Gợi ý các dạng thuốc kháng nấm và hướng dẫn cách sử dụng 

Các bệnh do nấm gây ra không chỉ gây ngứa ngáy, khó chịu mà còn làm ảnh hưởng tới sức khỏe nếu không điều trị sớm. Sử dụng thuốc kháng nấm đúng cách giúp kiểm soát triệu chứng và giảm thiểu nguy cơ bệnh tái phát hiệu quả. Trong bài viết sau, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia sẽ tổng hợp các dạng thuốc kháng nấm và hướng dẫn cách sử dụng để mọi người tham khảo.

I. Tổng quan về thuốc kháng nấm 

Thuốc kháng nấm được sử dụng để điều trị các bệnh về nấm do các chủng nấm men, nấm sợi hoặc nấm dermatophytes gây ra. Trước khi tìm hiểu chi tiết về nhóm thuốc này, mọi người cần hiểu rõ các vấn đề sau:

1, Cơ chế của các loại thuốc kháng nấm

Thuốc kháng nấm hoạt động dựa trên nhiều cơ chế khác nhau, tùy theo nhóm hoạt chất cũng như đặc tính của từng loại nấm gây bệnh mà được chia thành: 

• Ức chế tổng hợp Ergosterol: Đây là thành phần quan trọng của màng tế bào nấm. Khi quá trình tổng hợp bị ức chế, màng tế bào trở nên yếu, dễ tổn thương và nấm không thể tồn tại được
• Can thiệp quá trình tổng hợp DNA/RNA: Một số hoạt chất trong thuốc kháng nấm khi được nấm hấp thụ sẽ chuyển hóa thành chất độc làm gián đoạn quá trình tổng hợp nucleic acid ngăn cản sự nhân lên của nấm
• Can thiệp tổng hợp thành tế bào: Ức chế tổng hợp glucan – thành phần cấu tạo nên thành tế bào nấm khiến tế bào nấm bị suy yếu và tiêu diệt

2, Đối tượng chống chỉ định sử dụng

Việc sử dụng thuốc kháng nấm cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi không phải ai cũng phù hợp để sử dụng, đặc biệt với các trường hợp sau:

• Người dị ứng hoặc quá mẫn cảm với thành phần của thuốc
• Phụ nữ đang mang thai và cho con bú
• Người có tiền sử bệnh gan, thận hoặc rối loạn nhịp tim
• Người đang sử dụng các loại thuốc có nguy cơ tương tác mạnh như thuốc chống đông, thuốc tim mạch…

3, Tác dụng phụ không mong muốn có thể gặp

Trong quá trình sử dụng thuốc kháng nấm, cơ thể có thể xuất hiện các tác dụng phụ như:

• Ngứa ngáy, nổi mề đay, châm chích hoặc bong tróc với dạng thuốc/gel bôi ngoài da
• Buồn nôn, nôn mửa, đau bụng hoặc tiêu chảy khi dùng thuốc kháng nấm đường uống
• Phản ứng tại chỗ tiêm, sốt, ớn lạnh với thuốc dạng tiêm

II. Các dạng thuốc kháng nấm phổ biến hiện nay

Thuốc kháng nấm được điều chế dưới nhiều dạng khác nhau. Mỗi dạng thuốc lại chứa những thành phần đặc trưng và cơ chế tác động riêng. Cụ thể:

1, Thuốc bôi ngoài da

Đây là dạng phổ biến nhất thường dùng cho các bệnh nấm nông trên bề mặt như:

• Ketoconazol: Có khả năng ức chế enzym cytochrom P450, làm giảm lượng ergosterol gây rối loạn chức năng và tính thấm của màng nấm. Ketoconazole phù hợp sử dụng cho các trường hợp nhiễm nấm da, lang ben hoặc viêm da tiết bã do nấm
• Clotrimazol: Có cơ chế tương tự như Ketoconazol, tác động trực tiếp đến màng tế bào nấm, ức chế sự phát triển và sinh sản của chúng. Thường được ứng dụng trong điều trị nấm da, nấm bẹn và nấm Candida ngoài da

