Bệnh nấm sâu có nguy hiểm không? Nguyên nhân và hướng xử lý

Nấm sâu là bệnh nấm da mãn tính với những triệu chứng không điển hình nên rất khó nhận biết. Bệnh cần được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời để tránh tổn thương da nghiêm trọng hơn. Cùng tìm hiểu thêm về bệnh nấm sâu qua bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Bệnh nấm sâu là gì?

Nấm sâu là bệnh lý nấm da mãn tính hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm. Khác với các thể nấm bề mặt thông thường, loại vi nấm này có khả năng ăn sâu xuống mô dưới da, cơ, xương, thậm chí xâm nhập vào hệ tuần hoàn để lan sang nhiều cơ quan nội tạng quan trọng như phổi, não và gan.

Bệnh nấm sâu thường lây qua vết thương hở trên da hoặc do bệnh nhân hít phải bào tử nấm từ đất, môi trường ẩm ướt và phân động vật. Những đối tượng có nguy cơ nhiễm bệnh cao là người bị suy giảm miễn dịch do HIV/AIDS, ung thư, ghép tạng hoặc có sẵn bệnh lý nền như tiểu đường, bệnh gan và phổi mãn tính.

II. Các loại nấm sâu thường gặp và đặc điểm

Nấm sâu dưới da có rất nhiều dạng khác nhau, mỗi loại sẽ có những đặc điểm riêng, chi tiết như sau:

1. Nấm sâu dưới da

Đây là loại nấm xâm nhập qua da do chấn thương, bệnh khu trú ở những tổ chức dưới da, cơ và xương:

• Nấm Sporotrichosis: Do nấm Sporothrix Schenckii xâm nhập qua vết trầy xước trên da khi tiếp xúc với gai, lá cây, đất. Biểu hiện trên da là những nốt sần, loét theo đường bạch huyết
• Nấm Chromoblastomycosis: Do những loại nấm sắc tố Fonsecaea hoặc Cladophialophora gây ra. Triệu chứng điển hình là những mảng sần sùi, dạng u nhú tiến triển chậm trên da
• Nấm Mycetoma: Dạng u nấm gây sưng nền, tạo lỗ rò có mủ, bệnh dễ ăn sâu vào xương rất nguy hiểm
• Phaeohyphomycosis: Nhiễm nấm tơ sợi màu nâu/đen với triệu chứng là những u nang nấm nằm dưới da

2. Nấm sâu hệ thống

Dạng nấm xâm nhập qua đường hô hấp do hít phải bào từ nấm hoặc nấm lan từ cơ quan khác vào máu gây nấm toàn thân nguy hiểm:

Nấm Candida toàn thân

Nấm Candida từ niêm mạc tiến triển lan ra toàn thân với các triệu chứng điển hình như sau:

• Miệng/họng: Xuất hiện mảng trắng kem/trắng đục nổi gỗ trên niêm mạc lưỡi, má trong, nướu gây đau, chảy máu nhẹ, khô miệng và mất vị giác
• Thực quản: Đau tức vùng xương ức/sau lưng khi nuốt, có cảm giác vướng họng kèm sốt cao, khó thở
• Vùng kín: Nữ giới nhiễm nấm Candida thường bị ngứa rát, sưng nề âm hộ, tiết khí hư vón cục như bã đậu và đau khi đi tiểu hoặc quan hệ. Còn nam giới với biểu hiện gồm viêm quy đầu, đau rát dương vật và tiết dịch trắng lỏng
• Máu: Nhiễm nấm huyết gây sốt cao không đáp ứng kháng sinh, tụt huyết áp
• Tim: Viêm nội tâm mạc gây mệt và khó thở
• Mắt: Suy giảm thị lực, đau mắt
• Gan/lách: Đau bụng, sốt cao kéo dài
• Thận: Suy thận và tiểu đau

Nấm Aspergillosis

Loại nấm này thường gây nấm phổi xâm lấn hoặc mãn tính, dễ tiến triển ở những người bị bệnh nền lao phổi. Triệu chứng điển hình có thể kể đến như:

• Phổi: Sốt cao kéo dài, ho, tức ngực, khó thở, ho ra máu
• Não: Đầu đau nhức, co giật và lú lẫn
• Da: Xuất hiện những mảng thâm đen, hoại tử da
• Xoang: Gây đau mặt dữ dội, nghẹt mũi và sưng quanh vùng mắt

Nấm Cryptococcosis

Đây là loại nấm thường có trong phân chim bồ câu, nấm dễ lây lan vào cơ thể khi hệ miễn dịch suy giảm. Khi nhiễm loại nấm này cơ thể sẽ có những biểu hiện như:

• Não: Đau đầu dữ dội, sốt, buồn nôn, lú lẫn
• Phổi: Ho kéo dài, khó thở
• Da: Nổi những nốt sần giống mụn, loét da

Nấm Mucormycosis

Đây là loại nấm đen nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao khi xâm nhập vào cơ thể. Bệnh tiến triển rất nhanh và cần cấp cứu, những triệu chứng điển hình khi nhiễm nấm đen Mucormycosis như sau:

