Mề đay phong nhiệt là tình trạng da nổi sẩn đỏ, ngứa ngáy khó chịu, da ngứa nhiều hơn khi thời tiết nóng, tiếp xúc với nhiệt độ cao. Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích về bệnh lý này, mọi người hãy tham khảo ngay bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Tình trạng mề đay phong nhiệt là như thế nào?

Mề đay phong nhiệt là cách gọi trong Y học cổ truyền, thường dùng để mô tả tình trạng nổi mề đay liên quan đến yếu tố nhiệt và phong trong cơ thể. Người bệnh thường xuất hiện các vùng da nổi sẩn phù màu hồng hoặc đỏ gây ngứa, thường khởi phát hoặc trở nên rõ rệt hơn khi thời tiết nóng, cơ thể tăng nhiệt, vận động nhiều, ăn đồ cay nóng hoặc tiếp xúc với môi trường nóng bức.

Các tổn thương này thường xuất hiện đột ngột, có thể lan sang nhiều vùng da và biến mất tại vị trí cũ sau một thời gian rồi xuất hiện ở vị trí khác. Một số đặc điểm điển hình của tình trạng này có thể kể đến như:

Nổi ban trên da: Da nổi nốt sẩn, mảng phù lớn gồ lên với màu đỏ tươi hoặc hồng nhạt
Cảm giác ngứa ngáy, châm chích: Vùng da nổi mề đay ngứa dữ dội, càng gãi mề đay càng lan rộng, có cảm giác nóng bừng lên
Yếu tố kích thích: Thời tiết càng nóng, tăng tiết mồ hôi hay tiếp xúc ánh nắng trong thời gian dài thì triệu chứng sẽ càng tăng lên
Triệu chứng toàn thân:Tình trạng bệnh thường đi kèm theo sốt nhẹ, sợ gió, khô miệng, nước tiểu vàng, có rêu lưỡi…

II. Nguyên nhân và yếu tố khởi phát bệnh

Theo Y học cổ truyền, phong tà (gió) kết hợp cùng nhiệt tà (nóng) xâm nhập vào cơ thể sẽ gây nổi mề đay trên da. Nguyên nhân chính gây ra bệnh lý này là do:

Tạng phủ suy yếu: Chức năng giải độc của gan và hệ bài tiết của thận suy giảm khiến độc tố tích tụ trong cơ thể, bộc phát ra ngoài gây mề đay
Cơ địa dị ứng: Những người có hệ miễn dịch nhạy cảm hoặc gia đình có tiền sử bị mề đay, dị ứng có nguy cơ mắc cao hơn
Huyết nhiệt: Cơ thể chịu nhiệt tích tụ do chế độ ăn uống nhiều đồ cay nóng, sinh hoạt không lành mạnh

Ngoài những nguyên nhân kể trên, các yếu tố dưới đây có thể làm gia tăng nguy cơ khởi phát hoặc khiến mề đay phong nhiệt bùng phát mạnh hơn:

Thời tiết nóng bức: Tiếp xúc với nắng nóng, thời tiết oi bức hoặc nhiệt độ chênh lệch làm tăng nguy cơ nổi mề đay
Tăng nhiệt độ cơ thể: Vận động mạnh, tập thể thao quá sức hay tắm nước nóng khiến tăng tiết mồ hôi, da kích ứng nổi mề đay
Chế độ ăn uống sinh nhiệt: Ăn quá nhiều đồ cay nóng, đồ ăn nhiều đạm, dùng chất kích thích làm cơ thể nóng trong và nổi mề đay trên cơ thể
Căng thẳng kéo dài: Stress kéo dài khiến tuần hoàn khí huyết kém, nhiệt độc tích tụ trong cơ thể làm tăng nguy cơ bị mề đay
Tiếp xúc tác nhân gây dị ứng: Bụi bẩn, phấn hoa, hóa chất, mỹ phẩm, lông động vật… là những tác nhân dễ kích thích phản ứng mề đay ở những người có cơ địa nhạy cảm

Tìm hiểu thêm: Nóng gan nổi mề đay có phải do suy giảm chức năng gan?

III. Phân biệt mề đay phong nhiệt với phong hàn

Mề đay phong nhiệt và phong hàn có đặc điểm và cơ chế khởi phát khác nhau nhưng thường dễ bị nhầm lẫn. Dưới đây là những điểm khác biệt giúp mọi người phân biệt hai tình trạng này:

