Quy trình test lẩy da và những lưu ý quan trọng cần biết

Để xác định nguyên nhân dị ứng, bác sĩ thường chỉ định test lẩy da để cho kết quả chính xác với độ nhanh chóng. Vậy test lẩy da được thực hiện như thế nào, có đau không, giá bao nhiêu và kết quả được đọc ra sao? Cùng tìm hiểu thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây của Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia.

I. Kỹ thuật test lẩy da là như thế nào?

Test lẩy da là kỹ thuật đưa một lượng rất nhỏ dị nguyên lên bề mặt da, sau đó dùng kim hoặc đầu lẩy chuyên dụng tạo ra vết chích rất nông xuyên qua lớp biểu bì. Sau đó, bác sĩ sẽ quan sát phản ứng tại chỗ để xác định xem cơ thể người bệnh có nhạy cảm với chất đó hay không. Phương pháp này thường được thực hiện ở vùng da mặt trước cẳng tay hoặc vùng lưng. 

Cơ chế của phương pháp này dựa trên phản ứng quá mẫn tức khắc qua trung gian kháng thể IgE. Nếu người bệnh đã từng bị dị ứng với dị nguyên đó, cơ thể sẽ có sẵn kháng thể đặc hiệu IgE bám trên bề mặt các tế bào mast. Sau đó, dị nguyên sẽ liên kết chéo với các kháng thể IgE, kích hoạt tế bào mast giải phóng histamin và các chất trung gian hóa học khác.

Test lẩy da là kỹ thuật giúp tìm ra nguyên nhân của nhiều tình trạng dị ứng phổ biến hiện nay. Cụ thể gồm dị ứng thực phẩm, dị ứng thuốc, dị ứng nọc độc côn trùng, dị ứng đường hô hấp, dị ứng nghề nghiệp,…

II. Đối tượng chỉ định và chống chỉ định thực hiện

Mặc dù có độ an toàn cao, kỹ thuật xét nghiệm dị ứng này vẫn có những quy định nghiêm ngặt về đối tượng được phép và không được phép thực hiện.

Đối tượng chỉ định

• Người bệnh nghi ngờ mắc các bệnh lý dị ứng như viêm mũi dị ứng, hen phế quản, viêm kết mạc dị ứng, viêm da cơ địa, mày đay mạn tính…
• Người được bác sĩ chỉ định để xác định dị nguyên trước khi điều trị

Đối tượng chống chỉ định

• Người có tiền sử sốc phản vệ dữ dội với các dị nguyên chuẩn bị test; người đang có tình trạng bệnh lý cấp tính, suy hô hấp hoặc hen suyễn chưa được kiểm soát
• Đang sử dụng thuốc kháng histamine mà chưa ngừng đủ thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ
• Da vùng test bị viêm, nhiễm trùng hoặc chàm nặng
• Người mắc chứng vẽ da nổi (Dermographism) sẽ cho kết quả dương tính giả
• Phụ nữ đang mang thai (để tránh nguy cơ sốc phản vệ ảnh hưởng đến thai nhi)

III. Chi phí xét nghiệm lẩy da giá bao nhiêu?

Mức giá thực hiện kỹ thuật này hiện nay không quá đắt đỏ và phù hợp với đại đa số người bệnh. Chi phí cho kỹ thuật test lẩy da dao động trong khoảng 300.000 – 1.000.000 VNĐ/lần thực hiện. Sự dao động lớn về chi phí phụ thuộc vào các yếu tố:

• Số lượng dị nguyên cần test, test càng nhiều loại dị nguyên cùng lúc thì chi phí càng cao
• Cơ sở y tế thực hiện test là bệnh viện công lập, bệnh viện tư nhân hay phòng khám sẽ có mức giá khác nhau

IV. Quy trình thực hiện test lẩy da diễn ra như thế nào?

Quy trình xét nghiệm diễn ra rất nhanh chóng, thường chỉ mất khoảng 30 – 45 phút bao gồm cả thời gian chờ kết quả. Các bước thực hiện bao gồm:

• Thăm khám và tư vấn: Bác sĩ khai thác tiền sử dị ứng, đánh giá chỉ định và hướng dẫn người bệnh về quy trình thực hiện trước khi tiến hành test
• Chuẩn bị và đánh dấu vị trí test: Vùng da ở mặt trước cẳng tay hoặc lưng được sát khuẩn, sau đó nhỏ các dung dịch dị nguyên, chứng âm và chứng dương lên những vị trí đã đánh dấu sẵn
• Tiến hành test lẩy da: Bác sĩ dùng kim hoặc đầu lẩy chuyên dụng tạo một vết chích rất nông tại từng vị trí nhỏ dung dịch, mỗi điểm cách nhau khoảng 3 cm
• Đọc kết quả: Sau khoảng 15 – 20 phút, bác sĩ đo kích thước nốt sẩn và quầng đỏ, sau đó đối chiếu với chứng âm và chứng dương để đánh giá mức độ mẫn cảm với từng dị nguyên