2, Thuốc kháng nấm đường uống

Được chỉ định khi nấm lan rộng và không đáp ứng với thuốc bôi:

• Griseofulvin: Thành phần có khả năng tác động vào vi ống của tế bào nấm, làm rối loạn quá trình phân bào và được ứng dụng để diệt nấm ở các vùng da sừng hóa như tóc và móng
• Itraconazole: Giúp ức chế quá trình tổng hợp ergosterol, làm rối loạn màng tế bào, ngăn chặn sự phát triển và sinh sản của tế bào nấm. Được ứng dụng trong điều trị nấm móng, nấm da lan rộng

3, Thuốc kháng nấm dạng tiêm

Chỉ được sử dụng trong bệnh viện để điều trị các bệnh nấm sâu, nấm toàn thân nghiêm trọng, đe dọa đến tính mạng:

• Amphotericin B: Được đưa trực tiếp vào cơ thể để gắn vào ergosterol trên màng tế bào nấm, từ đó tạo ra các lỗ thủng làm rò rỉ thành phần bên trong và tiêu diệt nấm
• Caspofungin: Nhờ khả năng ức chế cấu trúc thành tế bào, hoạt chất này giúp cải thiện tình trạng nhiễm Aspergillus và Candida kháng thuốc

4, Thuốc kháng nấm dạng đặt

Thường được dùng để điều trị nhiễm nấm ở âm đạo hoặc miệng:

• Clotrimazol: Tác động đến màng tế bào nấm, làm thay đổi tính thấm màng khiến tế bào mất chất dinh dưỡng và bị tiêu diệt, được dùng chủ yếu cho nấm âm đạo do Candida
• Nystatin: Là hoạt chất chuyên trị các chủng nấm, đặc biệt là Candida mà không làm tổn hại tới lợi khuẩn trong cơ thể. Thành phần này có thể dùng lâu dài mà ít khi gây kháng thuốc hoặc hấp thu vào toàn thân

III. Khi nào cần dùng thuốc kháng nấm?

Thuốc kháng nấm chỉ được sử dụng khi có chẩn đoán xác định rằng bệnh lý là do vi nấm gây ra thông qua thăm khám lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng. Cụ thể trong các trường hợp như:

• Người bị nhiễm nấm ngoài da, nấm móng,… 
• Tình trạng nấm lan rộng và xuất hiện trong thời gian dài
• Đối tượng mắc bệnh hắc lào

ĐỌC THÊM: Bị nấm da kiêng ăn gì để nhanh khỏi?

IV. Hướng dẫn sử dụng thuốc chống nấm đúng cách

Để thuốc kháng nấm đạt hiệu quả tốt nhất và giảm các rủi ro không mong muốn có thể xảy ra, mọi người cần sử dụng đúng theo từng dạng như sau:

1, Thuốc bôi 

Với thuốc bôi ngoài da, mọi người cần vệ sinh sạch và lau khô vùng da bị nhiễm nấm trước khi thoa thuốc. Sau đó lấy một lượng thuốc vừa đủ bôi một lớp mỏng và phủ rộng hơn tổn thương khoảng 1 – 2 cm để ngăn nấm lan rộng. Thuốc bôi cần được sử dụng đúng liều và đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời không nên tự ý ngưng khi đã hết triệu chứng.

2, Thuốc uống

Khi sử dụng, mọi người cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn về liều lượng và thời gian uống vì thuốc có thể gây tác dụng phụ lên gan hoặc tương tác với nhiều loại thuốc khác. Đặc biệt, nên uống thuốc sau ăn để giảm kích ứng dạ dày, đồng thời tránh dùng rượu bia trong suốt thời gian điều trị.

3, Thuốc tiêm

Đối với dạng thuốc kháng nấm đường tiêm cần được thực hiện bởi nhân viên y tế trong môi trường vô trùng để đảm bảo an toàn. Ngoài ra, mọi người phải được theo dõi sát sao các tác dụng phụ của thuốc trong suốt quá trình tiêm.

4, Thuốc đặt

Trước khi đặt thuốc, mọi người nên vệ sinh vùng kín bằng nước sạch và tránh thụt rửa sâu để không làm mất cân bằng vi sinh. Thuốc nên đặt vào buổi tối để giữ thuốc trong âm đạo lâu hơn, đồng thời cần kiêng quan hệ tình dục và duy trì đủ liệu trình ngay cả khi triệu chứng đã giảm để tránh tái phát.

V. Lưu ý khi sử dụng thuốc kháng nấm để đạt hiệu quả và đảm bảo an toàn

• Không tự ý dùng thuốc khi chưa đi khám và được bác sĩ kê đơn
• Tuân thủ liều lượng, thời điểm dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
• Không dùng chung đơn thuốc của người khác.
• Luôn báo cho bác sĩ tất cả các loại thuốc đang sử dụng để tránh tương tác thuốc nghiêm trọng
• Hạn chế ăn đồ ngọt, đồ cay nóng, chiên rán,… khiến nấm phát triển mạnh hơn

VI. Khi nào cần ngưng sử dụng thuốc và gặp bác sĩ

• Tình trạng nhiễm nấm không được cải thiện dù đã hết liệu trình
• Phát ban, nổi mẩn ngứa toàn thân
• Vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm màu
• Gặp các tác dụng phụ toàn thân khác như tê bì chân tay, rối loạn thị giác, thay đổi tâm trạng thất thường,…

VII. Nên khám và lấy thuốc trị nấm ở đâu uy tín?

Trong suốt quá trình 16 năm hình thành và phát triển, Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia luôn tự hào là địa chỉ thăm khám và điều trị các bệnh lý về nấm da được đông đảo khách hàng tin tưởng lựa chọn bởi:

• Được Sở Y Tế cấp phép hoạt động
• Quy tụ đội ngũ Thạc sĩ, Bác sĩ da liễu đầu ngành có trình độ chuyên môn cao và tay nghề giỏi
• Cơ sở vật chất, máy móc, trang thiết bị được nhập khẩu và có giấy chứng nhận toàn cầu 
• Liệu trình trị nấm được cá nhân hóa theo đúng chuẩn y khoa
• Chỉ định phác đồ kết hợp thuốc bôi, thuốc uống và kỹ thuật laser đảm bảo hiệu quả diệt nấm triệt để, hạn chế tối đa tác dụng phụ
• Đội ngũ nhân viên chăm sóc khách hàng nhiệt tình luôn sẵn sàng giải quyết mọi vấn đề trong suốt quá trình thực hiện

VIII. Biện pháp phòng ngừa tái nhiễm nấm

Để đảm bảo hiệu quả điều trị lâu dài, mọi người cần áp dụng các biện pháp phòng ngừa sau:

• Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đặc biệt là vùng kín, kẽ ngón chân/tay luôn khô ráo
• Thay quần áo, ga giường,… đều đặn giúp hạn chế tình trạng nấm xâm nhập và tấn công cơ thể
• Không dùng chung khăn tắm, giày dép, quần áo,… với người khác để tránh lây nhiễm
• Bổ sung đủ nước, chất dinh dưỡng nhằm tăng cường khả năng chống lại nấm của cơ thể 
• Tránh sử dụng đồ uống có cồn, chất kích thích khiến cơ thể bị suy yếu dễ nhiễm nấm 
• Ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn giúp hệ miễn dịch luôn khỏe mạnh, hạn chế nấm xâm nhập 

Bài viết trên đã tổng hợp các loại thuốc kháng nấm và hướng dẫn sử dụng đúng cách để mọi người cùng nắm được. Nếu đang gặp các tình trạng về nấm và muốn điều trị hiệu quả, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032 845 1188 để được tư vấn cụ thể.