• Xoang mũi – não: Sưng mặt, đau đầu, đau xoang, nghẹt mũi, nước mũi có lẫn máu, vòm miệng/sống mũi/niêm mạc mũi có vết loét đen do hoại tử. Ngoài ra còn gây sưng mắt, viêm mô tế bào hốc mắt, mất thị lực
• Phổi: Gây sốt cao, ho kéo dài, đau ngực và khó thở
• Da: Nấm Mucormycosis xâm nhập qua vết thương hở khiến vùng da nhiễm nấm sưng đỏ, nóng, đau, da hoại tử, vết loét lan rộng
• Đường tiêu hóa: Gây đau bụng, buồn nôn, xuất huyết hệ tiêu hóa

Nấm Histoplasmosis

Loại nấm này có trong phân chim/dơi, khi xâm nhập vào các cơ quan nội tạng sẽ gây triệu chứng:

• Phổi: Ho khan, đau ngực, khó thở, ho ra máu
• Da/niêm mạc: Da nổi ban, nốt sần, mụn mủ hoặc viêm loét da
• Gan/lách: Gan/lách to bất thường, suy giảm chức năng gan
• Hệ tiêu hóa: Đau bụng, tiêu chảy, khó nuốt, xuất huyết đường tiêu hóa
• Hệ thần kinh: Đau đầu, cứng cổ, có triệu chứng lú lẫn
• Xương khớp: Đau viêm xương khớp kéo dài

III. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh

Nấm sâu chủ yếu do các loại nấm men và nấm mốc tự nhiên như Candida, Cryptococcus, Histoplasma… xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc đường hô hấp. Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Hệ miễn dịch suy giảm: Bệnh nhân ung thư, HIV/AIDS hoặc người sử dụng thuốc corticoid kéo dài có hệ miễn dịch yếu tạo điều kiện cho nấm dễ dàng xâm nhập
• Bệnh lý nền mãn tính: Người mắc bệnh tiểu đường, bệnh phổi mãn tính hoặc suy dinh dưỡng có thể trạng kém khiến cơ thể nhạy cảm hơn với tác nhân gây bệnh
• Môi trường và nghề nghiệp: Người làm nông nghiệp, làm vườn, khai thác mỏ hoặc thường xuyên tiếp xúc với đất, gỗ mục có tỷ lệ phơi nhiễm bào tử nấm cao
• Phương pháp can thiệp tế: Bệnh nhân nằm ICU, cần đặt ống nội khí quản/ống thông tĩnh mạch hay dùng kháng sinh kéo dài có nguy cơ bị nấm sâu cao hơn
• Khí hậu và yếu tố vệ sinh: Việc sinh sống trong vùng khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới nóng ẩm kết hợp với thói quen vệ sinh kém làm tăng khả năng phát triển của nấm

IV. Nấm sâu có nguy hiểm không?

Bệnh nấm sâu thường không gây nguy hiểm nếu như được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tuy nhiên nếu không điều trị bệnh sẽ rất dễ lây lan, xâm nhập vào các tổ chức dưới da, nội tạng, xương và gây những biến chứng nguy hiểm sau:

• Tiến triển mãn tính: Nấm sâu là bệnh lý tiến triển chậm, kéo dài và nếu để càng lâu sẽ trở thành mãn tính khiến việc điều trị trở nên khó khăn
• Ảnh hưởng thẩm mỹ, sức khỏe: Bệnh gây viêm loét, u hạt, tàn phá mô da và để lại những di chứng thẩm mỹ nặng nề
• Tổn thương cơ quan nội tạng: Nấm sâu rất dễ lây lan tới những cơ quan nội tạng quan trọng như phổi, não, gan, xương gây tổn thương
• Nhiễm nấm máu: Nấm lan vào máu rất nguy hiểm, tỉ lệ tử vong cao

V. Cách chẩn đoán và điều trị bệnh nấm sâu

Việc điều trị và chẩn đoán nấm sâu cần thực hiện sớm, đúng cách để kiểm soát bệnh hiệu quả. Dưới đây là phương pháp được bác sĩ áp dụng phổ biến:

1. Phương pháp chẩn đoán

• Soi tươi nấm: Mẫu bệnh phẩm (mủ, vảy da) được nhuộm với dung dịch Kali Hydroxit (KOH) nhằm phát hiện ra sợi nấm và tế bào nấm men để đưa ra chẩn đoán
• Nuôi cấy nấm: Phương pháp lấy bệnh phẩm từ tổn thương (mủ, mô sinh thiết) nuôi cấy trong môi trường Sabouraud ở nhiệt độ phòng để chẩn đoán bệnh nấm sâu
• Sinh thiết mô bệnh học: Bác sĩ lấy mẫu tổn thương để phân tích sâu, tìm dấu hiệu nấm xâm nhập sâu vào các mô
• Xét nghiệm máu: Lấy mẫu máu xét nghiệm máu của người bệnh để tìm ra kháng nguyên/kháng thể nấm trong máu
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X quang, CT scan để phát hiện ra những tổn thương ở phổi hay xương khớp do nấm lan rộng gây ra

