không tắm rửa sạch sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm nấm sợi gây bệnh
• Suy giảm miễn dịch: Những người có hệ miễn dịch suy yếu do mắc bệnh nền (tiểu đường, béo phì, HIV) hay phụ nữ đang mang thai, người già, trẻ nhỏ sức đề kháng kém có nguy cơ cao nhiễm bệnh

IV. Bệnh hắc lào có lây không và có nguy hiểm không?

Bệnh hắc lào lây nhiễm rất nhanh, tuy nhiên sẽ không gây nguy hiểm đến tính mạng. Bệnh lây qua những con đường như sau:

• Lây từ người sang người: Lây qua tiếp xúc da kề da như ôm hôn, nằm chung giường, quan hệ tinh dục
• Dùng chung đồ cá nhân: Việc mặc chung quần áo, dùng chung khăn, chăn ga gối hoặc đi chung giày dép với người bệnh cũng dễ bị lây nhiễm 
• Lây từ vật nuôi sang người: Việc ôm hôn, vuốt ve hoặc tiếp xúc gần với thú cưng nhiễm nấm có nguy cơ cao bị hắc lào
• Môi trường, bề mặt vật dụng nhiễm nấm: Sinh hoạt trong môi trường công cộng chứa bào tử nấm gây bệnh khiến nhiều người lây nhiễm

Hắc lào là bệnh lý không thể tự khỏi mà có xu hướng lan rộng ra nhiều vùng da lành trên cơ thể, tiến triển mạn tính nếu không điều trị đúng cách. Những biến chứng nếu không điều trị sớm có thể gặp gồm:

• Hắc lào nặng, lan rộng: Vết nấm sẽ lan rộng ra thành những mảng lớn trên cơ thể
• Bội nhiễm da: Hắc lào khiến da ngứa dữ dội, người bệnh cào gãi nhiều làm da trầy xước, vi khuẩn xâm nhập khiến da sưng mủ, lở loét, viêm mô tế bào
• Sẹo, thâm vĩnh viễn: Vùng da bị hắc lào sau khi lành sẽ để lại sẹo xấu làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ làn da
• Hắc lào mạn tính, tái phát thường xuyên: Hắc lào tái phát nhiều lần mỗi khi thời tiết nóng ẩm, cơ thể tăng tiết mồ hôi

V. Cách chẩn đoán bệnh nấm da hắc lào

Để xác định chính xác bệnh nấm da hắc lào, bác sĩ thường kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp xét nghiệm chuyên sâu khi cần thiết. Quá trình chẩn đoán giúp nhận diện đặc điểm tổn thương, xác định sự hiện diện của vi nấm và phân biệt hắc lào với các bệnh da liễu có biểu hiện tương tự. Cụ thể, các phương pháp chẩn đoán thường được áp dụng gồm:

• Soi tươi KOH: Bác sĩ cạo nhẹ lớp vảy da sau đó nhỏ dung dịch KOH và soi dưới kính hiển vi để tìm tế bào sợi nấm gây bệnh
• Soi đèn Wood: Chiếu tia UV qua kính lọc đặc biệt vào vùng da bị bệnh trong phòng tối để phân biệt nấm hắc lào với bệnh da liễu khác 
• Nuôi cấy nấm: Lấy mẫu vảy da ở vùng tổn thương và thực hiện nuôi cấy trong môi trường phù hợp. Phương pháp giúp xác định chính xác loại nấm gây bệnh 
• Sinh thiết da: Hiếm khi áp dụng tuy nhiên sẽ được chỉ định khi tổn thương không điển hình, dễ nhầm lẫn với bệnh da liễu khác. Bác sĩ lấy mẫu mô da nhỏ ở vùng tổn thương và đem đi giải phẫu bệnh

VI. Phương pháp điều trị bệnh hắc lào hiện nay

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương, vị trí nhiễm nấm và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị hắc lào phù hợp nhằm tiêu diệt vi nấm, kiểm soát triệu chứng và hạn chế bệnh tái phát. Cụ thể:

1, Dùng thuốc bôi

Áp dụng trong trường hợp bệnh mới khởi phát, tổn thương khu trú và chưa lan rộng. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc bôi chứa hoạt chất kháng nấm, phổ biến là ketoconazole, miconazole, clotrimazole. Thuốc lành tính, không gây lột da hay sưng đau. Tuy nhiên, các loại kem bôi này dễ gây ra các phản ứng dị ứng khi sử dụng. 

2, Dùng thuốc uống

Các loại thuốc uống kháng nấm điều trị toàn thân được dùng khi bệnh tiến triển nặng, lan rộng, ngứa nhiều và dùng thuốc bôi không hiệu quả:

• Thuốc uống kháng nấm: Các loại thuốc uống chứa hoạt chất kháng nấm được dùng phổ biến là Nizoral, Itraconazole
• Thuốc hỗ trợ điều trị: Dùng thuốc kháng histamin (Loratadin, Cetirizine) để giảm ngứa, thuốc kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm, tổn thương có mủ

Xem chi tiết: Phân loại thuốc trị hắc lào, cách dùng và lưu ý cần biết

3, Biện pháp hỗ trợ chăm sóc da tại nhà

Thời gian điều trị hắc lào thông thường sẽ từ 2 – 4 tuần với trường hợp nhẹ, mới khởi phát. Tuy nhiên, nếu hắc lào trở nặng và tổn thương da sâu ở vùng mông, bẹn, móng tay/chân thì thời gian điều trị thông thường sẽ từ 4 – 8 tuần hoặc kéo dài lâu hơn. Để cải thiện tình trạng bệnh, bên cạnh việc sử dụng thuốc điều trị mọi người cần chú ý tới việc chăm sóc da tại nhà như sau:

• Giữ vùng da bệnh khô thoáng: Làm khô da sau khi tắm hoặc tăng tiết mồ hôi để tránh da ngứa ngáy
• Vệ sinh cá nhân hàng ngày: Tắm rửa sạch sẽ hàng ngày với sữa tắm dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh trên da khiến vùng da bị hắc lào tổn thương nặng hơn
• Chườm lạnh giảm ngứa: Dùng khăn lạnh/túi đá bọc vải để giảm ngứa, làm dịu da. Mọi người cần tránh cào gãi làm trầy xước, tổn thương làn da
• Diệt nguồn nấm trên vật dụng cá nhân: Giặt quần áo với nước nóng và phơi dưới ánh nắng để tiêu diệt bào tử nấm. Ngoài ra, không dùng chung vật dụng cá nhân để tránh lây lan bệnh

VII. Địa chỉ khám và điều trị hắc lào uy tín, an toàn hiện nay

Khi nghi ngờ bị hắc lào, mọi người nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín có đội ngũ bác sĩ chuyên môn và quy trình điều trị phù hợp để giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh. Trong đó, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tự hào là địa chỉ điều trị hắc lào uy tín được đông đảo khách hàng tin tưởng chọn lựa bởi:

• Địa chỉ được cấp phép hoạt động bởi Sở Y Tế
• Có đội ngũ bác sĩ da liễu chuyên môn tốt, giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và điều trị
• Hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất khang trang đầy đủ tiện nghi
• Phác đồ điều trị kết hợp thuốc và công nghệ tiên tiến mang lại hiệu quả cao, đảm bảo an toàn, rút ngắn thời gian điều trị
• Quy trình thăm khám và điều trị đảm bảo an toàn, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn y khoa
• Đội ngũ tư vấn viên tận tâm, nhiệt tình giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng trong suốt quá trình điều trị

VIII. Cách phòng ngừa bệnh hắc lào để hạn chế tái phát

Hắc lào là bệnh có nguy cơ tái phát, chính vì vậy chủ động phòng ngừa đóng vai trò quan trọng mà mọi người không nên bỏ qua. Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa mà mọi người cần lưu ý:

• Vệ sinh và giữ cho cơ thể khô ráo, nên tắm rửa hàng ngày và lau khô cơ thể hoàn toàn sau tắm
• Mặc trang phục rộng thoáng, chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt, không mặc quần áo quá chật hay bó sát
• Xử lý những vật dụng có nguy cơ lây lan nấm, giặt sạch quần áo và chăn màn với nước nóng, dùng dung dịch sát khuẩn loại bỏ bào tử nấm
• Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định
• Kiểm soát tốt bệnh nền gây suy giảm miễn dịch bởi đây là những bệnh lý dễ khiến nấm da tái phát
• Hạn chế tiếp xúc với người đang bị bệnh, thú cưng nhiễm nấm
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dưỡng chất và tăng cường vitamin
• Tập luyện thể dục thường xuyên để nâng cao sức đề kháng của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh

Hy vọng bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị bệnh hắc lào hiệu quả. Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị chuyên sâu cùng đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.