V. Cách đọc kết quả test lẩy da

Sau khi kết thúc thời gian chờ, kết quả được đánh giá dựa trên việc so sánh kích thước của nốt sẩn do dị nguyên gây ra với nốt chứng dương và nốt chứng âm. Cụ thể như sau:

VI. Test lẩy da có chính xác không?

Phương pháp test lẩy da có độ chính xác và giá trị chẩn đoán lâm sàng rất cao. Kết quả dương tính cho thấy cơ thể người bệnh có sự hiện diện của kháng thể IgE đặc hiệu với dị nguyên đó. Tuy nhiên, kết quả vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố sau gây ra độ chính xác sai lệch:

• Dương tính giả: Do người bệnh có cơ địa da vẽ nổi hoặc do kỹ thuật lẩy da quá mạnh tay làm tổn thương sâu gây chảy máu và sưng nề tự nhiên
• Âm tính giả: Do người bệnh sử dụng các loại thuốc kháng histamin hoặc thuốc ức chế miễn dịch trước khi làm xét nghiệm mà không thông báo với bác sĩ khiến cơ thể bị ức chế phản ứng dị ứng tạm thời

Do đó khi thực hiện test lẩy da, mọi người cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn từ bác sĩ, kết quả cần được bác sĩ diễn giải trong bối cảnh lâm sàng, không nên tự ý kết luận chỉ dựa trên phiếu xét nghiệm. 

VII. Test lẩy da có đau và nguy hiểm không?

Test lẩy da chỉ là xét nghiệm xâm lấn rất nông vào lớp thượng bì (nơi không có các đầu dây thần kinh cảm giác đau sâu và không có mạch máu) nên quá trình hoàn toàn không gây đau rát. Cảm giác lúc lẩy da chỉ như một vết kiến cắn nhẹ hoặc châm chích nhẹ. Biểu hiện phổ biến nhất người bệnh thường thấy là cảm giác hơi ngứa ngáy tại các vị trí xuất hiện nốt sẩn dương tính. Cảm giác này sẽ biến mất hoàn toàn sau 1 – 2 giờ.

Ngoài ra đây là kỹ thuật rất an toàn, tuy nhiên do bản chất là đưa dị nguyên vào cơ thể nên vẫn tiềm ẩn một số biến chứng hiếm gặp như:

• Sốc phản vệ: Phản ứng dị ứng toàn thân nghiêm trọng đe dọa tính mạng với các triệu chứng như khó thở, sưng môi/lưỡi/cổ họng, chóng mặt, tụt huyết áp…
• Phản ứng mạch phế vị: Choáng váng, xây xẩm mặt mày hoặc ngất xỉu do căng thẳng hay phản ứng của hệ thần kinh trong quá trình test

Tìm hiểu thêm: Test áp bì là gì? Quy trình và chi phí thực hiện

VIII. Những lưu ý trước và sau khi làm xét nghiệm

Để quy trình test lẩy da diễn ra thuận lợi, an toàn và trả về kết quả chính xác nhất, mọi người cần tuân thủ nghiêm ngặt các lưu ý sau:

1, Trước khi thực hiện

• Thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng, tình trạng mang thai, các loại thuốc đang sử dụng hoặc các bệnh lý mạn tính đang mắc phải cho bác sĩ
• Ngừng uống thuốc kháng histamin, các loại thuốc chứa corticoid dạng uống hoặc bôi tại vùng da làm test theo hướng dẫn của bác sĩ
• Không bôi kem dưỡng ẩm, nước hoa hoặc các loại hóa chất lên vùng da cẳng tay trước khi đi làm xét nghiệm

2, Sau khi thực hiện xong

• Ở lại cơ sở y tế theo dõi theo thời gian bác sĩ khuyến cáo để phát hiện sớm các phản ứng bất thường nếu có
• Không gãi hoặc chà xát vùng da vừa thực hiện xét nghiệm
• Hạn chế bôi thuốc hoặc mỹ phẩm lên vị trí test nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về việc tránh tiếp xúc với dị nguyên hoặc thực hiện các xét nghiệm bổ sung khi cần thiết

Test lẩy da là phương pháp chẩn đoán dị ứng đơn giản, cho kết quả nhanh và có giá trị cao trong việc xác định các dị nguyên gây bệnh qua trung gian IgE. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chính xác và an toàn, quá trình xét nghiệm cần được chỉ định, thực hiện và đọc kết quả bởi bác sĩ chuyên khoa dị ứng hoặc miễn dịch lâm sàng. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào khác liên quan, mọi người hãy liên hệ ngay với Phòng khám Chuyên khoa Da liễu Maia&Maia qua hotline 032.845.1188 để được hỗ trợ giải đáp chi tiết.

[recaptcha]

Δ

TƯ VẤN 24/7 HOTLINE: 032.845.1188

Mọi thông tin của khách hàng đều được bảo mật