2. Các giải pháp điều trị

Điều trị nấm sâu sẽ được bác sĩ chỉ định theo phương pháp nội khoa hoặc ngoại khoa tùy theo mức độ bệnh, chi tiết như sau:

• Điều trị nội khoa: Giúp ức chế và tiêu diệt nấm trong các cơ quan nội tạng (phổi, gan, máu, não). Những loại thuốc uống kháng nấm toàn thân thường dùng là Fluconazole, Itraconazole, Terbinafine. Ngoài ra, một số thuốc bôi ngoài da trị nấm tại chỗ cũng được kết hợp sử dụng như Clotrimazole, Ketoconazole, Miconazole. Trường hợp bệnh nặng sẽ được chỉ định tiêm tĩnh mạch Amphotericin B. Lưu ý phác đồ điều trị nội khoa cần được tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý ngưng điều trị
• Điều trị ngoại khoa: Được áp dụng khi nấm tạo thành những ổ áp xe hay gây hoại tử mô. Các phương pháp phổ biến là phẫu thuật (cắt bỏ tổn thương nấm, nạo bỏ ổ nhiễm trùng), tiêm thuốc điều trị. Lưu ý để đảm bảo hiệu quả điều trị cần kết hợp điều trị ngoại khoa và nội khoa, điều trị kiểm soát bệnh nền bởi nấm sâu dễ phát triển mạnh ở người suy giảm miễn dịch, có bệnh nền lâu năm

3. Lưu ý trong quá trình trị liệu

Trong quá trình điều trị nấm sâu mọi người cần lưu ý một số vấn đề quan trọng sau đây để đảm bảo hiệu quả điều trị:

• Tuân thủ chỉ định về liều lượng, thời gian và không tự ý ngưng dùng thuốc
• Kiên trì thực hiện đầy đủ liệu trình vì việc chữa trị thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng
• Theo dõi phản ứng bất thường của cơ thể để kịp thời thông báo cho bác sĩ
• Kiểm tra chức năng gan và thận định kỳ do thuốc kháng nấm đường uống có thể gây ảnh hưởng
• Tái khám đúng lịch hẹn giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ đáp ứng với phác đồ điều trị
• Giữ gìn vệ sinh cá nhân, đảm bảo dinh dưỡng và kiểm soát căng thẳng để nâng cao đề kháng

VI. Địa chỉ khám và điều trị bệnh nấm da sâu uy tín

Nếu có triệu chứng nghi ngờ mắc nấm sâu, mọi người nên thăm khám sớm tại những cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm soát bệnh hiệu quả. Trong đó, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia chính là địa chỉ điều trị nấm da uy tín được đông đảo khách hàng đặt niềm tin chọn lựa nhờ sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật như:

• Địa chỉ được cấp phép hoạt động bởi Sở Y Tế
• Có đội ngũ bác sĩ da liễu đầu ngành chuyên môn tốt, giàu kinh nghiệm
• Hệ thống trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất khang trang
• Phác đồ điều trị nấm với thuốc và công nghệ Maitrix Laser tối ưu hiệu quả, rút ngắn thời gian điều trị, an toàn cho da và cơ thể
• Quy trình chữa bệnh chuẩn y khoa, an toàn và cá nhân hóa đối với từng đối tượng khách hàng
• Đội ngũ nhân viên tư vấn tận tâm, nhiệt tình giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng trong suốt liệu trình điều trị

VII. Hướng dẫn phòng ngừa nhiễm nấm sâu

Để phòng ngừa bệnh lý này mọi người nên chú ý việc vệ sinh và bảo vệ da đúng cách như sau:

• Điều trị triệt để các tình trạng nấm nông ở da, tóc, móng để ngăn ngừa tổn thương lan sâu
• Kiểm tra sức khỏe làn da định kỳ và thăm khám sớm ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường nghi do nấm
• Mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng và quần áo dài khi làm vườn hoặc tiếp xúc với đất và phân bón
• Sát trùng vết thương bằng xà phòng hoặc nước muối sinh lý để ngăn chặn nấm xâm nhập qua da
• Đeo khẩu trang khi dọn dẹp khu vực ẩm ướt, bụi bẩn để tránh hít phải bào tử nấm
• Tắm gội thường xuyên và lau khô cơ thể hoàn toàn để giữ vệ sinh cá nhân
• Không mặc quần áo ẩm ướt và không dùng chung đồ dùng cá nhân để hạn chế nguy cơ lây nhiễm
• Giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ để ngăn nấm mốc phát triển

Hy vọng những chia sẻ trong bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh nấm sâu. Nếu nghi ngờ gặp phải tình trạng trên, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để nhận giải pháp điều trị dứt điểm từ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa đầu ngành.