Test áp bì là phương pháp kiểm tra phản ứng của da khi tiếp xúc với một chất bất kỳ. Đây là phương pháp được ứng dụng rộng rãi trong y khoa, tuy nhiên nhiều người chưa hiểu rõ về phương pháp này. Cùng tìm hiểu thông tin chi tiết về kỹ thuật này qua bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.
I. Kỹ thuật test áp bì là như thế nào?
Kỹ thuật test áp bì (patch test) được dùng để xác định tác nhân gây viêm da dị ứng tiếp xúc cho cơ thể (dị nguyên). Phương pháp sẽ dùng dị nguyên đã được điều chế, sau đó áp lên vùng da lành. Theo dõi tình trạng da trong 48 – 96 giờ để đánh giá phản ứng, nếu có những triệu chứng dị ứng sẽ đưa ra được chẩn đoán chất gây dị ứng cho cơ thể.
Test áp bì giúp xác định được những tác nhân khiến da dị ứng khi tiếp xúc trực tiếp (chất bảo quản, mủ cao su, kim loại, mỹ phẩm, hóa chất, thực vật,…). Tuy nhiên, sẽ không phát hiện được dị ứng do thực phẩm/chất trong không khí khi hít phải.

II. Ai nên và không nên thực hiện xét nghiệm áp bì da
Test áp bì thường được bác sĩ chỉ định cho những đối tượng sau nhằm xác định nguyên nhân gây dị ứng tiếp xúc:
- Cơ thể có dấu hiệu nổi ban đỏ, chàm không rõ nguyên nhân
- Người nghi ngờ dị ứng với hóa chất/mỹ phẩm/kim loại/thuốc bôi cần xác định chính xác dị nguyên
- Người có triệu chứng viêm da mạn tính, dị ứng tái phát nhiều lần nhưng không rõ nguyên nhân
Tuy nhiên, phương pháp xét nghiệm áp bì da sẽ không phù hợp với những đối tượng sau:
- Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, thuốc kháng histamin
- Người có triệu chứng dị ứng ngắn, dưới 6 tháng
- Vùng da thực hiện đang có tổn thương diện rộng
- Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú (nên tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ)
- Người vừa tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, thực hiện phơi nắng nhân tạo
III. Chi phí test áp bì giá bao nhiêu?
Chi phí thực hiện xét nghiệm áp bì da khoảng 400.000 – 600.000 VNĐ/lần thực hiện. Tuy nhiên chi phí này sẽ có sự thay đổi tùy theo số lượng dị nguyên được chỉ định làm xét nghiệm, cơ sở y tế thực hiện.

IV. Quy trình làm patch test tại cơ sở y tế
Patch test được thực hiện thành nhiều đợt khác nhau, mỗi đợt sẽ kéo dài khoảng 20 phút với quy trình thực hiện như sau:
- Đợt đầu: Bác sĩ thực hiện miếng dán thử nghiệm vào lưng (có thể là vùng khác trên cơ thể), mỗi miếng dán có 10 đĩa nhôm chứa các dị nguyên khác nhau. Bác sĩ sẽ dán thêm băng dính (nếu cần).
- Đợt thứ 2: Thực hiện sau đợt test đầu khoảng 2 ngày, người bệnh cần quay lại để tái khám kiểm tra. Bác sĩ kiểm tra cơ thể, làn da có những phản ứng dị ứng (sưng viêm, mẩn ngứa) ở vị trí miếng dán chứa dị nguyên không. Nếu có, sẽ giúp xác định được dị nguyên gây dị ứng
- Đợt cuối: Sau 4 ngày, người thực hiện cần quay lại viện kiểm tra, một số dị nguyên sẽ cần nhiều thời gian hơn để phát hiện phản ứng dị ứng
V. Cách đọc kết quả sau khi xét nghiệm áp bì
Kết quả kiểm tra được đánh giá dựa trên mức độ phản ứng của da tại vị trí tiếp xúc với từng dị nguyên. Cụ thể như sau:
| Ký hiệu | Biểu hiện tại chỗ | Ý nghĩa |
| (-) hoặc 0 | Bình thường, không có sự thay đổi trên da | Âm tính, không dị ứng với chất này |
| (+/-) | Ban đỏ mờ/hồng nhạt, sẩn không rõ | Nghi ngờ, chưa kết luận được và cần theo dõi thêm ở những lần test khác |
| (+) | Ban đỏ/hơi sưng nhẹ hoặc có sẩn đỏ nổi cộm trên bề mặt da | Dương tính thấp, phản ứng dị ứng nhẹ |
| (++) | Ban đỏ rõ, sẩn phù cộm rõ kèm theo mụn nước nhỏ li ti | Dương tính vừa, phản ứng dị ứng trung bình |
| (+++) | Phù nề nhiều, nổi mụn nước lớn, bọng nước, ngứa dữ dội | Dương tính mạnh, phản ứng dị ứng nặng |
| (++++) | Phản ứng dị ứng bùng phát làm loét da, bọng nước lan rộng | Dương tính rất mạnh, mẫn cảm cao với dị nguyên |
| (IR) | Phản ứng dạng độc tố hoặc kích ứng (không phải dị ứng miễn dịch), các phản ứng dị ứng trên da dạng mủ, bỏng rát, da đỏ rực lan tỏa | Chất thử nghiệm quá độc với da, không phản ứng được tình trạng dị ứng thực tế |
VI. Kết quả test áp bì có chính xác không?
Kết quả xét nghiệm này có độ chính xác tương đối cao trong chẩn đoán dị ứng tiếp xúc, tuy nhiên không đạt độ chính xác tuyệt đối. Kết quả của phương pháp này giúp bác sĩ xác định dị nguyên nghi ngờ và hỗ trợ đưa ra chẩn đoán phù hợp. Trong một số trường hợp, xét nghiệm áp bì da có thể cho kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả do nhiều yếu tố tác động như:
- Đọc kết quả không đúng thời điểm, đọc kết quả quá sớm hoặc quá muộn dẫn đến sự sai lệch
- Người thực hiện dùng thuốc ức chế miễn dịch, kem bôi chứa corticosteroid làm mất phản ứng dị ứng, khi làm xét nghiệm cho kết quả âm tính giả
- Vùng da thực hiện bị chàm diện rộng, kích ứng hay tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trước đó làm sai lệch kết quả
- Bộ test tiêu chuẩn chỉ bao gồm các dị nguyên phổ biến thường gặp. Nếu dị nguyên gây dị ứng không có trong bộ test, kết quả có thể âm tính giả dù trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng dị ứng