	Mề đay phong nhiệt	Mề đay phong hàn
Nguyên nhân	Do phong nhiệt kết hợp nhiệt độc tích tụ trong cơ thể, thường xuất hiện khi thời tiết nóng, đổ mồ hôi, chế độ ăn sinh nhiệt	Do phong kết hợp hàn khí xâm nhập cơ thể, thường gặp khi tắm nước lạnh, đi mưa hay khi thời tiết chuyển lạnh
Triệu chứng	Nổi sẩn phù màu đỏ tươi Có kèm sốt nhẹ, sợ nóng/gió, khát nước, khô họng, nước tiểu vàng	Sẩn phù màu nhợt, trắng bệnh hoặc giống màu da bình thường Sợ lạnh, thích đồ nóng ấm, không khát nước, rêu lưỡi trắng mỏng
Cảm giác trên da	Da ngứa nhiều, châm chích, bỏng rát	Da ngứa, căng cứng

IV. Bị mề đay phong nhiệt có nguy hiểm không?

Phần đa trường hợp bị mề đay phong nhiệt không gây nguy hiểm đến tính mạng. Tình trạng này thường khởi phát cấp tính và có thể thuyên giảm sau vài giờ đến vài ngày khi loại bỏ yếu tố kích hoạt, làm mát cơ thể và điều trị phù hợp.

Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể xảy ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng khiến mề đay lan rộng và đi kèm phù mạch. Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu phản vệ như khó thở, khò khè, sưng môi hoặc lưỡi, chóng mặt, tụt huyết áp,… người bệnh cần được cấp cứu ngay lập tức để tránh nguy hiểm đến tính mạng.

Ngay cả khi không gây biến chứng nghiêm trọng, mề đay phong nhiệt kéo dài hoặc tái phát nhiều lần vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Các cơn ngứa dữ dội, đặc biệt thường tăng về đêm khiến người bệnh khó ngủ, mệt mỏi và suy giảm khả năng tập trung.

Việc cào gãi liên tục dễ gây trầy xước, tổn thương da, làm tăng nguy cơ viêm da và nhiễm trùng thứ phát. Tình trạng kéo dài còn khiến người bệnh khó chịu, dễ cáu gắt và ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc hoặc học tập.

V. Biện pháp điều trị mề đay phong nhiệt

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Cụ thể:

1, Điều trị theo Y học cổ truyền

Bài thuốc uống: Bài thuốc gồm thảo dược như kinh giới, phòng phong, kim ngân hoa, liên kiều, bạc hà, ngưu bàng tử, cương tàm, sinh địa sắc uống mỗi ngày 1 thang. Đây đều là những vị thuốc thanh nhiệt, giải độc hiệu quả, cải thiện bệnh từ bên trong
Châm cứu: Tác động vào huyệt khu phong, thanh nhiệt (huyệt hợp cốc, khúc trì, huyết hải, phong thị) giúp giảm ngứa và điều hòa miễn dịch cơ thể, cải thiện triệu chứng mề đay
Đắp/tắm thảo dược ngoài da: Sắc nước lá khế, tía tô, kinh giới… sau đó pha cùng nước để có độ ấm vừa phải, dùng tắm rửa, làm dịu da

2, Điều trị theo Y học hiện đại

Thuốc kháng histamin: Thường dùng thuốc kháng histamin thế hệ mới (ít buồn ngủ) để giảm ngứa, ức chế nổi ban, phổ biến là thuốc Cetirizine, Fexofenadine, Loratadine
Thuốc uống corticoid: Chỉ định ngắn ngày trong trường hợp cấp tính nặng, phù mạch lan rộng. Các loại corticoid phổ biến thường dùng là Prednisolone, Methylprednisolone
Kem bôi ngoài da: Dùng kem bôi làm dịu da, giảm ngứa như kem calamine, kem bôi chứa corticoid để giảm viêm ngứa tại chỗ
Tiêm Epinephrine: Đây là phương pháp áp dụng khi tình trạng bệnh nặng có triệu chứng sốc phản vệ, dùng bút tiêm tự động hoặc thực hiện tại các cơ sở y tế chuyên khoa

VI. Chế độ chăm sóc và phòng ngừa mề đay phong nhiệt tái phát

Việc chăm sóc da đúng cách và chủ động phòng ngừa các yếu tố kích hoạt đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế mề đay phong nhiệt tái phát. Người bệnh nên lưu ý những vấn đề sau:

Tránh sốc nhiệt, hạn chế tiếp xúc với ánh nắng gắt, nhiệt độ thay đổi từ bên ngoài trời bước vào phòng điều hòa lạnh
Không tắm nước nóng, nên tắm nước mát/nước ấm để làm sạch cơ thể hàng ngày
Thanh nhiệt cơ thể bằng cách uống đủ nước, bổ sung thực phẩm mát như rau má, bí đao, atiso, trái cây chứa vitamin C…
Kiêng ăn thực phẩm cay nóng như đồ ăn chứa nhiều gia vị cay nóng (ớt, tiêu), đồ chiên rán dầu mỡ, rượu bia và chất kích thích
Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, giảm căng thẳng để mề đay không bùng phát

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị mề đay phong nhiệt hiệu quả. Nếu có nhu cầu tư vấn thêm về liệu trình điều trị chuyên sâu cùng đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.