Bị nấm mắt có nguy hiểm không? Biện pháp phòng ngừa

Bệnh nấm mắt là một trong những dạng nhiễm trùng mắt nguy hiểm nhưng dễ bị bỏ sót ở giai đoạn đầu do triệu chứng không đặc trưng, gây tổn thương giác mạc nghiêm trọng, ảnh hưởng thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa. Cùng Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia tìm hiểu chi tiết về tình trạng bệnh lý này qua bài viết sau. 

I. Bệnh nấm mắt là gì? Các dạng thường gặp

Đây là tình trạng nhiễm trùng do vi nấm gây ra, thường tập trung tại giác mạc – lớp mô trong suốt đóng vai trò quan trọng trong việc khúc xạ ánh sáng. Tác nhân gây bệnh dễ dàng xâm nhập khi bề mặt nhãn cầu bị trầy xước, gặp chấn thương hoặc do quá trình sử dụng kính áp tròng không đảm bảo vệ sinh.

Khác với nhiễm khuẩn thông thường, nấm phát triển âm thầm, dai dẳng, dễ tái phát nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như loét giác mạc sâu, viêm nội nhãn hoặc sẹo giác mạc gây suy giảm thị lực vĩnh viễn thậm chí là mù lòa. Hiện nay, nấm mắt được chia thành 2 loại chính: 

• Nấm giác mạc: Đây là dạng phổ biến nhất, xảy ra khi vi nấm xâm nhập và gây tổn thương lớp giác mạc thường biểu hiện bằng đau nhức mắt, đỏ mắt, nhìn mờ, xuất hiện đốm trắng hoặc vàng xám trên giác mạc có thể lan rộng và để lại sẹo gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực
• Viêm nội nhãn do nấm: Là tình trạng nhiễm nấm lan sâu vào bên trong nhãn cầu, xuất phát từ ổ nhiễm trùng tại mắt hoặc lan truyền qua đường máu ở người suy giảm miễn dịch. Đây là thể bệnh nặng, tiến triển nhanh, dễ gây tổn thương toàn bộ cấu trúc mắt và đòi hỏi can thiệp chuyên khoa khẩn cấp để bảo tồn thị lực

II. Nguyên nhân dẫn đến nhiễm nấm ở mắt

Nhiễm nấm mắt thường bắt nguồn từ vi nấm Aspergillus, Fusarium hoặc Candida tồn tại phổ biến trong môi trường tự nhiên. Khi giác mạc xuất hiện các vết trầy xước hoặc tổn thương biểu mô, bào tử nấm sẽ xâm nhập và phát triển mạnh mẽ gây ra tình trạng viêm nhiễm nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, các loại nấm sợi thường liên quan đến chấn thương do thực vật, trong khi nấm men dễ tấn công những người có hệ miễn dịch suy yếu. So với vi khuẩn, nấm có tốc độ tiến triển âm thầm nhưng khả năng xâm lấn sâu vào mô giác mạc rất cao, dẫn đến quá trình điều trị phức tạp và kéo dài dưới tác động của các yếu tố nguy cơ sau:

• Chấn thương mắt do cành cây, lá cây, bụi đất hoặc vật sắc nhọn
• Đeo kính áp tròng lâu ngày, vệ sinh và bảo quản không đúng cách
• Lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh kéo dài
• Suy giảm miễn dịch do bệnh lý đái tháo đường, HIV, dùng thuốc ức chế miễn dịch
• Tiền sử viêm giác mạc hoặc phẫu thuật mắt
• Làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, nông nghiệp hoặc xây dựng

THÔNG TIN LIÊN QUAN: Bệnh nấm mắt có lây không?

III. Triệu chứng nhận biết bệnh nấm mắt

Bệnh nấm mắt thường khởi phát âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi khuẩn nên mọi người cần ghi nhớ triệu chứng điển hình sau:

• Đau nhức mắt tăng dần, cảm giác âm ỉ hoặc dữ dội
• Mắt đỏ kéo dài, không cải thiện sau vài ngày điều trị thông thường
• Cộm mắt, cảm giác như có dị vật bên trong
• Nhìn mờ, giảm thị lực từng phần hoặc toàn bộ
• Chảy nước mắt nhiều kèm theo nhạy cảm với ánh sáng 
• Xuất hiện đốm trắng, vàng xám hoặc mảng đục trên giác mạc
• Tiết dịch ít nhưng kéo dài, không rầm rộ như nhiễm khuẩn cấp
• Mi mắt sưng nhẹ, có thể kèm đau đầu cùng bên