VII. Biểu hiện bình thường và rủi ro không mong muốn có thể gặp
Sau khi dán các miếng test chứa dị nguyên lên da, người thực hiện có thể gặp một số phản ứng tại chỗ như ngứa, châm chích, ban đỏ, sưng nhẹ hoặc xuất hiện mụn nước nhỏ tại vị trí tiếp xúc. Đây thường là những phản ứng bình thường trong quá trình test áp bì và sẽ được bác sĩ đánh giá khi đọc kết quả. Tuy nhiên patch test vẫn có nguy cơ gây ra những rủi ro sau mà mọi người cần lưu ý:
- Phản ứng viêm mạnh: Với những người có cơ địa nhạy cảm, vùng da thực hiện dễ nổi bọng nước lớn, lở loét và tổn thương nặng nề
- Ngứa dữ dội: Bùng phát ngứa mạnh làm người bệnh cào gãi tổn thương da, bong miếng dán
- Kích ứng nặng: Những phản ứng quá mẫn gây viêm da, lan rộng ra ngoài vùng miếng dán
- Phản ứng quá mẫn (toàn thân): Trong một số trường hợp hiếm gặp, cơ thể sẽ có những triệu chứng dị ứng toàn thân như nổi sẩn đỏ, mề đay toàn thân, khó thở thậm chí sốc phản vệ
- Thay đổi sắc tố làn da: Sau khi phản ứng viêm tại vị trí xét nghiệm thuyên giảm, một số người xuất hiện tình trạng tăng hoặc giảm sắc tố sau viêm khiến vùng da không đều màu trong một thời gian
- Nhiễm trùng: Cào gãi hay chăm sóc vùng tổn thương sau xét nghiệm sai cách khiến vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng, mưng mủ rất nguy hiểm
VIII. Những lưu ý quan trọng khi làm xét nghiệm áp bì
Để đảm bảo an toàn cho cơ thể và kết quả test áp bì được chuẩn xác nhất, mọi người cần lưu ý những vấn đề dưới đây khi thực hiện phương pháp này:
1, Trước khi thực hiện
- Chọn địa chỉ uy tín: Lựa chọn cơ sở y tế uy tín được cấp phép để đảm bảo kết quả chuẩn xác, an toàn cho cơ thể
- Ngưng dùng thuốc chống dị ứng: Trước khi thực hiện nên tránh dùng các loại thuốc chống dị ứng (thuốc kháng histamin, thuốc bôi corticoid) trong 3 – 7 ngày để kết quả không bị sai lệch
- Đảm bảo vùng da thực hiện khỏe mạnh: Vùng lưng/cánh tay thực hiện xét nghiệm phải khỏe mạnh, không có tổn thương hay bị cháy nắng
- Mặc trang phục rộng thoáng: Ưu tiên mặc trang phục rộng thoáng, tối màu, tránh cọ xát vào miếng dán

2, Trong suốt thời gian mang miếng test
- Luôn giữ da khô: Tránh tắm vòi sen, ngâm rửa vùng xét nghiệm, đi bơi, vận động mạnh làm tăng tiết mồ hôi gây bong tróc, sai lệch kết quả
- Bảo vệ miếng dán: Nên cẩn thận trong 2 – 3 tiếng đầu, tránh để miếng dán bị bong tróc và xê dịch, không nên tự tháo gỡ miếng dán ra khỏi làn da
- Theo dõi bất thường: Theo dõi vùng da tại vị trí miếng dán, nếu có những dấu hiệu bất thường như cực kỳ ngứa rát, đau nhức kéo dài… nên thăm khám với bác sĩ sớm để kiểm tra
3, Sau khi có kết quả
- Tuân thủ thời gian đọc kết quả: Thông thường sẽ có 3 lần đọc kết quả sau 48 – 72 – 96 giờ, mọi người cần chú ý thời gian này và quay lại phòng khám
- Chăm sóc vùng da sau test: Vùng da làm xét nghiệm dễ nổi mẩn đỏ, mụn nước (trường hợp dương tính). Bởi vậy mọi người cần giữ vệ sinh sạch sẽ vùng da này, bôi thuốc theo chỉ định của bác sĩ để da nhanh lành, tránh nhiễm trùng

Bài viết trên đã mang đến cho mọi người những thông tin hữu ích về phương pháp test áp bì. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được giải đáp chi tiết.
TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188
Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật
Phòng khám chuyên khoa Da liễu Maia&Maia:
- Facebook: Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia
- Hotline: 18004888 và 032.845.1188
- Cơ sở 1: Số 11 Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội
- Cơ sở 2: Số 197 Lê Thánh Tông, Võ Cường, Bắc Ninh
- Cơ sở 3: Số 24 Nguyễn Khuyến, Hà Đông, Hà Nội

