Nấm miệng và tưa lưỡi là tình trạng khá phổ biến ở cả trẻ em và người lớn. Nếu không xử lý đúng cách, bệnh gây nhiều khó chịu làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vậy nấm miệng và tưa lưỡi là gì? Xử lý như thế nào cho hiệu quả? Cùng tìm hiểu thông tin chi tiết trong bài viết sau của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Nấm miệng và tưa lưỡi là gì? Có khác nhau không?

Trên thực tế, nấm miệng và tưa lưỡi là cùng một bệnh lý, khởi phát từ sự phát triển quá mức của nấm Candida trong miệng. Ở điều kiện bình thường, loại nấm này vẫn tồn tại trong khoang miệng với số lượng nhỏ và bị kiểm soát bởi hệ miễn dịch.

Tuy nhiên, khi môi trường miệng mất cân bằng, tế bào nấm sẽ bùng phát và tạo thành các mảng bám trắng thường gọi là tưa lưỡi. Bất kỳ ai cũng có thể bị nấm miệng, tuy nhiên những nhóm đối tượng sau thường có nguy cơ cao hơn:

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
Người cao tuổi, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch yếu do mắc bệnh nền như tiểu đường, ung thư,…
Người đeo răng giả, vệ sinh răng miệng kém
Người hút thuốc lá và uống rượu bia thường xuyên
Người sử dụng kháng sinh hoặc corticoid kéo dài làm mất cân bằng vi khuẩn có lợi

II. Dấu hiệu nấm Candida bùng phát trong khoang miệng

Khi nấm Candida phát triển quá mức trong khoang miệng, mọi người sẽ dễ dàng nhận thấy qua các dấu hiệu sau:

Xuất hiện các tổn thương đặc trưng màu trắng hoặc vàng nhạt trông giống phô mai/cặn sữa bám trên lưỡi, nướu, má trong hoặc vòm miệng
Khi cố cạo lớp mảng bám trên có thể làm vùng niêm mạc bị đỏ và dễ chảy máu
Tạo cảm giác đau rát khi nuốt, nóng trong miệng hoặc miệng có vị kim loại, đặc biệt khi ăn đồ cay nóng
Khô miệng, vị giác thay đổi, ăn uống không ngon miệng
Với trẻ nhỏ bị nấm miệng và tưa lưỡi có thể quấy khóc, bỏ bú do đau rát

III. Cách điều trị nấm miệng và tưa lưỡi hiệu quả

Để điều trị dứt điểm tình trạng này, mọi người cần kết hợp giữa việc ngăn chặn nấm phát triển và cân bằng hệ vi sinh trong khoang miệng. Cụ thể:

1. Điều trị y tế theo chỉ định

Tùy vào độ tuổi và mức độ nghiêm trọng của bệnh, bác sĩ chỉ định các nhóm thuốc phù hợp sau:

Thuốc kháng nấm dạng bôi: Thường được sử dụng trong trường hợp nấm miệng mức độ nhẹ. Hai hoạt chất phổ biến nhất là Nystatin và Miconazole được bào chế dưới dạng dung dịch bôi hoặc gel rơ miệng (dành cho trẻ em) giúp kiểm soát sự phát triển của nấm ngay tại niêm mạc miệng
Thuốc kháng nấm dạng uống: Khi tình trạng bệnh trở nặng, tái phát nhiều lần hoặc đã lan xuống thực quản, mọi người sẽ được chỉ định Fluconazole hoặc Itraconazole đường uống giúp tiêu diệt vi nấm từ bên trong
Dung dịch súc miệng: Bên cạnh thuốc điều trị chính, một số dung dịch súc miệng có khả năng kháng nấm và sát khuẩn như Chlorhexidine hoặc Povidone-iodine cũng được chỉ định kèm theo giúp làm sạch khoang miệng và hỗ trợ quá trình hồi phục nhanh hơn

2. Chăm sóc răng miệng tại nhà

Để rút ngắn thời gian khỏi bệnh, mọi người cần kết hợp chế độ chăm sóc tại nhà như sau:

Vệ sinh răng miệng sạch sẽ ít nhất 2 lần/ngày, tuyệt đối không cố tình cạo mạnh lớp mảng trắng
Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn nhẹ để sát trùng khoang miệng, giảm viêm rát
Uống đủ nước, giữ ẩm khoang miệng
Hạn chế tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều đường, tinh bột tinh chế
Không dùng chung bàn chải, muỗng, ly uống nước với người khác khi đang trong thời gian điều trị
Bổ sung lợi khuẩn bằng cách ăn sữa chua hoặc uống men vi sinh để cân bằng lại hệ vi sinh trong cơ thể

IV. Lưu ý để phòng ngừa bệnh tưa miệng

Để hạn chế nguy cơ tái phát nấm miệng và tưa lưỡi, mọi người cần ghi nhớ những điều sau:

Không tự ý sử dụng hoặc kéo dài thời gian dùng kháng sinh, corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ
Kiểm soát các bệnh lý nền tốt để giảm điều kiện thuận lợi cho nấm Candida phát triển
Hạn chế hút thuốc lá, rượu bia vì đây là những yếu tố làm suy yếu niêm mạc miệng
Duy trì vệ sinh răng miệng sạch sẽ, những người đeo răng giả cần tháo khi đi ngủ và vệ sinh đúng cách
Với trẻ nhỏ cần tiệt trùng ti giả, bình sữa, đồ chơi,… thường xuyên để tránh lây nhiễm nấm qua đường miệng
Thăm khám sớm nếu xuất hiện mảng trắng trong khoang miệng kéo dài trên 3 ngày hoặc có xu hướng lan rộng

Nội dung trong bài viết trên đã giải đáp chi tiết về tình trạng nấm miệng và tưa lưỡi để mọi người cùng nắm được. Thực chất đây đều là tình trạng do nấm Candida gây ra nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị nếu phát hiện sớm. Nếu đang gặp phải tình trạng tương tự, hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được tư vấn biện pháp điều trị phù hợp.