IV. Điều trị nhiễm trùng mắt do nấm như thế nào?

Điều trị nhiễm trùng mắt do nấm là quá trình phức tạp đòi hỏi chẩn đoán chính xác và theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa: 

1. Quy trình chẩn đoán

Để xác định chính xác tác nhân gây bệnh và mức độ tổn thương, mọi người sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện các biện pháp chẩn đoán sau:

• Khai thác tiền sử chấn thương mắt, đeo kính áp tròng hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt
• Khám mắt bằng đèn khe để đánh giá vị trí, kích thước và độ sâu của ổ loét giác mạc
• Lấy mẫu bệnh phẩm từ vùng tổn thương để soi tươi, nhuộm nấm và nuôi cấy
• Thực hiện xét nghiệm chuyên sâu trong trường hợp nghi ngờ viêm nội nhãn
• Đánh giá thị lực và mức độ ảnh hưởng đến cấu trúc nhãn cầu

2. Điều trị nội khoa

Đây là phương pháp chủ đạo trong hầu hết các trường hợp nhiễm nấm mắt, đặc biệt khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm. Bác sĩ thường chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng nấm chuyên biệt như Natamycin hoặc Amphotericin B nhằm tiêu diệt tác nhân gây bệnh trực tiếp tại chỗ. 

Trong trường hợp tổn thương sâu hoặc lan rộng, thuốc kháng nấm đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch có thể được sử dụng để tăng hiệu quả kiểm soát nhiễm trùng. Quá trình điều trị thường kéo dài nhiều tuần và cần theo dõi sát sao. Mọi người tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm bởi vi nấm chưa được loại bỏ hoàn toàn và dễ tái phát.

3. Can thiệp ngoại khoa

Khi điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả hoặc đã xuất hiện biến chứng nặng, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định biện pháp can thiệp ngoại khoa nhằm bảo tồn cấu trúc mắt và thị lực:

• Nạo sạch ổ loét giác mạc để loại bỏ mô nhiễm nấm
• Ghép giác mạc trong trường hợp tổn thương sâu, sẹo rộng hoặc thủng giác mạc
• Phẫu thuật xử lý biến chứng thủng giác mạc
• Phẫu thuật điều trị viêm nội nhãn do nấm
• Cắt dịch kính khi nhiễm trùng lan vào buồng dịch kính

4. Lưu ý khi điều trị

Trong suốt quá trình điều trị nhiễm trùng mắt do nấm, mọi người cần đặc biệt lưu ý các vấn đề quan trọng sau đây: 

• Tuân thủ đúng liều lượng, tần suất và thời gian dùng thuốc theo chỉ định
• Không tự ý sử dụng lại thuốc nhỏ mắt cũ hoặc thuốc chưa được kê đơn
• Tránh dụi mắt hoặc để mắt tiếp xúc với môi trường ô nhiễm
• Tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ theo dõi tiến triển
• Báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện dấu hiệu đau tăng, nhìn mờ nhiều hơn hoặc sưng đỏ nặng

V. Hướng dẫn phòng bệnh nấm mắt tái phát

Bệnh nấm mắt vẫn có nguy cơ tái phát nên mọi người cần kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và duy trì thói quen chăm sóc mắt đúng cách được bác sĩ hướng dẫn sau đây:

• Đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, nông nghiệp hoặc xây dựng
• Tránh để mắt tiếp xúc trực tiếp với đất, nước bẩn hoặc thực vật mục nát
• Vệ sinh kính áp tròng đúng quy trình, không đeo quá thời gian khuyến cáo và không dùng chung kính
• Rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt hoặc tháo lắp kính áp tròng
• Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là thuốc chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ
• Điều trị và kiểm soát tốt các bệnh lý nền như đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ nhóm chất để tăng sức đề kháng cho cơ thể
• Tái khám đúng lịch hẹn nếu có tiền sử viêm giác mạc do nấm
• Chủ động thăm khám chuyên khoa khi xuất hiện dấu hiệu đau, đỏ hoặc nhìn mờ bất thường

Trên đây là những thông tin chi tiết về tình trạng nấm mắt kèm lưu ý phòng tránh bệnh tái phát để đảm bảo sức khỏe vùng mắt. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được hỗ trợ tốt nhất.

Δ

TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188

Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật